İnsan evriminin fosil listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

İnsan evriminin fosil listesi, insanın evrimiyle ilgili birçok kayda değer primat fosilleri hakkında genel bir bakış sunmaktadır. Genellikle her ne kadar eksiksiz ve tam kafatasları veya bütün bir iskelet fosili nadir olarak bulunabilmekle beraber[1] sadece birkaç kemik parçalarından veya dişten oluşan parçalar halinde binlerce fosil buluntular da mevcuttur. Bu liste eksiklikleri tamamlamaktan ziyade insan evriminde en önemli buluntulardan bazılarını göstermeyi amaçlamaktadır. Listede yer alan fosiller radyokarbon tarihleme yöntemi veya bulundukları katmanların yaşlarının hesaplanmasıyla belirlenmiş olan tahmini yaşlarına göre sıralandırılmıştır. Listede gösterilen fosillerin çoğu Homo sapiens'in doğrudan atası olmamakla beraber insanın doğrudan atalarıyla yakın ilgilidir ve bu yüzden insan soy çizgisinin araştırılmasında önemlidir.

Geç Miyosen[değiştir | kaynağı değiştir]

7 milyon - 5.3 milyon yıl önce[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaş Tür Bulunuş
tarihi
Ülke Keşfeden kişiler
Sahelanthropus tchadensis - TM 266-01-060-1.jpg TM 266 (Toumai) 7 milyon[2] Sahelanthropus tchadensis 2001 Çad Alain Beauvilain, Fanone Gongdibe, Mahamat Adoum ve Ahounta Djimdoumalbaye
Orrorin tugenensis.jpg BAR 1000'00 6 milyon[3] Orrorin tugenensis 2000 Kenya Martin Pickford, Kiptalam Cheboi, Dominique Gommery, Pierre Mein, Brigitte Senut,

Pliyosen[değiştir | kaynağı değiştir]

5.3 milyon - 2.58 milyon önce[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaş Tür Bulunuş
tarihi
Ülke Keşfeden kişiler
Ardi.jpg Ardi 4.4 milyon[4] Ardipithecus ramidus 1994 Etyopya Yohannes Haile Selassie
KNM-LT 329 4.2 - 5 milyon[5] Australopithecus anamensis 1967 Kenya Arnold Lewis, Bryan Patterson[6][7]
KNM-TH 13150 4.15-5.25 milyon[8] Australopithecus anamensis 1984 Kenya -
KNM-KP 271 4 milyon[9] Australopithecus anamensis 1965 Kenya Bryan Patterson[6]
http://www.modernhumanorigins.net/laetolifoot.html Laetoli ayak izi 3.7 milyon İki ayak üzerinde yürüyen insansı 1976 Tanzanya Mary Leakey
http://www.modernhumanorigins.net/lh4.html LH 4 3.6 - 3.8 milyon Australopithecus afarensis 1974 Tanzania Mary Leakey[10]
K 12 (Abel) 3.5 Australopithecus bahrelghazali 1995 Çad Michel Brunet
Kenyanthropus platyops, skull (model).JPG KNM WT 40000 3.5 milyon Kenyanthropus platyops 1999 Kenya Justus Erus
Little Foot 01.jpg Stw 573 (küçük ayak) 3.3 milyon Australopithecus ? 1994 Güney Afrika Ronald J. Clarke
SelamAustralopithecus.jpg DIK-1 (Dikika çocuğu) 3.3 Ma Australopithecus afarensis 2000 Etiyopya Zeresenay Alemseged
Lucy Mexico.jpg AL 288-1 (Lucy) 3.2 milyon Australopithecus afarensis 1974 Etiyopya Tom Gray, Donald Johanson, Yves Coppens ve Maurice Taieb
AL 200-1 3 - 3.2 milyon Australopithecus afarensis 1975 Etiyopya Donald Johanson Yves Coppens ve Maurice Taieb
AL 129-1 3 - 3.2 milyon Australopithecus afarensis 1973 Etiyopya Donald Johanson
http://www.modernhumanorigins.net/al444-2.html AL 444-2 3 milyon Australopithecus afarensis 1991 Etiyopya Bill Kimbel

