Rusya'nın federal yapılanması
|
Federal bölge
Federal bölgeler |
|
|
|
Federal düzeyi birimler
Oblastlar Cumhuriyetler Kraylar Özerk okruglar Özerk oblastlar Federal şehirler |
|
Rayon düzeyi birimler
Belediyesel rayonlar Kentsel okruglar Moskova'nın idari okrugları Sankt Petersburg'un rayonları |
|
Kırsal düzey birimler
Kentsel yerleşimler Kırsal yerleşimler Moskova'nın rayonları Sankt Petersburg'un belediyesel okrugları Sankt Petersburg'un kasabaları Sankt Petersburg'un şehirleri Şehir rayonları |
|
|
Rusya Federasyonu, 85 federe yapıya (Rusça: субъе́кт(ы), subyekt), birliğe dâhil birime, bölünmüştür. Bu federal birimlerin hepsi eşit bir biçimde -iki delege ile- Federasyon Meclisinde, Rusya parlementosunun idari olarak üst kanadında, temsil edilirler. Ama sahip oldukları özerklik bakımından farklılık gösterirler. Birçok özerk bölge kendi federal haklarıyla birlikte kendinden daha büyük bir federal bölgeye bağlıdır (Çukotka istisna olmak kaydıyla).
Konu başlıkları |
Rusya Federasyonunun İdari Birimleri [değiştir]
Federasyonun her idari birimi aşağıdaki kategorilerden birine dahildir:
| 21 Cumhuriyetler (Rusça:республики, tekil: республика; okunuşu:respubliki, tekil respublika)— özerktirler, her birinin kendi anayasaları, başkanları ve meclisleri vardır; uluslararası ilişkierde Federal hükümetçe temsil edilirler ve herbiri belirli bir etnik kökenin ana vatanı kabul edilirler. | |
| 48 Oblast (Rusça:области, tekil область; okunuşuoblasti, tekil oblast)— genellikle idari birimler ile (Rus idaresi tarafından) atanmış bir valisi ve yerel olarak seçilmiş bir idare meclisi bulunur. Genel olarak bölgenin en büyük şehri olan oblast merkezinin ismini alır ve idari merkezi de bu şehirdedir. | |
| 7 Kraylar (Yöreler) (Rusça:края, tekil: край; okunuşu: kraya, tekil: krai veya kray; son okunuş seyrek kullanılır),—esas itibarı ile oblastlar (bölgeler) ile aynıdır. "Krai" adı tarihidir, zamanında öncü bölge sayıldıklarından bu isimle adlandırılmışlardır. | |
| 1 Özerk Bölgeler (Rusça: автономная область; avtonomnaya oblast) (Yahudi Özerk Bölgesi) | |
| 9 Özerk Birimler (Rusça: автономные округа, tekil автономный округ; avtonomniye okruga, sing. avtonomni okrug)— oblastlardan (bölgelerden) daha özerk ama cumhuriyetlerden daha bağımlıdırlar; genellikle önemli veya baskın etnik azınlığa sahiptirler. | |
| 2 Federe şehirler (Federasyonun doğrudan yönetimi altında olan şehirlerdir) (rusça: федеральные города, tekil федеральный город; federalniye goroda, tekil federaliy gorod)—ayrı bölgeler gibi hareket eden büyük şehirlerdir. |
Federal birimler listesi [değiştir]
| Kod | ISO kodu | Federal birim adı | Bayrak | Arma | Yüzölçümü (km²) |
Nüfus (9 Ekim 2002) |
Başkent | Federal bölge | İdari bölünüşü | OKATO kodu | Federal birim idari yapılanması | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cumhuriyetler | ||||||||||||
