Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti
Socijalistička Republika Hrvatska (Shr.)
—  Yugoslavya’nın federal cumhuriyeti  —

 

 

1943-1991
Bayrak Arma
Yugoslavya SFC içinde Hırvatistan SC
Başkent Zagreb
Dil(ler) Sırp-Hırvatça
Din Katoliklik
Ortodoksluk
İslam
Yönetim Cumhuriyet
Başkan
 - 1990 Franjo Tuđman
Yürütme Konseyi Başkanı
 - 1953 Vladimir Bakarić
 - 1953-1962 Jakov Blažević
 - 1963-1967 Mika Špiljak
 - 1967-1969 Savka Dabčević-Kučar
 - 1980-1985 Ante Marković
 - 1986-1990 Ante Milović
Yasama organı Sabor
Yüzölçümü
 - 1991 56.254 km2
Nüfus
 - 1991 4.784.265 
     Yoğunluk 0.1 /km2
Para birimi Yugoslavya dinarı

Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti (Sırp-Hırvatça: Socijalistička Republika Hrvatska) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyetin oluşması, II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşmiştir. Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. Ülke 9 Mayıs 1944 tarihinde “Hırvatistan Federal Devleti” (Federalna Država Hrvatska) olarak kurulmuştur. 29 Kasım 1945 tarihinde ülkeye “Hırvatistan Halk Cumhuriyeti” (Narodna Republika Hrvatska) adı verilmiştir.

1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. Bu dönemde sosyalist cumhuriyet de bağımsızlığını ilan etmiştir. 1991 yılı itibarıyla cumhuriyet, Yugoslavya'nın dağılması döneminde bağımsızlık ilan etmiştir. Hırvatistan, milliyetçi lider Franjo Tudjman önderliğinde 25 Haziran 1991'de Yugoslavya’dan kopup bağımsız olduğunu iddia etmiştir. Bunun üzerine federal Yugoslav güçlerinin müdahalesi ile Hırvatistan’ın bağımsızlık savaşı başlamıştır. 1991-1995 yılları arasında Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan etmiş Hırvat hükümetine bağlı birliklerle Sırp kontrolü altındaki Yugoslav Halk Ordusu (JNA) ve yerel Sırp güçleri arasında gerçekleşen savaşta her iki tarafta da kayıplar yaşanmış. Bu dönemde özellikle Vukovar şehri ağır hasar almıştır. Savaş sonucunda Hırvatistan, bağımsız bir devlet olarak kurulmuştur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Sosyalist cumhuriyet, Yugoslavya’nın kuzeybatı kesiminde yer almıştır. Ülke yüzölçümü 56.254 km2 idi. Adriyatik Denizi kıyılarındaki cumhuriyetin güney bölgesi, turizm açısından da önemde olmuştur.

Siyasi Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yugoslavya federasyon yapısı, 1944 yılında oluşturulan altı anayasal sosyalist cumhuriyete ve iki özerk sosyalist bölgeye sahip olmuştur.[1] Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti de söz konusu anayasal cumhuriyet yapılarından biridir. Cumhuriyetin başkenti Zagreb’dir.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti’nin 1991 yılındaki nüfusu 4.784.265’tir.[kaynak belirtilmeli] Bu nüfus sayısı içinde çeşitli halklar yer almıştır.

Etnik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sosyalist cumhuriyet sınırları içinde Hırvatlar, Sırplar, Boşnaklar halkları etnik yapıları oluşturmuşlardır. Bu halklardan Hırvatlar da Katoliklik inancına, Sırplar Ortodoksluk inancına, Boşnaklar İslam inancına mensup olmuşlardır. Adriyatik kesiminde ayrıca az ve değişken rakamlı olmakla beraber İtalyan, Arnavut nüfusu da yaşamıştır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "New Power" Time - 4 Aralık 1944 (İngilizce)