Pleistosen[değiştir | kaynağı değiştir]

Alt Paleolitik: 2.58 milyon - 300.000 yıl önce[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaş Tür Bulunuş
tarihi
Ülke Keşfeden kişiler
Australopithecus africanus - Cast of taung child Face.jpg Taung 1
(Taung çocuğu)
2.5 milyon Australopithecus africanus 1924 Güney Afrika Raymond Dart
Paranthropus aethiopicus.JPG KNM WT 17000
(Siyah kafatası)
2.5 milyon Paranthropus aethiopicus 1985 Kenya Alan Walker
http://www.modernhumanorigins.net/sts14.html STS 14 2.04-2.58 milyon Australopithecus africanus 1947 Güney Afrika Robert Broom
STS 71 2.04 - 2.58 milyon Australopithecus africanus 1947 Güney Afrika Robert Broom
http://www.modernhumanorigins.net/sts52.html STS 52 2.04 - 2.58 milyon Australopithecus africanus 1947 Güney Afrika Robert Broom
Mrs Ples Face.jpg STS 5
(Mrs. Ples)
2.04 milyon Australopithecus africanus 1947 Güney Afrika Robert Broom
TM 1517 2 milyon Paranthropus robustus 1938 Güney Afrika Gert Terblanche
Scientific American'da
bir MH1 resmi
MH1 1.977-1.98 milyon[11] Australopithecus sediba 2008 Güney Afrika Lee R. Berger
Homo habilis-KNM ER 1813.jpg KNM ER 1813 1.9 milyon Homo habilis 1973 Kenya Kamoya Kimeu
Homo rudolfensis.jpg KNM ER 1470 1.9 milyon Homo habilis 1972 Kenya Bernard Ngeneo[12]
OH 24
(Lakabı: Twiggy/incecik)
1.8 milyon Homo habilis 1968 Tanzanya Peter Nzube
Modern Human
Origins'de
bir OH 8 resmi
OH 8 1.8 milyon Homo habilis 1960 Tanzanya
Paranthropus boisei skull.jpg OH 5
(Zinyantropus veya
Fındıkkıran adam)
1.8 milyon Paranthropus boisei 1959 Tanzanya Mary Leakey
Dmanisi cranium D2700 (B).jpg D 2700 1.8 milyon Homo erectus 2001 Gürcistan
Homo Habilis Oh7.jpg OH 7 1.75 milyon Homo habilis 1960 Tanzanya Jonathan Leakey
Homo ergaster.jpg KNM ER 3733 1.75 milyon Homo erectus 1975 Kenya Bernard Ngeneo
KNM ER 1805 1.74 milyon Homo habilis Kenya
Yuanmou Man 1.7 milyon Homo erectus 1965 Çin Fang Qian
OH 13 1.7 milyon Homo habilis 1963 Tanzanya N. Mbuika
KNM ER 406 1.7 milyon Paranthropus boisei 1969 Kenya Richard Leakey
KNM ER 732 1.7 milyon Paranthropus boisei 1970 Kenya Richard Leakey
KNM ER 23000 Kenya
KNM WT 17400 1.7 milyon Paranthropus boisei Kenya
Turkana Boy.jpg KNM WT 15000
(Turkana çocuğu)
1.6 milyon Homo erectus 1984 Kenya Kamoya Kimeu
STW 53
görseli için
Modern Human
Origins
StW 53 1.5 - 2 milyon Homo gautengensis 1976 Güney Afrika A. R. Hughes
SK 847
görseli için
Modern Human
Origins
SK 847 1.5 - 2 milyon Homo habilis 1949 Güney Afrika
DNH 7