| 01 | AD | Adıge Cumhuriyeti | 7600 | 447 000 | Maykop | Güney | 7 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 79 | İdari yapılanma | |||
| 02 | BA | Başkurdistan | 143 600 | 4 103 000 | Ufa | Volga | 54 belediyesel rayon, 9 şehirsel okrug | 80 | İdari yapılanma | |||
| 03 | BU | Buryatya | 351 300 | 981 000 | Ulan Ude | Sibirya | 21 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 81 | İdari yapılanma | |||
| 04 | AL | Altay Cumhuriyeti | 92 600 | 203 000 | Gorno-Altaysk | Sibirya | 10 belediyesel rayon, 1 şehirsel okrug | 84 | İdari yapılanma | |||
| 05 | DA | Dağıstan | 50 300 | 2 584 000 | Mahaçkale | Kuzey Kafkasya | 41 belediyesel rayon, 10 şehirsel okrug | 82 | İdari yapılanma | |||
| 06 | IN | İnguşetya | 4000 | 469 000 | Magas | Kuzey Kafkasya | 4 belediyesel rayon, 4 şehirsel okrug | 26 | İdari yapılanma | |||
| 07 | KB | Kabardino-Balkarya | 12 500 | 901 000 | Nalçik | Kuzey Kafkasya | 10 belediyesel rayon, 3 şehirsel okrug | 83 | İdari yapılanma | |||
| 08 | KL | Kalmıkya | 76 100 | 292 000 | Elista | Güney | 13 belediyesel rayon, 3 şehirsel okrug | 85 | İdari yapılanma | |||
| 09 | KC | Karaçay-Çerkesya | 14 100 | 440 000 | Çerkessk | Kuzey Kafkasya | 10 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 91 | İdari yapılanma | |||
| 10 | KR | Karelya | 172 400 | 717 000 | Petrozavodsk | Kuzeybatı | 16 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 86 | İdari yapılanma | |||
| 11 | KO | Komi Cumhuriyeti | 415 900 | 1 019 000 | Sıktıvkar | Kuzeybatı | 15 belediyesel rayon, 5 şehirsel okrug | 87 | İdari yapılanma | |||
| 12 | ME | Mari El (Çirmişistan) | 23 200 | 728 000 | Yoşkar-Ola | Volga | 11 belediyesel rayon, 3 şehirsel okrug | 88 | İdari yapılanma | |||
| 13 | MO | Mordovya | 26 200 | 889 000 | Saransk | Volga | 22 belediyesel rayon, 3 şehirsel okrug | 89 | İdari yapılanma | |||
| 14 | SA | Saha Cumhuriyeti | 3 103 000 | 948 000 | Yakutsk | Uzak Doğu | 34 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 98 | İdari yapılanma | |||
| 15 | SE | Kuzey Osetya-Alanya | 8000 | 710 000 | Vladikavkaz | Kuzey Kafkasya | 8 belediyesel rayon, 1 şehirsel okrug | 90 | İdari yapılanma | |||
| 16 | TA | Tataristan | 68 000 | 3 780 000 | Kazan | Volga | 42 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 92 | İdari yapılanma | |||
| 17 | TY | Tuva Cumhuriyeti | 170 500 | 306 000 | Kızıl | Sibirya | 17 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 93 | İdari yapılanma | |||
| 18 | UD | Udmurtya | 42 100 | 1 571 000 | İjevsk | Volga | 25 belediyesel rayon, 5 şehirsel okrug | 94 | İdari yapılanma | |||
| 19 | KK | Hakasya | 61 900 | 546 000 | Abakan | Sibirya | 8 belediyesel rayon, 5 şehirsel okrug | 95 | İdari yapılanma | |||
