Aliye Rona

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Aliye Rona
Aliyerona.jpg
Doğum Aliye Dilligil
1 Ocak 1921(1921-01-01)
Dera, Fransız Suriye Mandası
Ölüm 29 Ağustos 1996 (75 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi Beyin kanaması
Defin yeri Karacaahmet Mezarlığı
41°00′47″N 29°01′22″E / 41.012947°K 29.022669°D / 41.012947; 29.022669
Milliyet Türk
Meslek Oyuncu
Etkin yıllar 1947–1993
Evlilik Zihni Rona
Ebeveyn(ler) Ramiz Bey
Servinaz Hanım
Akraba(lar) Avni Dilligil (ağabeyi)
Turhan Dilligil (ağabeyi)
Nezahat Tanyeri (yengesi)
Belkıs Dilligil (yengesi)
Erhan Dilligil (yeğeni)
Çiçek Dilligil (yeğeni)
Ödüller Altın Portakal Film Festivali
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu
1965 – Hepimiz Kardeşiz
1967 – Zalimler
1968 – Son Gece

Aliye Dilligil Rona (1921, Dera – 29 Ağustos 1996, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu. Sayısız karakter rolünde oynamış, özellikle sert Anadolu kadınlarını canlandırmıştır.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Aliye Rona, Trabzon'un ileri gelen demiryolu işletmecisi Ramiz Bey ve Servinaz Hanım'ın kızı olarak 1921 yılında bugün Suriye sınırları içinde kalan, o zamanlar Fransız Suriye Mandasına bağlı Ürdün sınırındaki Dera şehrinde doğdu.[1] Tiyatrocu Avni Dilligil ve gazeteci Turhan Dilligil'in kardeşi olan Rona, Beyoğlu Akşam Kız Sanat Okulu'nda okudu. 1930'ların sonlarında Kadıköy Halkevi'nde amatör olarak tiyatro oyunculuğuna başladı. Ulvi Uraz ve Avni Dilligil ile Arena Tiyatrosunda sahneye çıktı. İzmir Şehir Tiyatrosu'nda birlikte çalıştığı Zihni Rona ile evlendi.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinema oyunculuğuna 1947 yılında Kerim'in Çilesi filmiyle başlayan Aliye Rona, Türk sinemasında uzun yıllar karakter rollerinin değişmez ismi oldu. Uzun yıllar dublaj da yapan Rona, sinemada çilekeş, direnen, dikbaşlı, hakkını hukukunu arayan, kavgacı, töreci köylü kadını ve ana rollerini canlandırdı.

Yaklaşık yarım asırlık sanat hayatı boyunca 204 filmde rol aldı. 1965'te Hepimiz Kardeşiz, 1967'de Zalimler, 1968'de Son Gece ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncu" ödüllerini aldı. 1969 Adana Altın Koza Film Festivali'nde Kuyu filmiyle "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" seçildi.

Son yılları ve ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Aliye Rona'nın; abisi Avni Dilligil, yengeleri Belkıs Dilligil ve Nezahat Tanyeri ve yeğeni Erhan Dilligil ile birlikte yattığı Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanı Aliye Rona'nın; abisi Avni Dilligil, yengeleri Belkıs Dilligil ve Nezahat Tanyeri ve yeğeni Erhan Dilligil ile birlikte yattığı Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanı
Aliye Rona'nın; abisi Avni Dilligil, yengeleri Belkıs Dilligil ve Nezahat Tanyeri ve yeğeni Erhan Dilligil ile birlikte yattığı Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanı

Ömrünün son yıllarında sağ tarafına felç inen ve tekerlekli sandalyeye mahkûm olan Rona, İstanbul'un Pendik ilçesindeki bir huzurevinde kalmaya başladı. Bu huzurevinde yaşanan sağlık ve şiddet olayları televizyon haberlerinde gündeme gelmiş ve Aliye Rona burada kötü bir hâlde bulunmuştur. Yine bu huzureviyle ilgili haberler sırasında son isteğinin "Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ı oynamak" olduğunu belirtmiştir.[2] 29 Ağustos 1996'de kaldığı huzurevinde geçirdiği beyin kanaması nedeniyle 75 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

Oynadığı Filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mesut Kara (24 Ocak 2021). "Aliye Rona 'sert' ve 'kötü'ydü ama hep çok sevildi". Evrensel. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  2. ^ Nedim Şener "Uğur Dündar: İşte Hayatım" Doğan Kitap, İstanbul, 2011, s. 230