Mehmed Emin Âli Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Âli Paşa sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Mehmed Emin Âli Paşa 18 Şubat 1856 tarihinde Islâhat Fermânı'nı hazırlayarak Sultan Abdülmecid'in emriyle yürürlüğe koymuştur.
Islâhat Hatt-ı Hümâyûn-û'nun baş mimarı Mehmed Emin Âli Paşa
Wikisource-logo.svg
Vikikaynak'ta bu konuyla ilgili metin bulabilirsiniz.
Islahat Fermanı
Mehmed Emin Âli Paşa 30 Mart 1856 tarihinde Avrupalı diplomatlarla Paris Antlaşması'nın şartlarını müzâkere ederken.

Mehmed Emin Âli Paşa ( 5 Mart 1815 - 1871 ) Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz saltanatlarında 5 dönemde toplam sekiz yıl üç ay on dokuz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Âli Paşa Osmanlı Devleti'nin Tanzimât (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876) Dönemi'ndeki önde gelen devlet adamlarından biridir. Islâhat Fermânı'nı hazırlayarak 18 Şubat 1856 tarihinde Sultan Abdülmecid'in emriyle yürürlüğe koymuştur.

Asıl adı Mehmed Emin olan Âli Paşa, 5 Mart 1815'de İstanbul'da doğdu. Devlet görevine daha 15 yaşındayken Divan-ı Hümayun kâtibi olarak başladı. Daha sonra, Tanzimât Dönemi'nde dışişlerine kamu görevlisi yetiştirmek amacıyla kurulmuş olan Tercüme Odası'nda çalıştı. Ocak 1842-Kasım 1844 tarihleri arasında Londra büyükelçiliği yaptıktan sonra Abdülmecid ve Abdülaziz dönemlerinde çeşitli devlet görevlerinde bulundu; beş kez sadrazamlık, sekiz kez de hariciye nazırlığı (dışişleri bakanlığı) yaptı. Âli Paşa, ilk sadrazamlığına 1852'de getirildi. Kırım Savaşı sürerken 1855'te Koca Mustafa Reşid Paşa'nın yerine ikinci kez sadrazamlığa getirildi. Bu görevi sırasında, büyük Avrupa devletlerinin istekleri doğrultusunda Islâhat Fermânı'nı hazırlayarak 18 Şubat 1856'da yayımladı. Bu fermânla Osmanlı uyruğundaki gayrimüslimlerin durumu iyileştiriliyordu. Paris Konferansı'nda Osmanlı Devleti'ni temsil eden Âli Paşa, 30 Mart 1856'da Kırım Savaşı'nı sona erdiren Paris Antlaşması'nı imzaladı. Aynı yıl sadrazamlıktan alındı. 1858'de Mustafa Reşid Paşa sadrazamken ölünce üçüncü kez bu göreve getirildi. 1861'de dördüncü kez, 1867'de de beşinci kez sadrazam oldu. Sadrazamlıktan uzak kaldığı dönemlerde hariciye nazırlığı gibi başka devlet görevlerinde bulundu.

Beşinci sadrazamlığı sırasında Sırbistan ve Girit sorunlarını çözdü. Ama Sırbistan'daki bazı yerleri Sırp yönetimine bırakması ve Girit'e özerklik tanıması sert tepkilere yol açtı. Âli Paşa, 1869'da Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa'nın ölümü üzerine hariciye nâzırlığını da üstlendi. Bu arada Mısır Valisi İsmail Paşa'nın bağımsız davranma girişimlerine karşı koydu. 1871'de ölümünden birkaç ay önce Londra Konferansı'na katıldı ve Rusya ile çıkabilecek bir savaşı önledi. Âli Paşa, Mustafa Reşid Paşa ve Fuad Paşa ile birlikte Tanzimât (3 Kasım 1839 - 22 Kasım 1876) Dönemi'nin üç büyük devlet adamından biriydi. Devlet yönetiminde yenileşmeci bir politika izledi ve devlet kurumlarını Avrupa'daki örneklerine uygun olarak yeniden düzenledi. İngiltere ve Fransa yanlısı olarak tanınan Âli Paşa, Osmanlı Devleti'nin batılı devletler karşısında varlığını sürdürmesi temelinde bir dış politika izlemiştir.

