Ayetullah Bey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Şevkipaşazade Ayetullah Bey
2. Fenerbahçe SK Başkanı
Görev süresi
1908-1909
Yerine geldiği Ziya Songülen
Yerine gelen Tevfik Taşçı
Kişisel bilgiler
Doğum Mehmed Şevki Ayetullah
1888
Boyacıköy, İstanbul
Ölüm Eylül 1919 (31 yaşında)
Yaşadığı yer Moda, Kadıköy, Osmanlı İmparatorluğu
Bitirdiği okul Saint-Joseph Fransız Lisesi
Mesleği Osmanlı Bankası memuru, Hukukçu, Fenerbahçe SK yöneticisi

Şevkipaşazade Ayetullah Bey (1888 - 1919) Ziya Songülen ve Necip Okaner ile birlikte Fenerbahçe Spor Kulübü'nü kuran 3 kişiden birisidir. Fenerbahçe'nin 2 numaralı üyesi ve 2. Başkanıdır.[1]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1888 yılında Boyacıköy'de dünyaya gelen Mehmed Ayetullah Bey, Hareket Ordusu komutanlarından (ferik) Şevki Paşa'nın oğludur. Kuzey Kafkasya Kabartay Türkleri'nden Ubih kolunun Anzork sülalesine mensuptur.[2] Fenerbahçe'nin kurulduğu sırada Osmanlı Bankası'nda memur olan Ayetullah Bey, Fenerbahçe Spor Kulübü'nün ilk genel sekreteri olmuş ve 21 yaşındayken tarihler 1908-1909 yıllarını gösterdiğinde de bu kulübün başkanlığını yapmış bir spor adamıdır. Ayrıca ilk Fenerbahçe takımında kaleci ve defans oyuncusu olarak da görev almıştır. 1906 yılında; Moda'da bulunan Saint-Joseph Fransız Lisesi'nden[3][4][5][6][7] mezun olmuştur. Mezuniyetinin ardından; ilk olarak İstanbul Su İşleri'nde çalışan Ayetullah Bey, daha sonrasında ise Osmanlı Bankası'nda görev yapmıştır. Bu memuriyeti sırasında Kadıköylü arkadaşları Ziya Songülen ve Necip Okaner ile birlikte; Fenerbahçe Spor Kulübü'nü; 1907 (1323 Rumi) yılının Mayıs ayında kurma fiiliyatına girişti. Kulübün kuruluşunda ilk etapta "genel sekreter" görevini üstlendi.

İlk başkan Nurizade Ziya Songülen'in, görevini çeşitli nedenlerle daha 1. yılını doldurmadan kulüpten ayrılmasının ardından büyük bir cefakarlık örneği göstererek, henüz 21 yaşında; tarihler 1908 yılı sonunu gösterdiğinde kulüp başkanlığını üstlendi. Saygılı, ancak bariz bir otorite ile birlikte Fenerbahçe içerisinde etkinlik göstererek; kapanma eşiğine gelen kulübü çok kısa sürede toparlayıp, ayağa kaldırarak; Fenerbahçe Spor Kulübü'nü tarihe armağan etmeyi başarmıştır. Fenerbahçe'nin kuruluş yıllarında henüz bir lokali yokken; bütün spor malzemeleri, futbolcuların kıyafet, forma ve giysileri de 1907 yılından 1910 yılına kadar Ayetullah Bey'in Kadıköy Moda, Devriye Sokak'ta bulunan 43 numaralı evinde korunurdu.[2]

Ayetullah Bey, kulüp yönetimini Ziya Songülen'in 1908 yılındaki istifasından sonra devralmıştır. Bu ayrılıktan sonra kulüpte oluşan ekonomik sıkıntıdan ötürü Fenerbahçe'nin; komşu semt kulüpleriyle birleşerek güçlenmeyi hedeflediği, 11 Eylül 1909 (1325 Kânûn-ı Evvel Rumi) tarihinde; Kadıköy Moda'da bulunan 'Koço'nun Mühürdar Gazinosu'nda' Anadolu Üsküdar ve Kadıköy Pazaryolu kulüpleriyle yapılan görüşmelerde, ismi geçen bu kulüplerin yöneticilerinin Fenerbahçe'nin adı üzerinde de pazarlığa başlamaları üzerine Ayetullah Bey "Fransa Kralı XIV. Louis; 'L'état, c'est moi, yani Devlet ben'im" demişti. Ben de Fenerbahçe ben'im diyor ve bu pazarlığı kabul etmiyorum!" diyerek kulübün adının ve kimliğinin, kuruluşundan henüz iki yıl sonra tarihe karışmasını engellemiştir.

Türkiye'deki 1912-13 yıllarında ortaya çıkan ilk izcilik hareketinde ilk oymak beylerinden olan Ayetullah Bey, I. Dünya Savaşı sonlarında iki yıl ülkeyi kasıp kavuran "İspanyol Nezlesi" felaketinin kurbanlarından biri olarak, 1919 Sonbaharında henüz 31 yaşındayken vefat etmiştir. Kabri, Karacaahmet Mezarlığı'ndadır.

Sportif görevi
Önce gelen:
Ziya Songülen
2. Fenerbahçe SK Başkanı
1908-1909
Sonra gelen:
Tevfik Taşçı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ayetullah Bey, Spor Ansiklopedisi, Tercüman Futbol, 1. cilt. sf 117-118