görseli için
Modern Human
Origins
DNH 7
(Evridiki)
1.5 - 2 milyon Paranthropus robustus 1994 Güney Afrika André Keyser
SK 46 1.5 - 2 milyon Paranthropus robustus 1949 Güney Afrika Robert Broom
Peninj çene kemiği 1.5 milyon Paranthropus boisei 1964 Tanzanya Richard Leakey
Chellean OH 9
görseli için
Modern Human
Origins
OH 9
(Chellean Adamı)
1.5 milyon Homo erectus 1960 Tanzanya Louis Leakey
KNM ER 992 1.5 milyon Homo erectus 1971 Kenya Richard Leakey
Fossil KNM-ER 3883.JPG KNM ER 3883 1.4 - 1.6 milyon Homo erectus Kenya Richard Leakey
KGA 10-525 1.4 milyon Paranthropus boisei 1993 Etyopa A. Amzaye
Atapuerca çene kemiği[13] 1.2 milyon Homo erectus 2008 İspanya Eubold Carbonel
Daka homo erectus calvaria.jpg Daka 1.0 milyon Homo erectus 1997 Etyopa Henry Gilbert
Sangiran 4 1 milyon Homo erectus 1939 Endonezya G.H.R. von Koenigswald
Homo antecessor.jpg 780 bin - 858 bin Homo erectus 1994 İspanya Bermúdez ve Arsuaga
Sangiran 2
görseli için
Modern Human
Origins
Sangiran 2 0.7 - 1.6 milyon Homo erectus 1937 Endonezya G.H.R. von Koenigswald
Trinil 2
Pithecanthropus-1
veya
Java Adamı
0.7 -1 milyon Homo erectus 1891 Endonezya Eugène Dubois
Ternifine 2-3 700 bin Homo erectus 1954 Cezayir C. Arambourg
Sangiran 17
görseli için
Modern Human
Origins
Sangiran 17 700 bin Homo erectus 1969 Endonezya S. Sartono
Peking Man Skull (replica) presented at Paleozoological Museum of China.jpg Pekin Adamı 680 bin - 780 bin Homo erectus 1921 Çin Davidson Black
Bodo
Modern Human
Origins'de
bir görsel
Bodo 600 bin Homo rhodesiensis 1976 Etyopa A. Asfaw
Unterkiefer von Mauer (Replika).JPG Mauer 1
(Heidelberg Adamı)
500 bin Homo heidelbergensis 1907 Almanya Daniel Hartmann
Saldanha Adamı Saldanha adamın 500 bin Homo rhodesiensis 1953 Güney Afrika
Eartham Pit, Boxgrove Boxgrove Adamı 478 bin - 524 bin Homo heidelbergensis 1994 İngiltere
Hexian PA830
görseli için
Modern Human
Origins
Hexian 400 bin - 500 bin Homo erectus 1980 Çin
Homo heidelbergensis-Cranium -5.jpg Kafatası 5 (Miguelón) 400 bin Homo heidelbergensis 1992 İspanya Bermúdez, Arsuaga ve Carbonell
Swanscombe Adamı 400 bin Homo heidelbergensis 1935 İngiltere Alvan T Marston
Sale 400 bin Homo rhodesiensis 1971 Fas
Arago XXI
görseli için
Modern Human
Origins
Arago 21
(Tautavel Adamı)
400 bin Homo heidelbergensis 1971 Fransa Henry de Lumley
[1] Ndutu 350 bin Homo rhodesiensis 1973 Tanzanya A.A. Mturi
Steinheimer Urmensch Schaedel.jpg Steinheim kafatası 350 bin Homo heidelbergensis 1933 Almanya