[değiştir] Mehmed Emin Âli Paşa'nın Sadrazamlık dönemleri

Önce gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa		 Sadrazam
6 Ağustos 1852 - 3 Ekim 1852		 Sonra gelen:
Damat Mehmed Ali Paşa
Önce gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa		 Sadrazam
2 Mayıs 1855 - 1 Kasım 1856		 Sonra gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa
Önce gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa		 Sadrazam
7 Ocak 1858 - 18 Ekim 1859		 Sonra gelen:
Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa
Önce gelen:
Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa		 Sadrazam
6 Ağustos 1861 - 22 Kasım 1861		 Sonra gelen:
Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa
Önce gelen:
Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa		 Sadrazam
11 Şubat 1867 - 7 Eylül 1871		 Sonra gelen:
Mahmud Nedim Paşa

Abdülmecit saltanatında,

Abdülaziz saltanatında,

şeklindedir.

[değiştir] Ayrıca bakınız

g · t · d
Osmanlı Devleti sadrazamları
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Kuruluş Dönemi (1299-1453)
Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Yükseliş Dönemi (1453-1579)
Veli Mahmud Paşa (1453-1466) • Rum Mehmed Paşa (1466-1469) • İshak Paşa (1469-1472) • Veli Mahmud Paşa (1472-1474) • Gedik Ahmed Paşa (1474-1477) • Karamanlı Mehmed Paşa (1477-1481) • İshak Paşa (1481-1482) • Koca Davud Paşa (1482-1497) • Hersekli Ahmed Paşa (1497-1498) • Çandarlı (2.) İbrahim Paşa (1498-1499) • Mesih Paşa (1499-1501) • Hadım Ali Paşa (1501-1503) • Hersekli Ahmed Paşa (1503-1506) • Hadım Ali Paşa (1509-1511) • Koca Mustafa Paşa (1511-1512) • Dukakinoğlu Ahmed Paşa (1512-1515) • Hersekli Ahmed Paşa (1515-1516) • Hadım Sinan Paşa (1516-1517) • Devşirme Yunus Paşa (1517-1517) • Piri Mehmed Paşa (1517-1523) • Pargalı Damat İbrahim Paşa (1523-1536) • Ayas Mehmed Paşa (1536-1539) • Damat Çelebi Lütfi Paşa (1539-1541) • Hadım Süleyman Paşa (1541-1544) • Damat Rüstem Paşa (1544-1553) • Kara Ahmed Paşa (1553-1555) • Damat Rüstem Paşa (1555-1561) • Semiz Ali Paşa (1561-1565) • Sokollu Mehmed Paşa (1565-1579)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Duraklama Dönemi (1579-1683)
Şemsi Ahmet Paşa (1579-1580) • Lala Kara Mustafa Paşa (1580-1580) • Koca Sinan Paşa (1580-1582) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1582-1584) • Özdemiroğlu Osman Paşa (1584-1585) • Hadim Mesih Mehmed Paşa (1585-1586) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1586-1589) • Koca Sinan Paşa (1589-1591) • Serdar Ferhat Paşa (1591-1592) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1592-1593) • Koca Sinan Paşa (1593-1595) • Serdar Ferhat Paşa (1595-1595) • Koca Sinan Paşa (1595-1595) • Tekeli Lala Mehmed Paşa (1595-1595) • Koca Sinan Paşa (1595-1596) • Damat İbrahim Paşa (1596-1596) • Cığalazade Yusuf Sinan Paşa (1596-1596) • Damat İbrahim Paşa (1596-1597) • Hadim Hasan Paşa (1597-1598) • Cerrah Mehmed Paşa (1598-1599) • Damat İbrahim Paşa (1599-1601) • Yemişçi Hasan Paşa (1601-1603) • Malkoç Yavuz Ali Paşa (1603-1604) • Sokolluzade Lala Mehmed Paşa (1604-1606) • Boşnak Derviş Mehmed Paşa (1606-1606) • Kuyucu Murat Paşa (1606-1611) • Gümülcineli Damat Nasuh Paşa (1611-1614) • Öküz Kara Mehmed Paşa (1614-1616) • Damat Halil Paşa (1616-1619) • Öküz Kara Mehmed Paşa (1619-1619) • İstanköylü Çelebi (Güzelce) Ali Paşa (1619-1621) • Ohrili Hüseyin Paşa (1621-1621) • Dilaver Paşa (1621-1622) • Kara Davut Paşa (1622-1622) • Mere Hüseyin Paşa (1622-1622) • Lefkeli Mustafa Paşa (1622-1622) • Gürcü Hadim Mehmed Paşa (1622-1623) • Mere Hüseyin Paşa (1623-1623) • Kemankeş Kara Ali Paşa (1623-1624) • Çerkes Mehmed Ali Paşa (1624-1625) • Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa (1625-1626) • Damat Halil Paşa (1626-1628) • Gazi Ekrem Hüsrev Paşa (1628-1631) • Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa (1631-1632) • Topal Recep Paşa (1632-1632) • Tabanıyassı Mehmed Paşa (1632-1637) • Bayram Paşa (1637-1638) • Tayyar Mehmed Paşa (1638-1638) • Kemankeş Kara Mustafa Paşa (1638-1644) • Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa (1644-1645) • Nevesinli Salih Paşa (1645-1647) • Kara Musa Paşa (1647-1647) • Hezarpare Ahmed Paşa (1647-1648) • Mevlevi Mehmed Paşa (1648-1649) • Kara Dev Murad Paşa (1649-1650) • Melek Ahmed Paşa (1650-1651) • Siyavuş Paşa (1651-1651) • Gürcü Mehmed Paşa (1651-1652) • Tarhuncu Sarı Ahmed Paşa (1652-1653) • Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa (1653-1654) • İbşir Mustafa Paşa (1654-1655) • Kara Dev Murad Paşa (1655-1655) • Ermeni Süleyman Paşa (1655-1656) • Gazi Deli Hüseyin Paşa (1656-1656) • Zurnazen Mustafa Paşa (1656-1656) • Siyavuş Paşa (1656-1656) • Boynuyaralı Mehmed Paşa (1656-1656) • Köprülü Mehmed Paşa (1656-1661) • Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661-1676) • Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1676-1683)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Gerileme Dönemi (1683-1774)
Bayburtlu Kara İbrahim Paşa (1683-1685) • Sarı Süleyman Paşa (1685-1687) • Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa (1687-1688) • Ayaşlı Nişancı İsmail Paşa (1688-1688) • Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa (1688-1689) • Köprülü Fazıl Mustafa Paşa (1689-1691) • Bahadırzade Arabacı Ali Paşa (1691-1692) • Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa (1692-1693) • Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa (1694-1694) • Sürmeli Ali Paşa (1694-1695) • Elmas Mehmed Paşa (1695-1997) • Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa (1697-1702) • Daltaban Mustafa Paşa (1702-1703) • Rami Mehmed Paşa (1703-1703) • Sührablı Kavanoz Nişancı Ahmed Paşa (1703-1703) • Moralı Damat Hasan Paşa (1703-1704) • Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa (1704-1704) • Pakçemüezzin Baltacı Mehmed Paşa (1704-1706) • Çorlulu Damat Ali Paşa (1706-1710) • Köprülüzade Damat Numan Paşa (1710-1710) • Pakçemüezzin Baltacı Mehmed Paşa (1710-1711) • Gürcü Ağa Yusuf Paşa (1711-1712) • Silahdar Süleyman Paşa (1712-1713) • Kel Hoca İbrahim Paşa (1713-1713) • Silahdar Damat Ali Paşa (1713-1716) • Hacı Halil Paşa (1716-1717) • Tevkii Nişancı Mehmed Paşa (1717-1718) • Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (1718-1730) • Silahdar Damat Mehmed Paşa (1730-1731) • Kabakulak İbrahim Paşa (1731-1731) • Topal Osman Paşa (1731-1732) • Hekimoğlu Ali Paşa (1732-1735) • Gürcü İsmail Paşa (1735-1736) • Silahdar Seyyid Mehmed