| 20 | CE | Çeçenistan | 15 300 | 1 100 000 | Grozni | Kuzey Kafkasya | 15 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 96 | İdari yapılanma | |||
| 21 | CU | Çuvaşistan | 18 300 | 1 314 000 | Şupaşkar | Volga | 21 belediyesel rayon, 1 şehirsel okrug | 97 | İdari yapılanma | |||
| Kraylar | ||||||||||||
| 22 | ALT | Altay Krayı | 169 100 | 2 607 000 | Barnaul | Sibirya | 60 belediyesel rayon, 12 şehirsel okrug | 01 | İdari yapılanma | |||
| 23 | ZAB | Zabaykalskiy Krayı | 431 500 | 1 156 000 | Çita | Sibirya | 31 belediyesel rayon, 2 şehirsel okrug | 76 | İdari yapılanma | |||
| 24 | KAM | Kamçatka Krayı | 472 300 | 359 000 | Petropavlovsk-Kamçatskiy | Uzak Doğu | 11 belediyesel rayon, 3 şehirsel okrug | 30 | İdari yapılanma | |||
| 25 | KDA | Krasnodar Krayı | 76 000 | 5 124 000 | Krasnodar | Güney | 37 belediyesel rayon, 11 şehirsel okrug | 03 | İdari yapılanma | |||
| 26 | KYA | Krasnoyarsk Krayı | 2 339 700 | 2 966 000 | Krasnoyarsk | Sibirya | 60 belediyesel rayon, 12 şehirsel okrug | 04 | İdari yapılanma | |||
| 27 | PER | Perm Krayı | 160 600 | 2 824 000 | Perm | Volga | 60 belediyesel rayon, 12 şehirsel okrug | 57 | İdari yapılanma | |||
| 28 | PRI | Primorskiy Krayı | 165 900 | 2 068 000 | Vladivostok | Uzak Doğu | 60 belediyesel rayon, 12 şehirsel okrug | 05 | İdari yapılanma | |||
| 29 | STA | Stavropol Krayı | 66 500 | 2 731 000 | Stavropol | Kuzey Kafkasya | 60 belediyesel rayon, 12 şehirsel okrug | 07 | İdari yapılanma | |||
| 30 | KHA | Habarovsk Krayı | 788 600 | 1 435 000 | Habarovsk | Uzak Doğu | 60 belediyesel rayon, 12 şehirsel okrug | 08 | İdari yapılanma | |||
| Oblastlar | ||||||||||||
| 31 | AMU | Amur Oblastı | 169 100 | 2 607 000 | Blagoveşçensk | Uzak Doğu | 20 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 10 | İdari yapılanma | |||
| 32 | ARK | Arhangelsk Oblastı | 587 400 | 1 336 000 | Arhangelsk | Kuzeybatı | 19 belediyesel rayon ve 7 şehirsel okrug | 11 | İdari yapılanma | |||
| 33 | AST | Astrahan Oblastı | 44 100 | 1 007 000 | Astrahan | Güney | 11 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 12 | İdari yapılanma | |||
| 34 | BEL | Belgorod Oblastı | 27 100 | 1 512 000 | Belgorod | Merkez | 21 belediyesel rayon ve 1 şehirsel okrug | 14 | İdari yapılanma | |||
| 35 | BRY | Bryansk Oblastı | 34 900 | 1 379 000 | Bryansk | Merkez | 27 belediyesel rayon ve 7 şehirsel okrug | 15 | İdari yapılanma | |||
| 36 | VLA | Vladimir Oblastı | 29 000 | 1 525 000 | Vladimir | Merkez | 16 belediyesel rayon ve 5 şehirsel okrug | 17 | İdari yapılanma | |||
| 37 | VGG | Volgograd Oblastı | 113 900 | 2 703 000 | Volgograd | Güney | 33 belediyesel rayon ve 6 şehirsel okrug | 18 | İdari yapılanma | |||