Orta Paleolitik: 300.000 - 50.000 yıl önce[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaş Tür Bulunuş
tarihi
Ülke Keşfeden kişiler
Petralona 1
görseli:
Modern Human
Origins
Petralona 1 250 bin - 500 bin Homo heidelbergensis 1960 Yunanistan
Ngandong 7 250 bin Homo erectus 1931 Endonezya C. ter Haar ve G. H. R. von Koenigswald
Altamura Adamı 250k Homo neanderthalensis İtalya
Bontnewydd paleolitik sit alanı Bontnewydd (Pontynewydd) 230k Homo neanderthalensis 1981 İngiltere
Dali
görseli:
Modern Human
Origins
Dali (fosil) 209 bin Homo Erectus
veya
Homo sapiens
1978 Çin Shuntang Liu
Rhodesian Man.jpg Broken Hill 1
(Kabwe kafatası kemikleri
veya
Rodezya Adamı)
200 bin - 300 bin Homo rhodesiensis 1921 Zambiya Tom Zwiglaar
Omo 1
görseli:
Modern Human
Origins
Omo 1 190 bin Homo sapiens 1967 Etyopya Richard Leakey
Omo II
görseli:
Modern Human
Origins
Omo 2 190 bin Homo rhodesiensis Etiyopya Richard Leakey
Herto kafatası
görseli:
ABC Science
Herto kalıntıları 160 bin Homo sapiens idaltu 1997 Etyopya Tim White
Jebel Irhoud 1
kafatası
görseli:
Max Planck Enstitüsü
Jebel Irhoud 1 160 bin Homo sapiens 1991 Fas
Jebel Irhoud 2 160 bin HHomo sapiens 1991 Fas
Jebel Irhoud 3
alt çene kemiği
görseli:
PhysOrg.com
Jebel Irhoud 3 160 bin Homo sapiens 1991 Fas
Jebel Irhoud 4 160 bin Homo sapiens 1991 Fas
Tabun 1
görseli:
Modern Human
Origins
Tabun C1 120 bin Homo neanderthalensis 1967 İsrail Arthur Jelinek
Krapina C
görseli:
Modern Human
Origins
Krapina 100 bin - 127 bin [14] Homo neanderthalensis 1899 Hırvatistan Dragutin Gorjanović-Kramberger
Qafzeh VI
görseli:
Modern Human
Origins
Qafzeh 6 90 bin - 100 bin[14] Homo sapiens 1930 İsrail R. Neuville M Stekelis
Qafzeh.JPG Qafzeh IX 90 bin - 100 bin[14] Homo sapiens[15] 1933 İsrail T. McCown ve H. Moivus, Jr.
Qafzeh VI
görseli:
Modern Human
Origins
Qafzeh VI 90 bin - 100 bin[14] Homo sapiens 1933 İsrail T. McCown ve H. Moivus, Jr.
Scladena 80 bin - 127 bin[14] Homo neanderthalensis Belçika
Skhul.JPG Skhul V 80 bin - 120 bin Homo sapiens 1933 İsrail T. McCown ve H. Moivus, Jr.
Skhul IX 80 bin - 120 bin Homo sapiens İsrail
Klasies
görseli:
Modern Human
Origins
Klasies nehri mağaraları 75 bin - 125 bin Homo sapiens 1960 Güney Afrika Ray Inskeep, Robin Singer, John Wymer, Hilary Deacon
Obi-Rakhmat 1[16] 75 bin [14] Homo neanderthalensis 2003 Özbekistan
Teşik-Taş kafatası[17] 70 bin Homo neanderthalensis 1938 Özbekistan A. Okladnikov
Ferrassie skull.jpg La Ferrassie 1 70 bin Homo neanderthalensis 1909 Fransa R. Capitan ve D. Peyrony
Saccopastore 1
görseli:
Modern Human
Origins
Saccopastore 1 60 bin Homo neanderthalensis İtalya
Shanidar 1 60 bin - 80 bin Homo neanderthalensis 1961 Irak Ralph Solecki
Homo sapiens neanderthalensis.jpg La Chapelle-aux-Saints 1 60 bin Homo neanderthalensis 1908 Fransa A. ve J. Bouyssonie ve L. Bardon
Amud 7
görseli:
Modern Human
Origins
Amud 7 50 bin - 60 bin Homo neanderthalensis İsrail

Üst Paleolitik: 50.000 - 10.000 yıl önce[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaş Tür Bulunuş
tarihi
Ülke Keşfeden kişiler
Sidrón Mağarası 49 bin Homo neanderthalensis 1994 İspanya
La Quina 5 45 bin - 60 bin[14] Homo neanderthalensis Fransa
La Quina 18 45 bin - 60 bin[14] Homo neanderthalensis Fransa
Kents Cavern Mağaraları 41 bin - 45 bin Homo sapiens 1927 İngiltere
Amud 1
görseli:
Modern Human
Origins
Amud 1 41 bin [18] Homo neanderthalensis İsrail
Mungo Man.jpg Mungo Adamı 40 bin - 60 bin Homo sapiens 1974 Avustralya
Mount Circeo 1
görseli:
Modern Human
Origins
Mt. Circeo 1 40 bin - 60 bin Homo neanderthalensis 1939 İtalya Prof. Blanc
Neanderthal 1
görseli:
Modern Human
Origins
Neanderthal 1 40 bin Homo neanderthalensis 1856 Almanya Johann Carl Fuhlrott
Hominin ayak baş parmağı kemiği 40 bin Homo ? (muhtemelen Neanderthal ile Denisova melezi) 2011 Rusya
Hofmeyr Skull.jpg Hofmeyr kafatası 36 bin Homo sapiens 1952 Güney Afrika
Peştera cu Oase görseli Peştera cu Oase 36 bin Homo sapiens 2002 Romanya
Paviland'ın Kırmızı Leydisi 33 bin Homo sapiens 1823 İngiltere William Buckland
Yamashita Mağara Adamı 32 bin Homo sapiens 1962 Japonya
[2] Engis 30 bin-50 bin [14] Homo neanderthalensis 1829 Belçika Philippe-Charles Schmerling
Gibraltar 1
görseli:
Modern Human
Origins
Cebelitarık 1 30 bin-50 bin [14] Homo neanderthalensis 1848 Cebelitarık Lieutenant Flint
Le Moustier 30 bin-50 bin Homo neanderthalensis 1909 Fransa
Denisova dişleri 30 bin - 50 bin Homo ? 2000 Rusya
Cro-Magnon.jpg Cro-Magnon 1 30 bin Homo sapiens 1868 Fransa Louis Lartet
Homo sapiens Combe Capelle.jpg Combe Capelle 30 bin - 35 bin Homo sapiens 1909 Fransa O. Hauser
NG 6 27 bin - 53 bin Homo erectus 1931 Endonezya C. ter Haar ve GHR von Koenigswald
Predmosti 3
görseli:
Modern Human
Origins
Predmost 3 26 bin Homo sapiens 1894 Çek Cumhuriyeti K.J. Maska
[3] Eel Point (Eel Burnu) 24 bin Homo sapiens 1997 İngiltere
Homo floresiensis.jpg LB 1 (Hobbit) 18 bin Homo floresiensis 2003 Endonezya Peter Brown
Minatogawa 1
images at
Modern Human
Origins
Minatogawa 1 16 bin - 18 bin Homo sapiens 1970 Japonya
Tandou 15 bin Homo sapiens 1967 Avustralya Duncan Merrilees
[4] [5] Gough's Mağarası 14.7 bin Homo sapiens 1927–1968 İngiltere
Iwo Eleru kafatası 13 bin[19] Homo rhodesiensis 1965 Nijerya
Cerro Sota 2 11 bin Homo sapiens 1936 Şili Junius Bird
Wadjak 1 10 bin - 12 bin Homo sapiens 1888 Endonezya Eugene Dubois