Paşa (1736-1737) • Muhsinzade Abdullah Paşa (1737-1737) • Yeğen Mehmed Paşa (1737-1739) • Hacı İvazzade Mehmed Paşa (1739-1740) • Nişancı Şehla Hacı Ahmed Paşa (1740-1742) • Hekimoğlu Ali Paşa (1742-1743) • Seyyid Hasan Paşa (1743-1746) • Tiryaki Hacı Mehmed Paşa (1746-1747) • Boynueğri Seyyid Abdullah Paşa (1747-1750) • Divitdar Mehmed Emin Paşa (1750-1752) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1752-1755) • Hekimoğlu Ali Paşa (1755-1755) • Naili Abdullah Paşa (1755-1755) • Silahdar Bıyıklı Ali Paşa (1755-1755) • Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa (1755-1756) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1756-1757) • Koca Mehmed Ragıp Paşa (1757-1763) • Tevkii Hamza Hamid Paşa (1763-1763) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1763-1765) • Muhsinzade Mehmed Paşa (1765-1768) • Silahdar Hamza Mahir Paşa (1768-1768) • Yağlıkçızade Nişancı Hacı Mehmed Emin Paşa (1768-1769) • Moldovancı Ali Paşa (1769-1769) • İvazzade Halil Paşa (1769-1770) • Silahdar Mehmed Paşa (1770-1771) • Muhsinzade Mehmed Paşa (1771-1774)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Dağılma Dönemi (1774-1922)
Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1774-1775) • Moralı Derviş Mehmed Paşa (1775-1777) • Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa (1777-1778) • Kalafat Mehmed Paşa (1778-1779) •Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa (1779-1781) • Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1781-1782) • Yeğen Hacı Mehmed Paşa (1782-1782) • Halil Hamid Paşa (1782-1785) • Hazinedar Şahin Ali Paşa (1785-1786) • Koca Yusuf Paşa (1786-1789) • Kethüda Meyyit Hasan Paşa (1789-1789) • Cezayirli Gazi Hasan Paşa (1789-1790) • Çelebizade Şerif Hasan Paşa (1790-1791) • Koca Yusuf Paşa (1791-1792) • Damat Melek Mehmed Paşa (1792-1794) • Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1794-1798) • Kör Yusuf Ziyaüddin Paşa (1798-1805) • Bostancıbaşı Hafız İsmail Paşa (1805-1806) • Keçiboynuzu İbrahim Hilmi Paşa (1806-1807) • Çelebi Mustafa Paşa (1807-1808) • Alemdar Mustafa Paşa (1808-1808) • Çavuşbaşı Memiş Paşa (1808-1809) • Kör Yusuf Ziyaüddin Paşa (1809-1811) • Laz Aziz Ahmed Paşa (1811-1812) • Hurşid Ahmed Paşa (1812-1815) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1815-1818) • Burdurlu Derviş Mehmed Paşa (1818-1820) • Ispartalı Seyyid Ali Paşa (1820-1821) • Benderli Ali Paşa (1821-1821) • Hacı Salih Paşa (1821-1822) • Bostancıbaşı Deli Abdullah Paşa (1822-1823) • Turnacızade Silahdar Ali Paşa (1823-1823) • Mehmed Said Galip Paşa (1823-1824) • Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa (1824-1828) • Darendeli Topal İzzet Mehmed Paşa (1828-1829) • Reşid Mehmed Paşa (1829-1833) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1833-1839) Koca Mehmed Hüsrev Paşa (1839-1840) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1840-1841) • Darendeli Topal İzzet Mehmed Paşa (1841-1842) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1842-1846) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1846-1848) • İbrahim Sarim Paşa (1848-1848) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1848-1852) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1852-1852) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1852-1852) • Mehmed