Zeki Rıza Sporel

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Zeki Rıza Sporel
Zeki-Rıza-Sporel.jpg
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi 28 Şubat 1898(1898-02-28)
Doğum yeri İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm tarihi 3 Kasım 1969 (71 yaşında)
Ölüm yeri İstanbul, Türkiye
Mevkii Forvet
Altyapı kariyeri
1913-1915 Fenerbahçe
Profesyonel kariyeri*
Yıllar Takım Maç (Gol)
1915-1934 Fenerbahçe 352 (470)
Millî takım kariyeri
1923-1932  Türkiye 16 (15)

* Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.


Zeki Rıza General Harrington Kupası maçında İngiliz karmasına 2. golü atmadan hemen önce
10 Ağustos 1925 tarihli Gol Spor dergisinde Fenerbahçeli futbolcular Zeki Rıza Sporel ve Bekir Refet Teker
13 Haziran 1934 tarihli Gol Spor dergisinde Fenerbahçe kaptanı Zeki Rıza Sporel bir seremonide.
5 Mart 1937 tarihli Son Posta gazetesinde Zeki Rıza Sporel

Zeki Rıza Sporel ya da Mehmed Zeki Sporel[1] (28 Şubat 1898, İstanbul - 3 Kasım 1969, İstanbul), Türk millî futbolcu, asker, siyasetçi ve 1955-58 yılları arasındaki Fenerbahçe SK Başkanı.[2]

Futbolculuk kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fenerbahçe A takımına 17 yaşında girdi. Takımın formasını 19 yıl boyunca giydi. 352 maçta 470 gol attı.[3] Türkiye millî futbol takımı formasını 16 kez giydi. 10 kez kaptanlık yaptı. 26 Ekim 1923'te Romanya ile oynanan ve 2-2 berabere sonuçlanan Türkiye millî takımının ilk maçında 2 gol atarak millî takımın ilk golcüsü olarak tarihe geçti. Millî takıma toplam 15 gol kazandırdı. Millî takımın Finlandiya'yı 4-2 yendiği maçta Türkiye'nin 4 golünü de atarak bu konudaki rekoru uzun zaman elinde tuttu. Futbolu 1934'te bıraktı. Soyadı kanunu çıktıktan sonra, soyadı bizzat Mustafa Kemal Atatürk tarafından verilmiştir.[4] Tenis dalında Türkiye'yi temsil etti. Yöneticilik yaptı. Türkiye Su Sporları Federasyonu ve Fenerbahçe Spor Kulübü başkanlıklarında (1955-1958) bulundu.

Ayrıca Fenerbahçe ile Galatasaray arasındaki ezeli rekabette Galatasaray ağlarına tam 33 gol atarak kırılması çok güç bir rekora imza atmıştır. Kardeşleri ünlü futbolcular Hasan Kâmil Sporel ve Arif Sporel. 1921 yılında Galatasaray'ın yurt dışı turunda Galatasaray forması ile mücadele etmiş, Werder Bremen, FC Köln, FC Saarbrücken ve FC Lausanne Sport maçlarında goller atmıştır.[5]

1933'te Türkiye Futbol Şampiyonası'na İstanbul şampiyonu olarak katılan Fenerbahçe'nin finalde karşılaştığı İzmirspor'a karşı 2 gol atıp takımının tarihindeki ilk Türkiye şampiyonluğunda doğrudan katkıda bulunmuştur.[6]

Kariyer istatistikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Millî takım golleri[değiştir | kaynağı değiştir]

# Tarih Stadyum Rakip Skor Sonuç Turnuva
1. 26 Ekim 1923 Taksim Stadyumu, İstanbul, Türkiye  Romanya 2–2 Beraberlik Hazırlık maçı
2. 26 Ekim 1923 Taksim Stadyumu, İstanbul, Türkiye  Romanya 2–2 Beraberlik Hazırlık maçı
3. 17 Haziran 1924 Töölön Pallokenttä, Helsinki, Finlandiya  Finlandiya 2–4 Galibiyet Hazırlık maçı
4. 17 Haziran 1924 Töölön Pallokenttä, Helsinki, Finlandiya  Finlandiya 2–4 Galibiyet Hazırlık maçı
5. 17 Haziran 1924 Töölön Pallokenttä, Helsinki, Finlandiya  Finlandiya 2–4 Galibiyet Hazırlık maçı
6. 17 Haziran 1924 Töölön Pallokenttä, Helsinki, Finlandiya  Finlandiya 2–4 Galibiyet Hazırlık maçı
7. 19 Haziran 1924 Reval Stadyumu (Kalevi aed), Tallinn, Estonya  Estonya 1–4 Galibiyet Hazırlık maçı
8. 19 Haziran 1924 Reval Stadyumu (Kalevi aed), Tallinn, Estonya  Estonya 1–4 Galibiyet Hazırlık maçı
9. 22 Haziran 1924 LSB Stadions, Riga, Letonya  Letonya 1–3 Galibiyet Hazırlık maçı
10. 22 Haziran 1924 LSB Stadions, Riga, Letonya  Letonya 1–3 Galibiyet Hazırlık maçı
11. 22 Haziran 1924 LSB Stadions, Riga, Letonya  Letonya 1–3 Galibiyet Hazırlık maçı
12. 1 Mayıs 1925 Stadionul Romcomit, Bükreş, Romanya  Romanya 1–2 Galibiyet Hazırlık maçı
13. 2 Ekim 1925 Taksim Stadyumu, İstanbul, Türkiye  Polonya 1–2 Mağlubiyet Hazırlık maçı
14. 14 Ekim 1927 Taksim Stadyumu, İstanbul, Türkiye  Bulgaristan 3–1 Galibiyet Hazırlık maçı
15. 14 Ekim 1927 Taksim Stadyumu, İstanbul, Türkiye  Bulgaristan 3–1 Galibiyet Hazırlık maçı
10 Şubat 2010 itibarıyla[7]

Futbol sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

VIII. Dönem (Milletvekilliği reddedilmiştir: 6 Aralık 1946) ve X. Dönem İstanbul, IX. Dönem Rize Milletvekili seçilmiştir.[8]

Hakkındaki iddialar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sporel'in Millî Mücadele döneminde, muvazzaf baytar olduğu hâlde ve kendisine orduya katılması emri verilmesine karşın Millî Mücadele karşıtı Kuvâ-yi İnzibâtiye hareketine katılması sonucu Harp Divanı tarafından ordudan atıldığı iddia edilmiştir. Zeki Rıza ise yaptığı savunmada o dönem eşi hasta olduğu ve eşine bakacak bir kimse bulunmadığı ve savaşın sonucu beklediği için çağrıya yanıt vermediğini söylemiştir. Bunun üzerine verilen kararda Sporel'in milletvekilliği düşürülmüştür.[9]

Başarıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sportif görevi
Önce gelen:
Bedii Yazıcı
23. Fenerbahçe SK Başkanı
1955-1958
Sonra gelen:
Agah Erozan

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 12 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Ekim 2021. 
  2. ^ "Çubuklu Formayı Kesintisiz En Uzun Süre Giyen Unutulmaz 11 Futbolcu". Fenerbahçe Resmî Web Sitesi. fenerbahce.org. 20 Ocak 2020. Erişim tarihi: 20 Ocak 2020. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2008. 
  4. ^ http://www.iha.com.tr/spor/fenerbahce-zeki-riza-sporeli-andi/249214
  5. ^ Atabeyoğlu, Cem. 1453-1991 Türk Spor Tarihi Ansiklopedisi. page(80, 81).(1991) An Grafik Basın Sanayi ve Ticaret AŞ
  6. ^ "1933 Sezonu Türkiye Futbol Birinciliği". macanilari.com. 1 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2018.  12. harf sırasında bulunan |başlık= parametresi line feed character içeriyor (yardım)
  7. ^ TFF.org profili
  8. ^ "TBMM Albümü". tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2013. 
  9. ^ "Fenerbahçe'ye tarihi şok!". beIN SPORTS Türkiye. 10 Ekim 2006. 2 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]