| 38 | VLG | Vologda Oblastı | 145 700 | 1 270 000 | Vologda | Kuzeybatı | 26 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 19 | İdari yapılanma | |||
| 39 | VOR | Voronej Oblastı | 52 400 | 2 379 000 | Voronej | Merkez | 31 belediyesel rayon ve 3 şehirsel okrug | 20 | İdari yapılanma | |||
| 40 | IVA | İvanovo Oblastı | 21 800 | 1 149 000 | İvanovo | Merkez | 21 belediyesel rayon ve 6 şehirsel okrug | 24 | İdari yapılanma | |||
| 41 | IRK | İrkutsk Oblastı | 767 900 | 2 582 000 | İrkutsk | Sibirya | 27 belediyesel rayon ve 9 şehirsel okrug | 25 | İdari yapılanma | |||
| 42 | KGD | Kaliningrad Oblastı | 15 100 | 943 000 | Kaliningrad | Kuzeybatı | 15 belediyesel rayon ve 6 şehirsel okrug | 27 | İdari yapılanma | |||
| 43 | KLU | Kaluga Oblastı | 29 900 | 1 041 000 | Kaluga | Merkez | 24 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 29 | İdari yapılanma | |||
| 44 | KEM | Kemerovo Oblastı | 95 500 | 2 900 000 | Kemerovo | Sibirya | 28 belediyesel rayon ve 16 şehirsel okrug | 32 | İdari yapılanma | |||
| 45 | KIR | Kirov Oblastı | 120 800 | 1 504 000 | Kirov | Volga | 39 belediyesel rayon ve 6 şehirsel okrug | 33 | İdari yapılanma | |||
| 46 | KOS | Kostroma Oblastı | 60 100 | 738 000 | Kostroma | Merkez | 24 belediyesel rayon ve 6 şehirsel okrug | 34 | İdari yapılanma | |||
| 47 | KGN | Kurgan Oblastı | 71 000 | 1 020 000 | Kurgan | Ural | 24 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 37 | İdari yapılanma | |||
| 48 | KRS | Kursk Oblastı | 29 800 | 1 236 000 | Kursk | Merkez | 28 belediyesel rayon ve 5 şehirsel okrug | 38 | İdari yapılanma | |||
| 49 | LEN | Leningrad Oblastı | 84 000 | 1 671 000 | Sankt Petersburg [DN 1] | Kuzeybatı | 17 belediyesel rayon ve 1 şehirsel okrug | 41 | İdari yapılanma | |||
| 50 | LIP | Lipetsk Oblastı | 24 100 | 1 213 000 | Lipetsk | Merkez | 18 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 42 | İdari yapılanma | |||
| 51 | MAG | Magadan Oblastı | 461 400 | 183 ;000 | Magadan | Uzak Doğu | 8 belediyesel rayon ve 1 şehirsel okrug | 44 | İdari yapılanma | |||
| 52 | MOS | Moskova Oblastı | 46 000 | 6 627 000 | Moskova [DN 2] | Merkez | 36 belediyesel rayon ve 36 şehirsel okrug | 46 | İdari yapılanma | |||
| 53 | MUR | Murmansk Oblastı | 144 900 | 893 000 | Murmansk | Kuzeybatı | 5 belediyesel rayon ve 14 şehirsel okrug | 47 | İdari yapılanma | |||
| 54 | NIZ | Nijniy Novgorod Oblastı | 76 900 | 3 524 000 | Nijni Novgorod | Volga | 48 belediyesel rayon ve 4 şehirsel okrug | 22 | İdari yapılanma | |||
| 55 | NGR | Novgorod Oblastı | 55 300 | 695 000 | Veliki Novgorod | Kuzeybatı | 21 belediyesel rayon ve 1 şehirsel okrug | 49 | İdari yapılanma | |||
| 56 | NVS | Novosibirsk Oblastı | 178 200 | 2& 692 000 | Novosibirsk | Sibirya | 30 belediyesel rayon ve 5 şehirsel okrug | 50 | İdari yapılanma | |||
| 57 | OMS | Omsk Oblastı | 139 700 | 2 079 000 | Omsk | Sibirya | 32 belediyesel rayon ve 1 şehirsel okrug | 52 | İdari yapılanma | |||
| 58 | ORE | Orenburg Oblastı | 124 000 | 2 178 000 | Orenburg | Volga | 35 belediyesel rayon ve 13 şehirsel okrug | 53 | İdari yapılanma | |||
| 59 | ORL | Oryol Oblastı | 24 700 | 861 000 | Oryol | Merkez | 24 belediyesel rayon ve 3 şehirsel okrug | 54 | İdari yapılanma | |||
| 60 | PNZ | Penza Oblastı | 43 200 | 1 453 000 | Penza | Volga | 28 belediyesel rayon ve 5 şehirsel okrug | 56 | İdari yapılanma | |||
| 61 | PSK | Pskov Oblastı | 55 300 | 761 000 | Pskov | Kuzeybatı | 24 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 58 | İdari yapılanma | |||
| 62 | ROS | Rostov Oblastı | 100 800 | 4 407 000 | Rostov-na-Donu | Güney | 43 belediyesel rayon ve 12 şehirsel okrug | 60 | İdari yapılanma | |||
| 63 | RYA | Ryazan Oblastı | 39 600 | 1 228 000 | Ryazan | Merkez | 25 belediyesel rayon ve 4 şehirsel okrug | 61 | İdari yapılanma | |||
| 64 | SAM | Samara Oblastı | 53 600 | 3 240 000 | Samara | Volga | 27 belediyesel rayon ve 10 şehirsel okrug | 36 | İdari yapılanma | |||
| 65 | SAR | Saratov Oblastı | 100 200 | 2 669 000 | Saratov | Volga | 38 belediyesel rayon ve 4 şehirsel okrug | 63 | İdari yapılanma | |||
| 66 | SAK | Sahalin Oblastı | 87 100 | 547 000 | Yujno-Sahalinsk | Uzak Doğu | 2 belediyesel rayon ve 17 şehirsel okrug | 64 | İdari yapılanma | |||
| 67 | SVE | Sverdlovsk Oblastı | 194 800 | 4 490 000 | Yekaterinburg | Ural | 5 belediyesel rayon ve 67 şehirsel okrug | 65 | İdari yapılanma | |||
| 68 | SMO | Smolensk Oblastı | 49 800 | 1 051 000 | Smolensk | Merkez | 25 belediyesel rayon ve 2 şehirsel okrug | 66 | İdari yapılanma | |||
| 69 | TAM | Tambov Oblastı | 34 300 | 1 180 000 | Tambov | Merkez | 23 belediyesel rayon ve 7 şehirsel okrug | 68 | İdari yapılanma | |||
| 70 | TVE | Tver Oblastı | 84 100 | 1 473 000 | Tver | Merkez | 36 belediyesel rayon ve 7 şehirsel okrug | 28 | İdari yapılanma | |||
| 71 | TOM | Tomsk Oblastı | 316 900 | 1 046 000 | Tomsk | Sibirya | 16 belediyesel rayon ve 4 şehirsel okrug | 69 | İdari yapılanma | |||
| 72 | TUL | Tula Oblastı | 25 700 | 1 676 000 | Tula | Merkez | 23 belediyesel rayon ve 3 şehirsel okrug | 70 | İdari yapılanma | |||
| 73 | TYU | Tümen Oblastı | 1 435 200 | 3 266 000 | Tümen | Ural Federal Bölgesi | 21 belediyesel rayon ve 4 şehirsel okrug | 71 | İdari yapılanma | |||
| 74 | ULY | Ulyanovsk Oblastı | 37 300 | 1 382 000 | Ulyanovsk | Volga | 21 belediyesel rayon ve 4 şehirsel okrug | 73 | İdari yapılanma | |||
| 75 | CHE | Çelyabinsk Oblastı | 87 900 | 3 606 000 | Çelyabinsk | Ural | 27 belediyesel rayon ve 16 şehirsel okrug | 75 | İdari yapılanma | |||
| 76 | YAR | Yaroslavl Oblastı | 36 400 | 1 368 000 | Yaroslavl | Merkez | 17 belediyesel rayon ve 3 şehirsel okrug | 78 | İdari yapılanma | |||