Emin Âli Paşa (1852-1852) • Damat Mehmed Ali Paşa (1852-1853) • Giritli Mustafa Naili Paşa (1853-1854) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1854-1854) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1854-1855) • Mehmed Emin Âli Paşa (1855-1856) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1856-1857) • Giritli Mustafa Naili Paşa (1857-1857) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1857-1858) • Mehmed Emin Âli Paşa (1858-1859) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1859-1859) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1859-1860) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1860-1861) • Mehmed Emin Âli Paşa (1861-1861) • Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa (1861-1866) • Yusuf Kâmil Paşa (1863-1863) • Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa (1863-1866) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1866-1867) • Mehmed Emin Âli Paşa (1866-1871) • Mahmud Nedim Paşa (1871-1872) • Mithat Paşa (1872-1872) •Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1872-1873) • Sakızlı Ahmed Esad Paşa (1873-1873) • Şirvanlızade Mehmed Rüşdi Paşa (1873-1874) • Hüseyin Avni Paşa (1874-1875) • Sakızlı Ahmed Esad Paşa (1875-1875) • Mahmud Nedim Paşa (1875-1876) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1876-1876) •Mithat Paşa (1876-1877) • İbrahim Edhem Paşa (1877-1878) • Ahmed Hamdi Paşa (1878-1878) • Ahmed Vefik Paşa (1878-1878) • Mehmed Sadık Paşa (1878-1878) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1878-1878) • Mehmed Esad Saffet Paşa (1878-1878) • Tunuslu Hayreddin Paşa (1878-1879) • Ahmed Arifi Paşa (1879-1879) • Küçük Mehmed Said Paşa (1879-1880) • Cenanizade Mehmed Kadri Paşa (1880-1880) • Küçük Mehmed Said Paşa (1880-1882) • Abdurrahman Nureddin Paşa (1882-1882) • Küçük Mehmed Said Paşa (1882-1882) • Ahmed Vefik Paşa (1882-1882) • Küçük Mehmed Said Paşa (1882-1885) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1885-1891) • Kabaağaçlızade Ahmed Cevat Paşa (1891-1895) • Küçük Mehmed Said Paşa (1895-1895) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1895-1895) • Halil Rifat Paşa (1895-1901) • Küçük Mehmed Said Paşa (1901-1903) • Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa (1903-1908) • Küçük Mehmed Said Paşa (1908-1908) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1908-1909) • Hüseyin Hilmi Paşa (1909-1909) • Ahmed Tevfik Paşa (1909-1909) • Hüseyin Hilmi Paşa (1909-1910) • İbrahim Hakkı Paşa (1910-1911) • Küçük Mehmed Said Paşa (1911-1912) • Gazi Ahmed Muhtar Paşa (1912-1912) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1912-1913) • Mahmud Şevket Paşa (1913-1913) • Said Halim Paşa (1913-1917) • Mehmed Talat Paşa (1917-1918) • Ahmed İzzet Paşa (1918-1918) • Ahmed Tevfik Paşa (1918-1919) • Damat Ferid Paşa (1919-1919) • Ali Rıza Paşa (1919-1920) • Hulusi Salih Paşa (1920-1920) • Damat Ferid Paşa (1920-1920) • Ahmed Tevfik Paşa (1920-1922)
 Osmanli-nisani.svg
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmed_Emin_Âli_Paşa&oldid=10718881" adresinden alındı.
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller