Sabahattin Ali bibliyografyası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Sabahattin Ali (25 Şubat 1907 - 2 Nisan 1948), Türk yazar ve şair.

İlköğrenimi farklı okullarda tamamladı. İstanbul Muallim Mektebi'ne geçiş yaptı ve buradan mezun oldu. Öğretmen olduktan sonra ülkenin farklı şehirlerinde mesleğine devam etti. Daha sonra Almanya'ya gitti ve burada iki yıl kalarak Almancayı öğrendi. Türkiye'ye geri döndükten sonra çeşitli devlet kurumlarında çalıştı. Hakkındaki farklı iddialardan dolayı cezaevine girdi. Kendisine açılan davaların aleyhinde seyrettiği bir dönemde Türkiye'den ayrılmak istedi fakat kendisine pasaport verilmeyince önce Suriye sınırından, daha sonra da Bulgaristan sınırından kaçmak istedi. Bulgaristan yolculuğunda kendisine rehberlik eden Ali Ertekin, Sabahattin Ali'yi öldürdüğünü itiraf etti. Sabahattin Ali, yaşantısındaki bu farklılıkları eserlerine de yansıttı. Eserleri, Türk sinemasının çeşitli dönemlerinde yapıt konusu oldu. 41 yıllık yaşamında ağırlıklı olarak öykü türünde yazdı, bu türde altmışdan fazla eser veren Sabahattin Ali, yazdığı romanlarıyla da ön plana çıkarak Kuyucaklı Yusuf, İçimizdeki Şeytan ve Kürk Mantolu Madonna adlı eserleri edebiyat dünyasına kazandırdı. Verdiği eserler Türk sinemasının çeşitli yapıtlarına konu oldu. Kuyucaklı Yusuf adlı romanı Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nın ortaöğretim öğrencilerine tavsiye ettiği MEB 100 temel eser listesi listesinde yer aldı. Kürk Mantolu Madonna ise AlmancaFransızcaArapça ve Rusça gibi çeşitli dillere çevrildi. Romanın İngilizce çevirisi de 2016 yılında Maureen Freely ve Alexander Dawe tarafından yapıldı.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Roman[değiştir | kaynağı değiştir]

Öykü[değiştir | kaynağı değiştir]

