Gömemiş, Tunceli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gömemiş
—  Köy  —
Dersim in Turkey.svg
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi
İl Tunceli
İlçe Merkez
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 42
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 428
İl plaka kodu 62
Posta kodu 62000
İnternet sitesi: Yerelnet

Gömemiş, Tunceli ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün adı Zazaca'dır, Gome (agil), Mis (adamin adidir), birleşimi ile yani Gomê Misi (Misin Agili) türetilmiş ve günümüze dek gelmiştir. Gömemişliler Doğu dersim aşiretlerinin en büyüklerinden biri olan Alan (Alu) aşiretine mensupturlar.Alevidirler. Gömemişlilerin konuştuğu dil daha yaygın bilinen adıyla Zazaca’dır. Alan aşireti;Gömemiş, Erdoğdu, Kuyluca (Putığe), Yeşilkaya (Kortasure), Meşeyolu (Kortu), Heceriye, Kıl, Vankük ve Çukur. Mazgirt ilçesine bağlı Dilanoğlu köyü ile Pertek ilçesine bağlı Sağman Dersimi köyleri Alanlıdır. Bunlar dışında ayrıca birçok Mazgirt ve Pertek köylerinde (Burmageçit, Basu, Örs, Pınarlar vb.) birçok Alanlı, diğer aşiretlerden insanlarla karışık yaşamaktadır.Bu köyler içinde en büyük olanı Kortu (Meşeyolu) köyüdür. 1960’yı yıllarda Köydeki hane sayısı 200’e yaklaşmıştı. Bugün Kortu köyünde 30 kadar aile yaşamaktadır. Bunların da önemli bir kısmı yaşlılardır.Gömemiş köyünde Alanlılar dışında son elli yıl içinde yerleşmiş birkaç Haydaran aşiretine mensup aile de (Çormanlar) bulunmaktadır. Bu ailelerle de akrabalık bağıyla Gömemişlilerle ilişkilidirler.Gömemişteki aileler: Gültekinler, Çelikler, Yıldırımlar, Gökmenler, Aydoğmuşlar, Yükseller, Demirler,Çongarlar, Kılıçlar, Takaklar,Adoğmuşlar,Tolyaklar, Talaylar, Karagözler ve Çormanlardır.Aileler iki ezbete (klana) mensuptur. Bunlardan yaklaşık 200-250 yıl kadar önce yaşamış olan Gülabi’in soyundan gelenler Gulu, Davut’un soyundan gelenler ise Doğdu olarak anılırlar. Demirler ve Yükseller başka bir aile grubudurlar. Gömemiş ve Erdoğdu köyünde yaşan herkesin soy ağacı, yaklaşık 300-350 yıl kadar öncesinde ortak bir ataya dayanmaktadır.1950’den önce Mazgirt’e yerleşen ve Gulu klanına mensup bir aile dışında köy dışına çıkan Gömemişli yoktur. 1950’lerden sonraki yoğun köyden kente göç süreci içinde çok sayıda Gömemişli şehirlere ve yurtdışına göçtü.1960’lı yılların başında Gömemiş köy nüfusu yaklaşık 300 kişi kadardı. Bugün Gömemiş kökenli nüfusun toplam olarak 700-800 kadar olduğu söylenebilir.1990 sonrasında bölgede yaşanan olaylar nedeniyle Gömemiş köyü hızla boşaldı. Bugün köyde yaklaşık 10 kadar aile bulunmaktadır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, Zaza-Alevi kültür ve gelenekleri yaşanmaktadır.

Yemekleri; Geleneksel yemekleri kömbe ,zerefet ve Şire-Soj'dur

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Gömemiş köyü Tunceli merkez ilçeye bağlıdır.Merkeze 22 km uzaklıktadır.Tunceli’den Pülümür’e gidilirken, karayolunun 10 ile 15 kilometrelerinin oluşturduğu alanın sağ tarafı Gömemiş Köyü’nün arazisidir. Köyün kuzey ve kuzey batı sınırlarını Pülümür çayı oluşturur.Doğusunda Erdoğdu köyü (Vılekasu, Gove) bulunur. Aslında Gömemiş ve Erdoğdu köyleri her bakımdan bir bütünlük oluştururlar.Daha Doğuda ise Kortu (Meşeyolu), Putıke (Kuyluca) ve Gewreğe (Yeşilkaya) köyleri, Güney ve Güney batıda Xeceriye, Kale, Pah (Kocakoç) ve Sinan köyleri, Kuzey ve Kuzey Batıda ise Kutudere, (Ceme Şerxanu), Xozmerağe, Hegao Pil, Pağa Ali, Kalkundır ve Marçik köyleri ve mezreleri bulunur.Gömemiş, güneyi boyunca uzanmış dağımsı bir tepeye yaslanmıştır. Söz konusu dağ en doğuda Vıle Xemeliye (süslü tepe) ortada Arıke, Batıya doğru ise Kemere Cırnu ve Kemero Sur (kırmızı kaya) adını alır.Gömemiş’in Güney Batısında köyün en büyük ormanı, Zıme vardır.Zel Dağı Gömemiş’in kuzey doğusunda, Düzgün Baba dağı ise köyün doğusunda bulunmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 42
1997 -

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2007 - Veli Gültekin
2004 - Abbas Kılıç
1999 - Abbas Kılıç
1994 - Abbas Kılıç
1989 - Abbas Kılıç
1984 - Abbas Kılıç

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]