Holosen[değiştir | kaynağı değiştir]

Mezolitik / Neolitik: 10.000 - 5.000 yıl önce[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaş Tür Bulunuş
tarihi
Ülke Keşfeden kişiler
La Brea Kadını yaklaşık 10 bin Homo sapiens 1914 ABD
Cheddar Adamı 9 bin 1903 İngiltere
Kowswamp1.JPG Kow Swamp 1 9 bin - 13 bin Homo sapiens 1968 Avustralya A.G. Thorne
Afalou 13 8 bin - 12 bin Homo sapiens 1920 Cezayir C. Arambourg
Wadi Halfa 25 8 bin - 12 bin Homo sapiens 1963 Sudan G. Armelagos, E. Ewing, D. Greene
Wadi Kubbaniya 8 bin - 20 bin Homo sapiens 1982 Mısır Fred Wendorf
Lo 4b 6 bin - 9 bin Homo sapiens 1965 H. Robbins B.M. Lynch
Tepexpan Adamı 5 bin - 11 bin Homo sapiens 1947 Meksika H. de Terra
SDM 16704 4.9 bin - 11.8 bin Homo sapiens 1929 ABD M.J. Rogers

Fosil katalog isimlerinde kullanılan kısaltmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • AL - Afar Bölgsi, Etiyopya
  • ARA-VP - Aramis Omurgalı Paleontolojisi, Etiyopya
  • BOU-VP - Bouri Omurgalı Paleontolojisi, Etiyopya
  • ER - East (Gölü) Rudolf, Kenya
  • KGA - Konso-Gardula, Etiyopya
  • KNM - Kenya Ulusal Müzesi
  • KP - Kanapoi, Kenya
  • OH - Olduvai Hominid, Tanzanya
  • SK - Swartkrans, Güney Afrika
  • Sts, Stw - Sterkfontein, Güney Afrika
  • TM - Transvaal Müzesi, Güney Afrika
  • TM - Toros-Menalla, Çad
  • WT - West (Gölü) Turkana, Kenya

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Ek okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gibbons, Ann. İlk İnsan: Eski atalarımızı keşfetme yarışı . Anchor Books (2007). ISBN 978-1-4000-7696-3
  • Hartwig, Walter, ed (2002. 2004'de tekrar basıldı). Primat fosilleri. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-08141-2.
  • Johanson, Donald & Wong, Kate. Lucy'nin Mirası: İnsanın Kökenini Arayış. Three Rivers Press (2009). ISBN 978-0-307-39640-2
  • Jones, Steve; Martin, Robert D.; Pilbeam, David R (Editörler). (1994). İnsan Evrimi Cambridge Ansiklopedisi. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-46786-5 (Not: bu kitap genel olarak primatların evrimi hakkında çok yararlı ve insan evrimi hakkında dikkata değer bilgiler içermektedir. Bunun yanı sıra fosil tarihçesini de yer vermektedir).
  • Leakey, Richard & Lewin, Roger. İnsanın Kökeni: Bizi insan yapan nedir?. Little, Brown and Company (1992). ISBN 0-316-90298-5
  • Lewin, Roger. Kemikleri Tartışmak: İnsanın Kökeni Arayışında Tartışmalar. Penguin Books (1987). ISBN 0-14-022638-9
  • Morwood, Mike & van Oosterzee, Penny. Yeni Bir ​​İnsan: Flores, Endonezyalı 'Hobbitin' Şaşırtıcı Keşfi ve Tuhaf Hikayesi. Smithsonian Books (2007). ISBN 978-0-06-089908-0
  • Oppenheimer, Stephen. Cennetin Ötesinde: Dünya İnsanları. Constable (2003). ISBN 1-84119-697-5
  • Roberts, Alice. İnsanın İnanılmaz Seyaheti: Gezegenimize Nasıl Dağıldığımızın Hikayesi. Bloomsbury (2009). ISBN 978-0-7475-9839-8
  • Shreeve, James. Neandertal Bilmecesi: Modern İnsanın Kökenini ve Gizemini Çözmek. Viking (1996). ISBN 0-670-86638-5
  • Stringer, Chris. Türlerimizin Kökeni. Allen Lane (2011). ISBN 978-1-846-14140-9
  • Stringer, Chris & Andrews, Peter. İnsanın Evriminin Tüm Dünyası . Thames and Hudson (2005). ISBN 0-500-05132-1
  • Stringer, Chris & McKie, Robin. Afrika'dan Çıkış: Modern İnsanın Kökeni. Jonathan Cape (1996). ISBN 0-224-03771-4
  • Van Oosterzee, Penny. Pekin Adamının Hikayesi. Allen & Unwin (1999). ISBN 1-86508-632-0
  • Walker, Allan & Shipman, Pat. Kemiklerin Bilgeliği: İnsanın Kökeni Aramak. Weidenfeld ve Nicholson (1996). ISBN 0-297-81670-5
  • Wade, Nicholas. Şafak Sökmeden Önce: Atalarımızın Kayıp Tarihini Kurtarmak. Penguin Press (2006). ISBN 978-0715636589
  • Weiss, ML, ve Mann, AE (1985). İnsan Biyolojisi ve Davranışları: Antropolojik bir bakış açısı (4. bs.). Boston:. Little Brown ISBN 978-0-673-39013-4 (Not: Bu kitap, insan ve insan olmayan primatların evrimi ile fosil tarihlerini çok anlaşılabilir açıklamalarını içermektedir).
  • Wells, Spencer. İnsanın Yolculuğu: Genetik Bir Odisee . Allen Lane / Penguin Press (2002). ISBN 0-713-99625-0