| Federal şehirler | ||||||||||||
| 77 | MOW | Moskova | 1064 | 10 358 000 | Moskova | Merkez | 10 okrug | 45 | İdari yapılanma | |||
| 78 | SPE | Sankt Petersburg | 1 433 | 4 669 000 | Sankt Petersburg | Kuzeybatı | 18 rayon | 40 | İdari yapılanma | |||
| Özerk oblastlar | ||||||||||||
| 79 | YEV | Yahudi Özerk Oblastı | 1064 | 190 915 | Birobican | Uzak Doğu | 5 belediyesel rayon, 1 şehirsel okrug | 99 | İdari yapılanma | |||
| Özerk okruglar | ||||||||||||
| 80 | NEN | Nenets Özerk Okrugu [DN 3] | 176 700 | 41 000 | Naryan-Mar | Kuzeybatı | 1 belediyesel rayon, 1 şehirsel okrug | 11 | İdari yapılanma | |||
| 81 | KHM | Hanti-Mansi Özerk Okrugu [DN 4] | 534 800 | 1 538 463 | Hantiy-Mansiysk | Ural | 9 belediyesel rayon | 71 | İdari yapılanma | |||
| 82 | CHE | Çukotka Özerk Okrugu | 737 700 | 54 000 | Anadır | Uzak Doğu | 8 belediyesel rayon, 1 şehirsel okrug | 77 | İdari yapılanma | |||
| 83 | YAN | Yamalo-Nenets Özerk Okrugu [DN 4] | 750 300 | 507 000 | Salehard | Ural | 7 belediyesel rayon, 6 şehirsel okrug | 71 | İdari yapılanma | |||
| Federal | ||||||||||||
| — | RU | Rusya | 17.075.400 | 145.182.000 | Moskova | — | 21 cumhuriyet, 48 oblast, 7 kray, 1 özerk oblast, 9 özerk okrug ve 2 federal şehir |
— | İdari yapılanma | |||
Birleşenler [değiştir]
2005 yılından başlayarak bu birimleri daha büyük bölgeler oluşturmak üzere birleştirme planları bulunmaktadır.
| Referendum Tarihi | Birleşme Tarihi | Birleşenler |
|---|---|---|
| 7 Aralık 2003 | 1 Aralık 2005 | Perm Oblastı + Permyakya → Perm Krayı |
| 17 Nisan 2005 | 1 Ocak 2007 | Krasnoyarsk Kray + Evenkya + Taymir → Krasnoyarsk Krayı |
| 23 Ekim 2005 | 1 Temmuz 2007 | Kamçatka + Koryakya → Kamçatka Kray |
| 16 Nisan 2006 | 1 Ocak 2008 | İrkutsk Oblastı + Ust-Orda Buryatya → İrkutsk Oblastı |
Diğer birleşme teklifleri:
- Tyumen Oblastı, Yamal-Nenets, ve Hanti-Mansi birleşerek Tyumen Krayı oluşturmak;
- Çita Oblastı ile Aga Buryatya özerk birimini birleştirmek;
- Federal şehirleri (Moskova ve Saint Petersburg) onları çevreleyen oblastlarla (Moskova Oblastı ve Leningrad Oblastı) birleştirmek;
- Arhangelsk ve Murmansk Oblastı'ı , the Komi Cumhuriyeti, ve Nenetsyayı birleştirip Kuzey/Arktik Krayı veya Pomor-Nenets Cumhuriyeti oluşturmak.
Dipnot [değiştir]
- ^ Sankt Petersburg, Leningrad Oblastı'nın idari merkezi olmasına rağmen oblasta dahil değildir.
- ^ Moskova, Moskova Oblastı'nın idari merkezi olmasına rağmen oblasta dahil değildir.
- ^ Arhangelsk Oblastı'na bağlıdır.
- ^ a b Tümen Oblastı'na bağlıdır.
Bakınız [değiştir]
- Rusya'nın idari bölümlerinin tarihi
- Rusya'nın federal bölgeleri
- Rusya'nın ekonomik bölgeleri
- Rusya'nın idari birim bayrakları
- Rusya'nın idari birimlerinin yöneticileri
Dış bağlantılar [değiştir]
|
||||||||||||||||||||||||||
