Ziya Songülen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Nurizade Ziya Songülen
1. Fenerbahçe SK Başkanı
Görev süresi
1907-1908
Yerine gelen Ayetullah Bey
Kişisel bilgiler
Doğum Nurizade Mehmed Ziya
9 Eylül 1886
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 21 Ağustos 1936 (50 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Evlilik(ler) Erna Valentin Meyer (Türk olduktan sonra Esma Songülen)
Çocukları Azize Çelikbaş
Güzel Halit
Asım Server Songülen
Yaşadığı yer Moda, Kadıköy
Bitirdiği okul Saint-Joseph Fransız Lisesi
Mesleği Düyûn-ı Umûmiye memuru, Mühendis, Fenerbahçe SK kurucu başkanı

Nurizade Ziya Songülen (1886 - 1936), Ayetullah Bey ve Necip Bey ile birlikte Fenerbahçe Spor Kulübü'nü kuran üç kişiden biridir. Kulübün ilk başkanı ve 1 numaralı üyesidir.[1][2]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mehmed Ziya Bey 1886 yılında İstanbul’da dünyaya gelir. Anne tarafından Osmanoğlu Ailesi üyesidir; annesi Azize Hanım, Sultan II. Mahmud'un kızı olan Saliha Sultan'ın torunudur.

Ailesi ileri görüşlü, modern ve eğitimli olan Ziya Bey, Damat Gürcü Halil Rifat Paşa’dan başlayarak; dedeleri Nuri Mehmed Efendi, Server Paşa, Asım Paşa ve babası Suad Bey; Sadrazamlık, Kaptan-ı Deryalık, Valilik, Şura-yı Devlet Başkanlığı, Şehreminilik, Adliye Nazırlığı, Hariciye Nazırlığı, Büyükelçilik gibi devlet vazifelerinde bulunmuşlardır.

Ağırlıklı olarak Hariciye Nazırlığı ve devleti yurt dışında temsil etme görevlerinde bulunan aileye mensup olan Suad Bey ve Azize Hanım kendi aile büyüklerinden gördükleri gelenekle, oğulları Ziya’nın çok iyi eğitim almasını sağlıyordu. Okul çağına kadar hem Osmanlı terbiyesi alan, hem de İngiliz mürebbiyelerle yetişip Avrupa usulü terbiye alan Ziya Bey, Saint Joseph Lisesi'nde eğitimine devam eder.

Saint-Joseph Fransız Lisesi'nden 1903 yılında mezun olmasının ardından[3] yüksek tahsil için İngiltere’ye gider. İstanbul’a dönüşünde; İngilizce ve Fransızcaya hâkim olması, saraya yakın köklü bir Osmanlı Ailesinden olması, ailenin yurt içi ve dışında geniş diplomatik ve dost çevresine sahip olması ve iyi eğitimi nedeni ile Düyun-u Umumiye'de vazife alır.[1][2]

Ziya Bey açık renk saçlı, mavi gözlü, oldukça uzun boyu (1.95 - 2.00 m) ve iri yapısı dolayısıyla, arkadaşları arasında “Fil Ziya” diye anılmıştır. "Nurizade" lakabı ise; babası Suat Bey'in dedesi Nuri Mehmed Bey'den kaynaklanır.

Bir Osmanlı olarak doğmuş, Atatürk’le dostluk etmiş, Cumhuriyetin kuruluşuna destek vermiş ve kuruluşuna şahit olmuştur. O devirde bu işlere vermiş olduğu desteği kanıtlayacak evraklar, Atatürk ile olan yazışmalar, Ziya Bey’in ölümüyle ekonomik krize giren ailenin elinden, çocuklarının eğitiminin devlet tarafından sağlanacağı gerekçesiyle, Celal Bayar Hükumeti tarafından alınmış ve bir daha geri verilmemiştir.[1]

Arkadaşları Ayetullah Bey ve Necip Bey ile futbol takımı kurduklarında: Ziya Bey 21, Ayetullah Bey 19, Necip Bey 17 yaşındadırlar. Başkanlığı döneminde (1907-1908) Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nu, o zamanki adıyla "Papazın Çayırı"nı, 17 altın karşılığında satın almıştır.

Ziya Bey'in, Aşiyan'da bulunan aile kabristanı. (Fenerbahçe SK, 2017 yılında kabre bir anıt inşa etmiştir.)

1936 yılında beyin kanaması sonucunda vefat etmiştir, mezarı Aşiyan Mezarlığı'ndadır. Fenerbahçe Kulübü yöneticileri, 22 Aralık 2017 tarihinde, Ziya Songülen'in Aşiyan'da bulunan kabrine yaptırdığı anıtın açılış törenini gerçekleştirmiştir.[4] Başkan Ziya Songülen 1 numaralı kurucu ve ilk başkan olduğu için bugün dahi unutulmamaktadır.[1][2]

Sportif görevi
Önce gelen:
Önce gelen yoktur.
1. Fenerbahçe SK Başkanı
1907-1908
Sonra gelen:
Ayetullah Bey

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ziya Songülen'in Hayatından Kesitler