Öykü adı Yazım tarihi Yayın yeri Yayın tarihi Sayı Sayfa
Yangın 1926 Akbaba 1 Nisan 1926 347 5
Bir Cinayetin Sebebi 1927 Irmak 5 Mayıs 1928 14-15
Bir Siyah Fanila İçin 1927
Komik-i Şehir 1927
Viyolensel 1928 Meşale 1 Ekim 1928 7 13-16
Değirmen 1929
Birdenbire sönen Kandilin Hikayesi 1929 Atsız Mecmua 15 Mayıs 1929 1 12-18
Kurtarılamayan Şaheser 1929 Atsız Mecmua 25 Eylül 1932 17 125-135
Bir Delikanlının Hikayesi
Bir Orman Hikayesi 1930 Resimli Ay Eylül 1930 7 22-24, 38
Bir Gemici Hikayesi 1930 Resimli Ay Ekim 1930 8 8-10, 39
Bir Skandal 1932
Kırlangıçlar 1933 Varlık 1 Mart 1935 40 253-2554
Bir Firar 1933
Kazlar 1933
Sarhoş 1933
Candarma Bekir 1934
Kanal 1934 Varlık 15 Temmuz 1934 25 11-12
Arap Hayrı 1935 Varlık 15 Mayıs 1935 44 317-319
Kağnı 1935 Varlık 15 Eylül 1935 53 74-75
Gramafon Avrat 1935 Resimli Ay 5 Ekim 1935 2 16-17
Kamyon 1935 Ayda Bir 1 Eylül 1935 1 54-57
Bir Şaka 1935 Ayda Bir 1 Ekim 1935 2 62-64
Apartman 1935 Ayda Bir 1 Kasım 1935 3 61-63
Fikir Arkadaşı 1935 Ayda Bir 1 Aralık 1935 4 45-51
Düşman 1936 Ayda Bir 1 Ocak 1936 5 53-54
Arabalar Beş Kuruşa 1936 Ayda Bir 1 Şubat 1936 6 62-65
Kafa Kağıdı 1936 Ağaç 14 Mart 1936 1 13-14
Duvar 1936 Ayda Bir 5 Mayıs 1936 9 64-67
Köstence Güzellik Kraliçesi 1936 Ayda Bir 1 Haziran 1936 10 46-51
Sıcak Su 1936 Ayda Bir 1 Temmuz 1936 11 61-64
Pazarcı 1936
Asfalt Yol 1936 Oluş 5 Şubat 1939 6 92-94
Ses 1937 Her Ay 4 123-134
Mehtaplı Bir Gece 1937 Tan 16 Kasım 1937 6
Köpek 1937 Yedi Gün 23 Haziran 1938 224 19-21,26
Hanende Melek 1937 Yedi Gün 23 Ağustos 1938 285 11-13,25
Çaydanlık 1938
Ayran 1938 Oluş 1 Ocak 1939 11 13
Uyku 1939 Yedi Gün 23 Ocak 1940 359 12-13
Isırmak İçin 1939 Oluş 19 Mart 1939 12 184-190
Selam 1940
Bir Mesleğin Başı 1940
Bir Konferans 1941
Yeni Dünya 1942 Yurt ve Dünya Eylül 1942 18 195-205
İki Kadın 1942
Sulfata 1942
Hasan Boğuldu 1942
Portakal 1944 Adımlar Mart 1944
Cigara 1945 Gün 11 Mart 1945
Katil Osman 1945 Görüşler 12 Ocak 1945
Sırça Köşk 1945 Gün 16 Şubat 1946
Böbrek 1945 Gün
Millet Yutmuyor 1945 Gün 1 Temmuz 1946
Beyaz Bir Gemi 1945 Gerçek
Devlerin Ölümü 1946 Gün 20 Mart 1946
Bir Aşk Masalı 1946 Gün 27 Mart 1946
Koyun Masalı 1946 Gün 10 Nisan 1946
Bahtiyar Köpek 1946 Gün 8 Mayıs 1946
Çilli 1947 XX. Asır 11 Ocak 1947
Dekolman 1947
Hakkımızı Yedirmeyiz 1947
Cankurtaran 1947
Çirkince 1947
Kurtla Kuzu 1947

Şiir[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Dağlar ve Rüzgâr (1934)
  • Kurbağanın Serenadı (1937)
  • Öteki Şiirler (1937)
Şiir adı Şiir adı Şiir adı
Acaba Geçmiyor Günler Mayıs
Babam İçin İstek Melankoli
Bir Doğum Günü İçin Kara Yazı Öyle Günler Gördüm Ki 
Bir Serenadın Sonu Kıyamadığım Ruhumun Dalgaları
Bütün İnsanlara Kız Kaçıran Rüzgar
Çakır Koşma Serserinin Ölümü
Çocuklar Gibi  Köprüde Sabah Simyager
Dağlar Kudurmak Son Mektup
Dere Kurbağa Yat ve Uyu! ..
Ebedi Kurbağanın Serenadı Yetmez mi?
Eskisi Gibi Kurbağaya Mersiye
Ey Gönül Leylim Ley
Gecenin Kemanı Mahpushane Türküsü

Oyun[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeviri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tarihte Garip Vakalar, Max Mimmerich, Ulus Basımevi, Ankara 1936
  • Antigone, Sophokles, Maarif Vekilliği, İstanbul 1941
  • Minna Von Barnhelm' G. Ephraim Lessing, Ankara 1942
  • Üç Romantik Hikaye, E.T.A , Heinrich Von Kleist, Adelbert Von Chamisso, Ankara 1943
  • Fontamara, İgnazio Silone, Akba Kitabevi, Ankara 1943
  • Gyges ve Yüzüğü, Christian F. Hebbel, MEB. Ankara 1944

Derlemeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İki Gözüm Ayşe, (Sabahattin Ali'nin özel mektupları), İstanbul 1941 - Haz: Ayşe Sıtkı ve Doğan Akın
  • Markopaşa Yazıları ve Ötekiler, İstanbul 1986 - Haz. Hikmet Altınkaynak
  • Çakıcı'nın İlk Kurşunu
  • Mahkemelerde
  • Hep Genç Kalacağım
  • Canım Aliye, Ruhum Filiz

Eserlerinin kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bestelenen şiirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şiir Besteleyen
"Aldırma Gönül" Edip Akbayram
"Leylim Ley" Zülfü Livaneli
"Benimsin Diyemediğim" Ali Kocatepe
"Çakır" Ali Kocatepe
"Çocuklar Gibi" Sezen Aksu
"Dağlar" Sadık Gürbüz
"Eskisi Gibi" ("Ben Sana Vurgunum" adıyla) Ali Kocatepe
"Geçmiyor Günler" Ahmet Kaya
"Göklerde Kartal Gibiyim" Volkan Konak
"İstek" Sevinç Eratalay
"Kıyamadığım" Ali Kocatepe
"Kız Kaçıran" Ahmet Kaya
"Hapishane Şarkısı III" Ahmet Kaya
"Melankoli" Ali Kocatepe

Sinemadaki uyarlamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Üretilen Eser Kaynak eser Yıl Yönetmen IMDb
Azap Yolu Kağnı, Ses, Gramofon Avrat 1967 Yılmaz Duru IMDb
Hanende Melek

(TV Filmi)

Hanende Melek 1973 Metin Erksan IMDb
Düşman Düşman 1977 Aydın Çeçen
Kuyucaklı Yusuf Kuyucaklı Yusuf 1985 Feyzi Tuna IMDb
Gramofon Avrat Gramofon Avrat 1987 Yusuf Kurçenli IMDb
Devlerin Ölümü Hanende Melek, Yeni Dünya, Çilli 1990 İrfan Tözüm IMDb
Hasanboğuldu Hasanboğuldu 1990 Orhan Aksoy IMDb
Komik-i Şehir

(TV Filmi)

Komik-i Şehir 2008 Tunca Yönder
Karbeyaz Ayran 2010 Selim Güneş IMDb
Kürk Mantolu Madonna Kürk Mantolu Madonna Bilinmiyor Ece Yörenç

Diğer dillere çevrilenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Eser adı Yayın adı Çeviren Dil Yayınevi
Kürk Mantolu Madonna Madonna in a Fur Coat Maureen Freely İngilizce Penguin Books
Die Madonna im Pelzmantel Ute Birgi-Knellessen Almanca Dörlemann
La Madone au manteau de fourrure Jean Descat Fransızca Le Serpent Á Plumes
Apollinaria Avrutina Rusça Ad Marginem Press
Madona u krznenom kaputu Dunja Novosel Hırvatça Hena Com
Hacer Hayri Arapça Sphinx
Madona me Mantel Gezofi Ahmed Qazimi Arnavutça Shkupi
Kuyucaklı Yusuf Yusuf Ute Birgi-Knellessen Almanca Dörlemann
Jusufı Nga Kujuxhaku Ahmed Qazimi Arnavutça Shkupi
Abida Haneef Farsça ? Jumhoori Publications
İçimizdeki Şeytan Djallı Brenda Nesh Fatmir Dibra Arnavutça ? Fan Noli
Zoya Hristova Bulgarca ? Emas Publishers

