10 Kasım Atatürk'ü anma günü ve Atatürk haftası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Atatürk Haftası sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Atatürk'ü Anma Günü ve
Atatürk Haftası
10 Kasım Atatürk'ü anma günü ve Atatürk Haftası-2012.3.JPG
10 Kasım 2012 günü Anıtkabir
Ülke  Türkiye
Tür Ulusal yas
Tarih 10 Kasım (Atatürk'ü Anma Günü)
10-16 Kasım (Atatürk Haftası)

10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü, 10 Kasım 1938 günü saat 09.05'te yaşamını yitiren, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk anısına her yıl tutulan ulusal yastır. 10 Kasım gününü kapsayan Atatürk Haftası ise Atatürk'ün yurt genelinde anıldığı, ilke ve devrimlerinin anlatıldığı, radyo ve televizyonda konuşmalarının kendi sesinden yayımlandığı, Atatürk'le ilgili filmlerin gösterildiği; 10-16 Kasım tarihleri arasına karşılık gelen haftaya denir.

10 Kasım günleri saat 09.05'te çalan siren sesleriyle birlikte Türkiye genelinde 2 dakika süreyle Atatürk anısına saygı duruşuna geçilmektedir. Ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi binası önündeki bayraklar hariç, Türkiye'deki tüm resmi binalarda ve ülkenin dış temsilciliklerde bayraklar, yas göstergesi olarak yarıya indirilir. Anıtkabir'de bulunan bayraklar diğer günlerde hiçbir sebeple yarıya indirilmez. Bayrağın sürekli çekili bulunmadığı yerlerde, bayrak önce göndere çekilir; daha sonra da yarıya indirilir.[1][2]

Resmî Törenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk'ün Mozelesi

Anıtkabir'de düzenlenen törenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Başkent Ankara'daki törenler Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakan, Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin genel başkanları, Genelkurmay Başkanı, Kuvvet Komutanları ve diğer devlet erkânın katılımıyla Anıtkabir'de gerçekleştirilir. Tören, Aslanlı Yol'da yürüyüşle başlar. Yürüyüşün ardından Cumhurbaşkanı, Atatürk'ün mozolesine çelenk koyar. Saat 09.05'te devlet erkânı iki dakikalık saygı duruşunda bulunur ve İstiklâl Marşı okunur. Törenin ardından Anıtkabir Özel Defteri imzalanır.[3][4]

Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen törenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk'ün Dolmabahçe Sarayı'ndaki yatağı

İstanbul'da, resmî ve askerî erkân ile sivil toplum örgütlerinin, öğrencilerin ve halkın katıldığı Atatürk'ü anma törenleri bazı yıllar Atatürk'ün vefat ettiği İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde bulunan Dolmabahçe Sarayı'nın 71 numaralı odasında düzenlenir.[5][6][7] Törenin, valilikçe Taksim Meydanı'ndaki Cumhuriyet Anıtı'nda düzenlendiği[8] yıllarda bile Dolmabahçe Sarayı'nda halkın katılımıyla Atatürk'ü anma töreni yapılır. Saat 09.05'te başlayan siren sesi eşliğindeki iki dakikalık saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı okunur. Törenden sonra Saray ziyaretçilere açılır.[9]

Okullarda düzenelen bayrak törenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Okullarda düzenelenen bayrak törenleri, bayrağı yarıya indirecek öğrenci ile gönderin sağında ve solunda bayrağa dönük olarak duran iki diğer öğrencinin, "hazır ol"da bayrağı selamlamasıyla başlar. Saat 09.05'te gelen siren veya boru sesi eşliğinde meşaleler yakılır ve katılımcılar iki dakikalık saygı duruşunda bulunur. 10 Kasım haricindeki saygı duruşlarında bu süre bir dakikadır. Saygı duruşunun ardından gönderde çekili duran bayrak, İstiklal Marşı eşliğinde ağır ağır yarıya indirilir. Marşın bitimi ve görevli öğretmenin "rahat" komutu ile bayrak töreni tamamlanır. Tören boyunca Atatürk Büstü'nün sağ ve sol yanında biri kız, diğeri erkek iki öğrenci tarfından saygı nöbeti tutulur. Yarıya indirilen bayrak, ders günün sonunda yeniden tören yapılması gerekiyorsa tekrar tepeye çekilmez. Yeni tören seyyar direkli bir bayrakla yapılır. Bayrak, gün batımında görevli kişi tarafından törensiz olarak tepeye çekilir.[10]

