Samoa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Bağımsız Samoa Devleti sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Samoa Bağımsız Devleti
Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Samoa
Independent State of Samoa

Bayrak

Bayrak

Slogan: Fa'avae i le Atua Samoa
Ulusal Marş: The Banner of Freedom
Konum
Başkent

ve en büyük

Apia
13°35′G 172°20′D / 13.583°G 172.333°D / -13.583; 172.333
Resmî dil(ler) Samoaca, İngilizce
Yönetim biçimi Parlamenter Cumhuriyet
 - Devlet Başkanı Tupuola Tufuga Efi
 - Başbakan Tuila'epa Sailele Malielegaoi
Kuruluş
 - İlan etti 1 Ocak 1962
Yüzölçümü
 - Su (%) 0.3
Nüfus
 - 2005 tahmini 185,000 (183)
GSYİH (SAGP) 2002
 - Toplam 1.16 milyar $ (166)
 - Kişi başına 6,344 $ (94)
İGE  0.778 (orta)  (2004)
Para birimi Tala (WST)
Zaman dilimi UTC+13:00 (UTC+131)
 - Yaz UTC+14:00 (UTC+14)
Trafik akışı sol
Internet TLD .ws
Telefon kodu 685

Bağımsız Samoa Devleti veya kısaca Samoa, Güney Büyük Okyanus'unda, Polinezya'da bulunan, adalar topluluğundan oluşan bir ülkedir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1900-1914 arasında Alman Samoası, 1914-1997 arasında da Batı Samoa adını almıştır. Birleşmiş Milletler tarafından ancak 1976'da Samoa olarak tanınmıştır.

4000 yıl önce, Güneybatı Asya'dan gelen göçmenlerce kurulan ilk yerleşim yerleri, 1700'lerde Avrupalı sömürgeciler tarafından keşfedilmiş, ancak 1830'lardaki İngiliz işgaline kadar geleneksel yapısını korumuştur. Fakat bu yapıların hepsi kaçak olup konar göçerdir.

Samoa devletinin bulunduğu Samoa Adaları zaman dilimine göre Amerika'dan sonra yeni yıla girmektedir.7 Eylül 2009 trafik sola geçmiştir.

Ülke ticarette yaşadıkları zorluklar nedeniyle uluslararası tarih değiştirme çizgisinin öteki yanına geçmeye karar verdi. Bu sebeple dünya üzerinde güneşi en son gören ülkelerden Samoa’daki 186 bin kişi, 29 Aralık 2011 Perşembe gecesi uykuya yatıp 31 Aralık 2011 Cumartesi sabahında uyandı. Samoa Başbakanı Tuilaepa Sailele Malielegaoi, kararın Yeni Zelanda, Avustralya ve Asya ile ticari ilişkilerde saat farkından ötürü yaşanan aksamaların en aza indirilmesi amacıyla verildiğini açıkladı. Malielegaoi, ülkelerinde yaşanmayacak 30 Aralık Cuma günü için çalışanların ücretlerinin yine de ödeneceğini, diğer yandan turistlerden ise bu günün parasının alınmayacağını açıkladı. Ülke, 119 yıl önce Amerikalı tüccarların girişimi ile tarih değiştirme çizgisinde taraf değiştirmişti. O zamandan beri Avustralya’nın 21, Yeni Zelanda’nın 23 saat gerisinde olan Samoa bu değişiklik ile Avustralya’nın 3, Yeni Zelanda’nın 1 saat ilerisinde olacak.