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Prominent Hominid Fossils". http://www.talkorigins.org/faqs/homs/specimen.html. Erişim tarihi: 2006-08-31. 
  2. ^ http://www.talkorigins.org/faqs/homs/toumai.html
  3. ^ http://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/fossils/bar-100200
  4. ^ http://news.bbc.co.uk/1/hi/8285180.stm
  5. ^ http://jgs.lyellcollection.org/content/156/4/731.abstract
  6. ^ a b c Andrew Hill & Steven Ward (1988). "Origin of the Hominidae: The Record of African Large Hominoid Evolution Between 14 My and 4 My". Yearbook of Physical Anthropology 31 (59): 49–83. doi:10.1002/ajpa.1330310505 
  7. ^ Bryan Patterson, Anna K. Behrensmeyer, & William D. Sill (6 June 1970). "Geology and Fauna of a New Pliocene Locality in North-western Kenya". Nature 226 (5249): 918–921. doi:10.1038/226918a0. PMID 16057594. http://www.nature.com/nature/journal/v226/n5249/abs/226918a0.html  Key details from select sources
  8. ^ http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajpa.1330720104/abstract
  9. ^ https://www.msu.edu/~heslipst/contents/ANP440/anamensis.htm
  10. ^ http://www.ntz.info/gen/n00467.html
  11. ^ Jonathan, Amos. "African fossils put new spin on human origins story". http://www.sciencemag.org/site/extra/sediba/index.xhtml. BBC News. http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-14824435. Erişim tarihi: 9 September 2011. 
  12. ^ Mai, L.L., Owl, M.Y., & Kersting, M.P. (2005), p.286
  13. ^ http://www.nature.com/news/2008/080326/full/news.2008.691.html
  14. ^ a b c d e f g h i j http://www.pnas.org/content/early/2010/11/08/1010906107.full.pdf
  15. ^ Qafzeh IX
  16. ^ http://anthropology.net/2008/05/26/new-hominin-remains-from-uzbekistan-are-kinda-sorta-neandertal-like/
  17. ^ http://humanorigins.si.edu/evidence/3d-collection/f-teshik-tash
  18. ^ http://www.mos.org/evolution/fossils/fossilview.php?fid=54
  19. ^ http://www.nhm.ac.uk/about-us/news/2011/september/mystery-of-a-west-african-skull-from-13000-years-ago103799.html


Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]