Peştuca

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Peştuca
Pashto.svg
Peştuca.
Telaffuz pax̌tō
bölge Orta Asya
Etnik köken Paştunlar
Konuşan sayısı 26,940,100  (2007)[1]
Dil aileleri
Yazı sistemi Arap alfabesi (Peştun alfabesi)
Resmi durumu
Resmi dil  Afganistan
Onaylanmış azınlık dili  Pakistan
Dil kodları
ISO 639-1 pu
ISO 639-2 pus
ISO 639-3 pus
Pashtun Language Location Map.svg
Peştunca konuşulan yerler.

Peştuca (Peştuca: پښتو - Devanagari:?????-Paahthaan) ; Afganca, Paştuca ve Pahtuca olarak da bilinir). Afganistan’da ve Pakistan’ın batı kesiminde yaşayan Peştular'ın konuştuğu dil Hint-Avrupa Dilleri'nin Hint-iran dilleri öbeğine bağlıdır (bu bilgi tartışmalıdır). Otuz sekiz harflik bir alfabesi vardır. Bazı sesler sanskiritçede de bulunur. Bazı dilbilimciler Peştuca'yı Sami Dileriden kabul ederken, büyük çoğunluk Hint-Avrupa dil grubu içinde değerlendirir.

Peştuca, bu dile uyarlanmış Arap alfabesi'yle yazılır. Büyük ölçüde Hintçe etkisi altında kalmıştır. Ayrıca Farsça ve Arapça’dan girmiş çok sayıda kelimeye rastlanır. Peştuca, Eski İran ve Hint dillerine özgü özellikler de taşımaktadır.

Peştuca, 16. yüzyılda yazıya geçirilmeye başladı. 18. yüzyılda Afgan devleti kurulunca dilin önemi daha da arttı. 1936 yılında Afganistan’ın resmi dili oldu. Günümüzde Peştuca Afganistan’da eğitim dilidir. Ülkedeki ikinci dil ise Farsça’dır. Afganistan ve Pakistan'ın dışında Hindistan ve Bangladeş' te konuşulabilir. Bazı dil bilimciler Peştucayı, Urdu ve Farsça' nın bir lehçesi olarak kabul ederler.Yazıya geçirilmesi çok geç olduğu için,kelime birliği sağlananamamış, büyük ölçüde Arapça, Farsça ve Hintçe'nin etkisi altına girmiştir. Bazı dil bilimciler, İran dillerin arkaik biçimi koruduğunu ileri sürmüşlerdir. Bu dilde verilen yapıtlar daha çok islami medrese ürünleridir. 10'a yakın Kur'an çevirisi bulunmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]