Coğrafî verileri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Konum: Okyanusya, Güney Pasifik Okyanusunda adalar grubu.
  • Coğrafî konumu: 13 35 Güney enlemi, 172 20 Batı boylamı
  • Haritadaki konumu: Okyanusya
  • Yüzölçümü: 2,944 km²
  • Sınırları: 0 km
  • Sahil şeridi: 403 km
  • İklimi: tropikal
  • Arazi yapısı: Volkanik özellikli, kayalıklı, iç kısımlarda dağlar yer alır.
  • Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Pasifik Okyanusu 0 m
  • En yüksek noktası: Mauga Silisili 1,857 m
  • Doğal kaynakları: Ormanlar, balıklar, hidro enerji
  • Arazi kullanımı:
    • tarıma uygun topraklar: %21.13
    • Daimi ekinler: %24.3
    • Diğer: %54.57 (2005)
  • Doğal afetler: Tufanlar, volkanlar

Nüfus bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Nüfus: 176,908 (Temmuz 2006 verileri)
  • Nüfus artış oranı: %-0.2 (2006 verileri)
  • Mülteci oranı: -11.76 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
  • Bebek ölüm oranı: 26.85 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
  • Ortalama hayat süresi:
    • Toplam nüfus: 71 yıl
    • Erkeklerde: 68.2 yıl
    • Kadınlarda: 73.94 yıl (2006 verileri)
  • Ortalama çocuk sayısı: 2.94 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
  • Ulus: Samoalı
  • Nüfusun etnik dağılımı: Samoalı %92.6, Avrupalı %7.4
  • Din: Hıristiyan %99.7
  • Diller: Samoaca, İngilizce
  • Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
  • Toplam nüfusta: %99.7
    • Erkekler: %99.6
    • Kadınlar: %99.7 (2003 verileri)

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AsDB (Asya Kalkınma Bankası), C, ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), Sparteca, SPC (Güney Pasifik Komisyonu), SPF, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Ekonomik göstergeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 1 milyar $ (2002 verileri)
  • GSYİH - reel büyüme: %5.5 (2005 verileri)
  • GSYİH - sektörel büyüme:
    • tarım: %11.4
    • endüstri: %58.4
    • hizmet: %30.2 (2004 verileri)
  • Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %3.3 (2005 verileri)
  • İş gücü: 90,000 (2000 verileri)
  • Endüstri: Gıda maddeleri, yapı malzemeleri, otomobil parçaları
  • Endüstrinin büyüme oranı: %10 (2000 verileri)
  • Elektrik üretimi: 108 milyon kWh (2004)
  • Elektrik tüketimi: 100.5 milyon kWh (2004)
  • Elektrik ihracatı: 0 kWh (2004)
  • Elektrik ithalatı: 0 kWh (2004)
  • Tarım ürünleri: Hindistan cevizi, muz, patates, kakao,
  • İhracat: 94 milyon $ (2004)
  • İhracat ürünleri: Hindistancevizi yağı ve kreması, kurutulmuş hindistancevizi, balık, bira
  • İhracat ortakları: Auvstralya %75.9, Amerikan Samoa %13.6, ABD %6.5 (2005 verileri)
  • İthalat: $285 milyon (2004)
  • İthalat ürünleri: Makine ve parça, endüstriyel gereçler, gıda maddeleri
  • İthalat ortakları: Yeni Zelanda %31, Avustralya %22.6, ABD %13.5, Japonya %7.5, Fiji %6, Çin %4.6 (2005)
  • Dış borç tutarı: 177 milyon $ (1998 verileri)
  • Para birimi: Tala (WST)
  • Para birimi kodu: WST
  • Mali yıl: Takvim yılı

İletişim bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kullanılan telefon hatları: 13,300 (2003)
  • Telefon kodu: 685
  • Radyo yayın istasyonları: AM 2, FM 4, kısa dalga 0 (2004)
  • Radyolar: 178,000 (1997)
  • Televizyon yayını yapan istasyonlar: 2 (2002)
  • Televizyonlar: 11,000 (1997)
  • Internet kısaltması: .ws
  • Internet servis sağlayıcıları: 2 (2000)
  • Internet kullanıcıları: 6,000 (2004)

Ulaşım ve taşımacılık[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Demiryolları: 0 km
  • Karayolları: 2,337 (2004)
  • Su yolları: yok
  • Limanları: Apia, Asau, Mulifanua, Salelologa
  • Hava alanları: 4 (2006 verileri)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]