Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti
Социјалистичка Република Србија (Sr.)
Socijalistička Republika Srbija (Shr.)
—  Yugoslavya’nın federal cumhuriyeti  —

1945-1990
Bayrak Arma
Yugoslavya SFC içinde Sırbistan SC
Başkent Belgrad


Özerk başkentler:
Priştine (Kosova)
Novi Sad (Voyvodina)

Dil(ler) Sırp-Hırvatça


Bölgesel:
Arnavutça (Kosova)
Türkçe (Kosova)
Macarca (Voyvodina)
Slovakça (Voyvodina)
Rumence (Voyvodina)
Rusince (Voyvodina)

Din Ortodoksluk
İslam
Yönetim Cumhuriyet
Yasama organı Sırbistan Meclisi
Yüzölçümü
 - 1991 88361 km2
Nüfus
 - 1991 7822795 
     Yoğunluk 88.5 /km2
Para birimi Yugoslavya dinarı

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti (Sırpça: Социјалистичка Република Србија; Sırp-Hırvatça: Socijalistička Republika Srbija) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Sırbistan Halk Cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. Sırbistan, federal Yugoslavya içinde coğrafi alan olarak en büyük olduğu gibi, siyasi olarak da merkezî idi. Yugoslavya’nın başkenti (aynı zamanda Sırbistan SC başkenti) bu cumhuriyetteydi. Dolayısıyla devlet organları burada yerleşik idi.

1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. Ekonomik kısım dışında, sosyalist sistem bırakılmış, idarede birçok değişiklik olmuştur. Bu dönemde Yugoslavya’yı oluşturan federal ülke birimleri, federasyondan ayrılma talebinde bulunmaya başlamışlardır. Bunlar içinde Hırvatistan SC ve Bosna-Hersek SC’nin ayrılışı savaşa yol açmış, bu savaşta Sırbistan SC, eski Yugoslavya ordu gücünü kendisi için kullanmıştır. Federal Yugoslavya'nın bölünmesi ile sonuçlanacak olan bu son dönemde Sırbistan SC, aşırı milliyetçi Sırp devlet ve asker idareciler kontrolunda olmuştur.

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti, Yugoslavya'nın dağılması sonrasında, Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti ile beraber Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuştur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Sosyalist cumhuriyet, Yugoslavya’nın doğu ve kuzeydoğu kesiminde yer almıştır. Ülke yüzölçümü 88.361 km2 idi. Denize kıyısı bulunmamış olan cumhuriyetin turizm alanlarının başında meşhur Tuna muhiti, Kopaonik gibi dağ turizmi alanları yer almıştır.

Siyasi yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya federasyon yapısı, 1944 yılında oluşturulan altı anayasal sosyalist cumhuriyete ve iki özerk sosyalist bölgeye sahip olmuştur.[1] Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti de söz konusu anayasal cumhuriyet yapılarından biridir. Cumhuriyetin başkenti Belgrad’dır.

Özerk Bölgeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti yapısı içinde iki özerk bölge de yer almıştır. Bunlar güneybatısındaki Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi ve kuzeyindeki Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi idi. Yugoslavya devlet yapıları içinde sadece Sırbistan’ın yapısında özerk bölge(ler) yer almıştır.

Özerk yapılardan Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi’nin başkenti Priştine, Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi’nin başkenti Novi Sad olmuştur. Sırbistan’daki resmî dil Sırp-Hırvatça dışında, Kosova ÖSB’de Arnavutça, Türkçe; Voyvodina ÖSB’de Macarca, Slovakça, Rumence, Rusince resmiyette kullanılmıştır.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti’nin 1991 yılındaki nüfusu 7.822.795 olmuştur.[kaynak belirtilmeli] Bu nüfus sayısı içinde çeşitli halklar yer almıştır.

Etnik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sosyalist cumhuriyet sınırları içinde Sırplar, Arnavutlar, Türkler, Boşnaklar, Macarlar ülkedeki etnik yapıları oluşturmuşlardır. Bunların yanında daha küçük gruplar olarak Goralılar, Torbeşler, Slovaklar, Rumenler ve Rusinler belirtilebilir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "New Power" Time - 4 Aralık 1944 (İngilizce)