Leyla Zana

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu maddedeki veya bölümdeki bilgilerin eksik ve/veya yetersiz olduğu yönünde kuşkular bulunmaktadır. Konuyla ilgili tartışma için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeyi geliştirerek ya da konuyla ilgili tartışmaya katılarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Leyla Zana
Leyla Zana
Doğum	1961 Diyarbakır, Türkiye
Vatandaşlık	Türkiye
Etnik köken	Kürt
Meslek	Politikacı

Leyla Zana (d. 3 Mayıs 1961, Silvan, Diyarbakır), Kürt asıllı Türk politikacı.

Konu başlıkları 1 Biografi 2 Polemik Sözleri 3 Ödülleri 4 Dış bağlantılar 5 Kaynakça

[değiştir] Biografi

Leyla Zana, 14 yaşında iken bölgenin büyük ailelerinden birinin oğlu olan Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana ile evlendi ve Diyarbakır'a yerleşti. 12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında tutuklanarak cezaevine giren Mehdi Zana Diyarbakır, Aydın, Afyon ve Akşehir cezaevlerinde 14 yıl kalırken, bu yıllar Leyla Zana için okuma yazmayı da öğrendiği bir eğitim süreci oldu.

1991 seçimlerinde, bölge kadınlarının büyük desteğini aldığı bir seçim çalışması sonrasında Diyarbakır milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 6 Kasım 1991'de, TBMM 19. Yasama Dönemi için yapılan yemin töreninde, başında Kürt bayrağının renkleri olan bir bantla, Türkçe başladığı yemini Kürtçe Ez vê sondê li ser navê gelê kurd û tirk dixwîm (Bu yemini Türk ve Kürt halklarının kardeşliği adına ediyorum)^{[kaynak belirtilmeli]} cümlesiyle tamamlaması nedeniyle tepkiyle karşılaştı. 3 Mart 1994'te, ABD'de yaptığı bir konuşma yüzünden, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada, Orhan Doğan, Hatip Dicle, Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve Mahmut Alınakla beraber milletvekilliği dokunulmazlığı kaldırıldı. Ertesi gün dokunulmazlıkları kaldırılmış olan diğer 5 milletvekiliyle birlikte gözaltına alındı.

17 Mart 1994'te, grup arkadaşları Hatip Dicle, Selim Sadak ve Orhan Doğan ile birlikte tutuklanarak cezaevine gönderildi. 8 Aralık 1994'te yasadışı örgüt üyeliği suçundan mahkum olarak 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hapishaneden yazdığı mektuplar önce bir gazetede yayımlandı, daha sonra kitap haline getirildi.

Hapishane yılları boyunca uluslararası barış kuruluşlarının ve insan hakları derneklerinin ilgisi ve desteğiyle karşılaştı. ^{[kaynak belirtilmeli]}Avrupa Birliği süreciyle birlikte yoğunlaşan çabalar sonucunda ve AİHM kararı doğrultusunda yeniden yargılanan Zana ve arkadaşları, 10 yıl önce verilen 15'er yıllık hapis cezaları olduğu gibi onaylanarak cezaevinde kaldılar. Ancak 8 Haziran 2004'te Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi'nden serbest bırakıldı.

[değiştir] Polemik Sözleri

• 2007 yılında Diyarbakır'daki Nevruz etkinliğinde sarfettiği, "Kürtlerin 3 lideri var. Bu üç lidere minnet borçluyuz" sözleri nedeniyle Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi heyeti, Zana'yı Terörle Mücadele Kanunu'nun "Terör örgütünün propagandasını yapmak" suçunu kapsayan 7. maddesi uyarınca 2 yıl hapis cezasına çarptırdı.^[1]

• Çeşitli tarihlerde yaptığı 9 ayrı konuşma nedeniyle Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde "Terör örgütünün propagandasını yapmak" ve "Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" suçlarından yargılanan Leyla Zana'ya mahkeme 10 yıl hapis cezası ve seçme-seçilme ehliyetinden ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına da karar verdi.

[değiştir] Ödülleri

• Rafto Ödülü (1994) ^{[kaynak belirtilmeli]}
• Sakharov Ödülü (1995). ^{[kaynak belirtilmeli]}
• Bruno-Kreisky-Preis Ödülü (1995) ^{[kaynak belirtilmeli]}
• Aachener Friedenspreis Ödülü (1995) ^{[kaynak belirtilmeli]}
• Paris Şehri Gümüş Madalyası (2004) ^{[kaynak belirtilmeli]}
• Onursal Vatandaş (Paris ve Cenevre'de). ^{[kaynak belirtilmeli]}

[değiştir] Dış bağlantılar

• Uluslararası Af Örgütü - Zana (İngilizce)
• ECHR judgement (İngilizce)
• PEN summary of case (İngilizce)
• Türkiye'de sansür - IFEX (İngilizce)
• BBC haberi - EU award for freed Kurd activist (İngilizce)
• TURKEY : Leyla Zana, the only Kurdish woman MP (İngilizce)
• Leyla Zana miting görüntüsü (Türkçe)
• T.B.M.M'de andiçerken

[değiştir] Kaynakça