Mülki idarelerin düzenlediği törenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pek çok il ve ilçede kaymakamlık ve valilik tarafından düzenlenen Atatürk'ü anma törenleri kapsamında, kamu görevlileri ve yerel halkın katılımıyla Atatürk anıtına çelenk bırakılır. Saat 09.05'te gelen siren sesiyle iki dakikalık saygı duruşunda bulunulur. Ardından İstiklal Marşı eşliğinde bayraklar yarıya indirilir. Törenden sonra sıklılıkla bölgede bulunan okul veya kültür merkezi gibi yerlerde günün anlam ve önemine uygun konuşmalar yapılır ve Atatürk ile ilgili sergi açılışları, oratoryolar, şiir ve müzik dinletileri gibi etkinlikler düzenlenir.[11][12][13][14][8]

Diğer resmî törenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pek çok büyük devlet kurumu ve üniversite de kendi Atatürk'ü anma törenlerini düzenler. Kurumda çalışanların katıldığı bu törenlerde, Atatürk büstüne çelenk konulur; iki dakikalık saygı duruşunda bulunulur ve İstiklal Marşı eşliğinde bayraklar yarıya indirilir. Törenin ardından, günün anlam ve önemini vurgulayıcı konuşmalar ve sunumlar yapılır; sergi, dinleti gibi etkinlikler düzenlenir.[15][16][17]

Halkın katılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Kasım 2012, Anıtkabir
10 Kasım 2016 günü İstanbul'da Atatürk'e saygı duruşu sırasında çalan sirenler

Her yıl 10 Kasım günü saat 09.05'te sirenlerin çalmasıyla birlikte ülke genelinde pek çok kişi, o sırada törende olmasa bile, bulundukları noktada saygı duruşuna geçmektedir. O anda trafikte olan insanlar arabalarından inerek saygı duruşuna katılmakta ya da korna çalarak sirene eşlik etmektedir. Devlet kurumlarının düzenlediği anma törenlerinin yanı sıra sivil toplum örgütleri de tören, gösteri veya yürüyüş gibi etkinlikler düzenlemekte ya da resmî kurumların düzenledikleri etkinliklere katılmaktadırlar. Dolmabahçe Sarayı'nda Atatürk'ün hayatını kaybettiği odada düzenlenen anma törenine katılmak isteyenler uzun kuyruklar oluşturmakta, törenin ardından Atatürk'ün yatağına karanfiller bırakıp Saray'ı ziyaret etmektedir.[18][19][20]