Hakkındaki çalışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hakkındaki kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitap Yazar
Sabahattin Ali İnsan ve Eser Ramazan Korkmaz
A' dan Z' ye Sabahattin Ali Sevengül Sönmez
Sabahattin Ali Asım Bezirci
Sabahattin Ali Olayının Gerçeği Reşit Mazhar Ertüzün
Sabahattin Ali Olayı Kemal Bayram Çukurkavaklı
Sabahattin Ali Olayı 2 Alev Çukurkavaklı
Sabahattin Ali - Anılar, İncelemeler, Eleştiriler Sevengül Sönmez, Filiz AliAtilla Özkırımlı
Sabahattin Ali'yi Kim Öldürdü Tuncer Cücenoğlu [kaynak belirtilmeli]
Başın Öne Eğilmesin Hıfzı Topuz
Öykü ve Romanlarıyla Sabahattin Ali Afşar Timuçin
Sabahattin Ali Filiz Ali Laslo - Atilla Özkırımlı
Yeşil Mürekkep Osman Balcıgil
Sabahattin Ali'nin Yapıtlarını Sevme Sözlüğü Atilla Birkiye

Hakkındaki atıflar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitap Yazar
Roman Gibi Sabiha Sertel
Folklor ve Edebiyat I-II Pertev Naili Boratav
Basında Kavgalar Tekin Erer
Hatırladıklarım Zekeriya Sertel
Dost Mektuplar Yaşar Nabi Nayır
Boğaz'daki Aşiret Mahmut Çetin
Fotoğrafını Bekliyorum Sevengül Sönmez
Eski Dostlar Hıfzı Topuz

Hakkındaki akademik çalışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çalışma adı Yazar Bağlantı Tez No Tür Not
Sabahattin Ali'nin Öykülerinde Toplumsal Konular Alaattin Karaca PDF Biyografi ve eser incelemesi
Sabahattin Ali'nin Yaşamı ve Yapıtlarına Genel Bir Bakış Bedri Aydoğan PDF Biyografi ve eser incelemesi
Sabahattin Ali - İnsan ve Eser Ramazan Korkmaz 17224 Doktora Biyografi ve eser incelemesi
Hikâyede "Tip" Sorunsalı Ve Sabahattin Ali'nin Kamyon'u Refika A. Demirdağ PDF Eser incelemesi

Akademik eser incelemeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Çalışma adı Yazar Yıl Tez No Tür
Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna romanında romantik aşk anlayışı ve

oyun yazımı için eleştirel olanaklar

Günay Ertekin 2015 399654 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali'nin eserlerindeki halk bilimi unsurları Cansu Aslan 2015 412263 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna ile André Maurois'nın

İklimler adlı eserlerinde ana karakterlerin aşk bağlamında karşılaştırılması

Nisanur Akdemir Genç 2014 365739 Yüksek Lisans
Marek Hlasko ve Sabahattin Ali'nin öykülerinde siyasal-toplumsal eleştiri Svitlana Maleyeva Erkoç 2012 330340 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali-Nihal Atsız davası: İkinci Dünya Savaşı esnasındaki Türk

dış politikasının iç politikaya etkileri üzerine bir inceleme

Hasan Çolak 2012 322161 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali'nin roman ve hikâyelerinde kadın ve kadın eğitimi Mine Şengül 2011 286496 Yüksek Lisans
Cumhuriyetten bugüne Türk edebiyatında cezaevi hikâyeleri Canan Olpak Koç 2011 300506 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali'nin hikâye ve romanlarında insan Zeynep Eda Özan 2010 258029 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali'nin roman ve hikâyelerinde mekan ve mekanın anlatımı Metin Polat 2003 133986 Yüksek Lisans
Maupassant tarzı hikâye ve Refik Halid Karay, Muhtar Avezov, Sabahattin Ali'nin hikâyeciliği Dınara Duysebayeva 2000 92948 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali'nin eserlerinde toplumsal gerçekçilik Zübeyde Şenderin 1996 61146 Yüksek Lisans
Sabahattin Ali - İnsan ve Eser Ramazan Korkmaz 1991 17224 Doktora
Açıklama: Çalışmalara erişebilmek için verilen tez numaralarını bu bağlantıdaki "Tez No" kısmına yazınız.

Hakkındaki film ve belgeseller[değiştir | kaynağı değiştir]

Film adı Yönetmen Yıl Yayıncı
Sabah Yıldızı: Sabahattin Ali Metin Avdaç 2012
Sabahattin Ali - Portreler Galerisi TRT Belgesel