Gliseraldehit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gliseraldehit
L-glyceraldehyde-2D-skeletal.png
Kimyasal adı 2,3-Dihidroksi propanal
Diğer adları Gliseraldehit
Gliserik aldehit
Kimyasal formül C3H6O3
Molekül ağırlığı 90.08 g/mol
Yoğunluk 1.455 g/cm3
CAS numarası 367-47-5
Ergime noktası 145 °C
Kaynama noktası 140-150 °C - (0.8 mmHg)
SMILES OCC(O)C=O
Kaynakça ve sorumluluk reddi

Gliseraldehit, veya diğer adıyla gliserik aldehit, C3H6O3 formülüne sahip üç karbonlu bir monosakkarittir. Bilinen tüm aldozlar arasındaki en basit moleküldür. Tatlı ve renksiz bir kristal katı olan gliseraldehit, canlı vücudunda orta derecede önem taşımaktadır. Bileşiğin kökü gliserin ve aldehitten gelmektedir.

Gliseraldehit, kiral merkeze sahiptir ve iki farklı dizilişte enantiyomeri vardır:

  • R, Latince sağ anlamına gelen rectus sözcüğünden gelmektedir.
  • S, Latince sol anlamına gelen sinister sözcüğünden gelmektedir.
Enantiyomer adı D-gliseraldehit
(R)-gliseraldehit
(+)-gliseraldehit
L-gliseraldehit
(S)-gliseraldehit
(−)-gliseraldehit
Fischer gösterimi D-gliseraldehit L-gliseraldehit
Yapısal formül D-gliseraldehit L-gliseraldehit
Molekül modeli D-gliseraldehit L-gliseraldehit

Gliseraldehitin optik dönmesi R için (+) ve S için (−) şeklindedir. Ancak bu durum tüm monosakkaritlerde aynı değildir. Stereokimyasal dönme sadece kimyasal yapıya bağlıdır. Hâlbuki optik dönme deneysel olarak tespit edilebilir.

Gliseraldehit, karbonhidratların biçimsel standartları için kullanılmaktadır. Monosakkaritlerin kimliksel uyumu, molekülün son stereo-merkezinde yer almaktadır. Gliseraldehit, dihidroksi aseton ile beraber hafif yanma aracılığıyla hazırlanabilmektedir. Bunun için katalizör olarak hidrojen peroksit ve demir tuzu kullanılmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Merck Index, 11th Edition, 4376.

İlgili yazılar[değiştir | kaynağı değiştir]