Ayrıca Türkiye'nin pek çok yerinden yüz binlerce insan, her yıl Atatürk'ü mezarı başında anmak için Anıtkabir'i ziyaret etmektedir.[19] Genelkurmay Başkanlığı'nın açıkladığı verilere göre 2013 yılında yani Atatürk'ün ölümünün 75. yıldönümünde bu sayı 1 milyon 89 bin 615'e ulaşmıştır.[21] 2014 yılındaki ziyaretçi sayısınınsa 850 bin kişi civarında olduğu tahmin edilmektedir.[22]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2893 sayılı Türk Bayrağı Kanunu". T.C. Resmî Gazete (18171): Madde 4. 24 Eylül 1983. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2893.pdf. 
  2. ^ "85/9034 sayılı Türk Bayrağı Tüzüğü". T.C. Resmî Gazete (18697): Madde 24. 17 Mart 1985. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/2.5.859034.pdf. 
  3. ^ "Anıtkabir 'de 10 Kasım töreni". Milliyet. 10 Kasım 2016. http://www.milliyet.com.tr/anitkabir-de-10-kasim-toreni-gundem-2342533/. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  4. ^ Sönmez, Selahattin; Kozan, Ümit (10 Kasım 2016). "10 Kasım'da Anıtkabir'de yoğun güvenlik önlemleri alındı". Ankara: Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/10-kasimda-anitkabire-akin-40273577. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  5. ^ "Dolmabahçe Sarayı'nda 10 Kasım Mustafa Kemal Atatürk'ü Anma Töreni Yapıldı". Beyaz Gazete. 10 Kasım 2013. http://beyazgazete.com/video/webtv/guncel-1/dolmabahce-sarayi-nda-10-kasim-mustafa-kemal-ataturk-u-anma-toreni-yapildi-417386.html. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  6. ^ "Dolmabahçe Sarayı'nda 10 Kasım töreni". Hürriyet. 10 Kasım 2014. http://webtv.hurriyet.com.tr/haber/dolmabahce-sarayi-nda-10-kasim-toreni_98933. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  7. ^ Cesur, Doğan Can; Çoşkun, İsmail (10 Kasım 2014). "Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'nda anıldı". İhlas Haber Ajansı. http://www.iha.com.tr/haber-ataturk-dolmabahce-sarayinda-anildi-408763/. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  8. ^ a b "Cumhuriyetimizin Kurucusu Atatürk Vefatının 78. Yıldönümünde Anıldı". T.C. İstanbul Valiliği. 10 Kasım 2016. http://www.istanbul.gov.tr/tr/guncel/haberler/cumhuriyetimizin-kurucusu-ataturk-vefatinin-78-yildonumunde-anildi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  9. ^ "Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'nda anıldı". İhlas Haber Ajansı. Star. 10 Kasım 2016. http://www.star.com.tr/guncel/ataturk-dolmabahce-sarayinda-anildi-haber-1157275/. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  10. ^ "Millî Eğitim Bakanlığı Bayrak Törenleri Yönergesi". T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi (2594): Madde 9. Mart 2007. http://mevzuat.meb.gov.tr/html/2594_0.html. 
  11. ^ "10 Kasım Atatürk'ü Anma Programı Gerçekleşti". T.C. Konya Valiliği. 10 Kasım 2016. http://www.konya.gov.tr/10-kasim-ataturku-anma-programi-gerceklesti. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  12. ^ "10 Kasım Atatürk'ü Anma Programı Açıklandı". T.C. Siirt Valiliği. 3 Kasım 2016. http://www.siirt.gov.tr/10-kasim-ataturku-anma-programi-aciklandi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  13. ^ "10 Kasım Atatürk'ü Anma Programı". T.C. Bursa Valiliği. Kasım 2015. http://www.bursa.gov.tr/duyurular/108/10-kasim-ataturku-anma-programi.html. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  14. ^ "Vali İbrahim Taşyapan 10 Kasım Atatürk'ü Anma Etkinliklerine Katıldı". T.C. Van Valiliği. Kasım 2015. http://www.van.gov.tr/vali-ibrahim-tasyapan-10-kasim-ataturku-anma-etkinliklerine-katildi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  15. ^ "10 Kasım Atatürk'ü Anma Töreni". T.C. Yargıtay Başkanlığı. 12 Kasım 2014. http://www.yargitay.gov.tr/sayfa/10-kasim-ataturku-anma-toreni/829. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  16. ^ "TBMM'de Bugün 10/11/2016". Türkiye Büyük Millet Meclisi. 10 Kasım 2016. https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/takvim.tbmmde_bugun. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  17. ^ "10 Kasım 2016 Atatürk'ü Anma Töreni". Orta Doğu Teknik Üniversitesi. 8 Kasım 2016. http://www.metu.edu.tr/tr/duyuru/10-kasim-2016-ataturku-anma-toreni. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  18. ^ "Metrobüste dua edenler, Dolmabahçe Sarayına koşanlar...". Doğan Haber Ajansı. Milliyet. 10 Kasım 2016. http://www.milliyet.com.tr/metrobuste-09-05-gundem-2342549/. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  19. ^ a b "10 Kasım'da Anıtkabir'e akın". Doğan Haber Ajansı, Anadolu Ajansı. CNN Türk. 10 Kasım 2016. http://www.cnnturk.com/turkiye/10-kasimda-anitkabire-akin. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  20. ^ "Direnenlerden, inşaat işçilerine... Saat 09.05, Türkiye'de hayat durdu". Cumhuriyet. 10 Kasım 2016. http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/628700/Direnenlerden__insaat_iscilerine..._Saat_09.05__Turkiye_de_hayat_durdu.html. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  21. ^ "10 Kasım'da Anıtkabir'de ziyaret rekoru kırıldı". Radikal. 11 Kasım 2013. http://www.radikal.com.tr/turkiye/10-kasimda-anitkabirde-ziyaret-rekoru-kirildi-1160153/. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016. 
  22. ^ "10 Kasım'da Anıtkabir'e ziyaretçi akını". Milliyet. 12 Kasım 2014. http://www.milliyet.com.tr/10-kasim-da-anitkabir-e-ziayretci/siyaset/detay/1968613/default.htm. Erişim tarihi: 10 Kasım 2016.