İnsan evrimi zaman çizelgesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

İnsan evrimi zaman çizelgesi, insan türlerinin evrimindeki belli başlı önemli olayları ve insan atalarının evrimsel tarihlerini özetlemektedir. Bunun yanında Homo sapiens türünün atası olabilecek canlıların, tür ve cinslerin kısa bir açıklamasını içerir. Temel olarak Abiyogenez'in konusu olan yaşamın kökeni bu zaman çizelgesinde konu edinmemiş olup insanın oluşumuna götüren ön ataların olası bir soy çizgisi ele alınmıştır. Bu zaman çizelgesi, paleontoloji, gelişim biyolojisi ve morfoloji alanında elde edilen verilerin yanında anatomik ve genetik veri çalışmalarına da dayanır. İnsan evriminin tüm yönleriyle araştırılması antropolojinin önemli bir bileşenidir.

Homo sapiens sınıflandırması[değiştir | kaynağı değiştir]

Modern insan Homo sapiens'in ve onun ön atalarının kladistik soy çizgisi (taksonomik sıralaması) aşağıdaki gibidir:

Taksonomi İsim Yaygın isim
Üst âlem Ökaryot Çekirdeğe sahip hücreler 2,100,000,000 yıl önce
Âlem Animalia Hayvanlar 590,000,000 yıl önce
Şube Chordata Omurgalılar ile yakın akrabaları olan omurgasızlar 530,000,000 yıl önce
Altşube Vertebrata Omurgalılar 505,000,000 yıl önce
Üstsınıf Tetrapoda Dört üyeliler 395,000,000 yıl önce
Sınıf Mammalia Memeliler 220,000,000 yıl önce
Altsınıf Theria Canlı doğum yapan ve yumurta bırakmayan memeliler
İnfra sınıf Eteneliler Eteneli memeliler (keseli olmayanlar) 125,000,000 yıl önce
Magnus takım Boreoeutheria Birim üstü supra primatlar, yarasalar, balinalar, toynaklı memelilerle otçul memelilerin çoğu
Üst takım Euarchontoglires Supraprimatlar (primatlar, kemirgenler, tavşanlar, ağaç sivrifaresi ve uçar makigiller) 100,000,000 yıl önce
Asil takım Euarchonta Primatlar, uçar makigiller ve sivri sincapçıkgiller
Mir takım Primatomorpha Primatlar ve uçar makigiller 79,600,000 yıl önce
Takım Primatlar Primatlar 75,000,000 yıl önce
Alt takım Haplorrhini "Kuru burunlu" maymunlar (İnsansılar, maymunlar ve cadı makigiller) 40,000,000 yıl önce
İnfra takım Simiiformes "Yüksek" primatlar (veya Simiyanlar) (insansılar, eski Dünya ile yeni Dünya maymunları)
Küçük takım Catarrhini "Dar burunlu" primatlar (insansılar ve eski Dünya maymunları) 30,000,000 yıl önce
Üst familya Hominoidea İnsansılar 28,000,000 yıl önce
Familya Hominidae Büyük insansı maymunlar (insanlar, şempanzeler, bonobolar, goriller ve orangutanlar) 15,000,000 yıl önce
Alt familya Homininae İnsanlar, şempanzeler, bonobolar ve goriller 8,000,000 yıl önce
Oymak Hominini İnsanlar, şempanzeler ve bonobolar 5,800,000 yıl önce
Alt oymak Hominina İki ayak üzerinde yürüyen bipedal insansılar (Australopithecus ve onun soyundan gelenler) 3,000,000 yıl önce
Cins Homo İnsanlar, neandertaller, homo erectus ile onların doğrudan ataları 2,500,000 yıl önce
Tür Homo sapiens İnsanlar 500,000 yıl önce
Alt tür Homo sapiens sapiens Anatomik olarak modern insan 200,000 yıl önce

Zaman çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk canlı yaşam[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih Olay
4000 
(milyon
yıl önce)
En erken yaşam görünümü.
3900 Mö Hücreler Prokaryotun görünümüne benzemektedir. Fotosentezin ilk ortaya çıktığı ve bu sayede dünyadaki oksijenin ilk görüldüğü zamanlardır.
2500 Mö İlk organizmaların oksijen kullanımı. 2400 Mö ile, Oksijen Felaketi meydana gelmiştir.
2100 Mö Daha gelişmiş hücrelerin görünümü: the eukaryotes.
1200 Mö Eşeylii üremedeki gelişmeler, evrimin daha hızlı gelişimini sağladı.[1]
900 Mö

Choanoflagellate, bütün hayvanlar aleminin atası olarak görünmektedir ve Süngerlerin atası olduğu kabul edilmektedir.[2] Proterospongia (Choanoflagellata üyeleri), hayvanlar aleminin atası olarak gösterilebilecek en iyi yaşayan örnektir.

Bu tür koloni şeklinde yaşamaktadır.

600 Mö İlk çok hücreli hayvan süngerlerin olduğu düşünülmektedir.

Süngerler, hayvanlar arasında dokuları bakımından en basit canlıdır.

Süngerler günümüzde en eski paleontolojik hayvan sınıfıdır.

580 Mö Hayvan hareketi Knidliler ile başladı. Bütün knidliler çevresel sinir ve kas sistemine sahiplerdi çünkü onlar en basit hayvandır.

Vücutlarının belirli şekilleri vardır. İlk göz bu dönemde oluşmuştur.

550 Mö Yassı solucanların ilk beyine sahip hayvanlar oldukları düşünülmektedir.
540 Mö Akorn solucanları daha fazla özellikli düşünebilirler ve diğer solucan türlerine göre daha gelişmişlerdir. Dolaşım sistemilerinde böbrek görevini de yapan bir kalp mevcuttur.

Kordalılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dört üyeliler[değiştir | kaynağı değiştir]

Memeliler[değiştir | kaynağı değiştir]

Primatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Büyük insansı maymunlar (Hominidae)[değiştir | kaynağı değiştir]

Homo[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "'Experiments with sex have been very hard to conduct,' Goddard said. 'In an experiment, one needs to hold all else constant, apart from the aspect of interest. This means that no higher organisms can be used, since they have to have sex to reproduce and therefore provide no asexual control.'
    Goddard and colleagues instead turned to a single-celled organism, yeast, to test the idea that sex allows populations to adapt to new conditions more rapidly than asexual populations." Sex Speeds Up Evolution, Study Finds (URL 9 Ocak, 2005 erişim tarihi)
  2. ^ "Proterospongia is a rare freshwater protist, a colonial member of the Choanoflagellata." "Proterospongia itself is not the ancestor of sponges. However, it serves as a useful model for what the ancestor of sponges and other metazoans may have been like." http://www.ucmp.berkeley.edu/protista/proterospongia.html Berkeley University

İngilizce Vikipedi'deki 20:41, 23 Ekim 2011 tarihli Timeline of human evolution maddesi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]