Rivonia Davası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Apartheid
Olaylar ve Projeler

Sharpeville Katliamı
Soweto Ayaklanması · İhanet Davası
Rivonia Davası
Church Street saldırısı · CODESA
St James Kilisesi Katliamı
Cape Town barış yürüyüşü

Kuruluşlar

ANC · IFP · AWB · Siyah Kuşak · CCB
Muhafazakar Parti · ECC · PP · RP
PFP · HNP · MK · PAC · SACP · UDF
Broederbond · Ulusal Parti
COSATU · SADF

Kişiler

P. W. Botha · D. F. Malan
Nelson Mandela
Desmond Tutu · F. W. de Klerk
Walter Sisulu · Helen Suzman
Harry Schwarz · Andries Treurnicht
H. F. Verwoerd · Oliver Tambo
B. J. Vorster · Kaiser Matanzima
Jimmy Kruger · Steve Biko
Mahatma Gandhi · Robert Sobukwe
Joe Slovo · Trevor Huddleston
Hector Pieterson · Winnie Madikizela-Mandela

Yerler

Bantustan · Altıncı Bölge · Robben Adası
Sophiatown · Güneybatı Afrika
Soweto · Sun City · Vlakplaas

Diğer konular

Afrika ulusalcılığı
Apartheid yasaları · Özgürlük Anlaşması
Sullivan İlkeleri · Kairos Belgesi
Yatırım çekme kampanyası
Güney Afrika Polis Teşkilatı

Rivonia Davası, 1963 ve 1964 yıllarında Güney Afrika'da görülmüş olan ve Afrika Ulusal Konseyi'nin 10 önderinin apartheid rejimini yıkmak amacıyla giriştikleri 221 eylemi konu alan dava.

Köken[değiştir | kaynağı değiştir]

Dava, adını 19 ANC önderinin 11 Temmuz 1963 tarihinde tutuklanmış oldukları yer olan Rivonia kasabasından almıştır. Arthur Goldreich'a ait olan Liliesleaf Çiftliği önceleri Afrika Ulusal Konseyi üyeleri için bir gizlenme yeri olarak kullanılmıştır. Nelson Mandela'nın Ekim 1961'de buraya geldiği, bahçıvan ve aşçı olarak çiftlikte bir süre kaldığı bilinmektedir.

Tutuklamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tutuklananların bir bölümü şunlardır:

Goldberg, Bernstein, Hepple, Wolpe ve Goldreich beyaz Yahudi; Kathrada ve Nair Hint; Sisulu, Mbeki, Motsoaledi ve Mhlaba Xhosa (siyahi) kökenliydiler. Sisulu'nun babasının ise Victor Dickenson adında bir Avrupalı yargıç olduğu bilinmektedir.[1]

Hükümet, tutuklamaların üzerinden 90 günlük bir süre geçmiş olmasına karşın davayı başlatmamış, bu süre içinde tutukluların dış dünyayla olan bağları tümüyle kesilmiştir. Bu sırada, bir gardiyanı rüşvetle aldatan Goldreich ve Wolpe 11 Ağustos'ta tutukevinden kaçmış; bu, Goldreich'i "başkomplocu" olarak tanımlayan polisi iyice kızdırmıştır.

Avukatlar, iddianamenin hazırlandığı 9 Ekim tarihinden iki gün öncesine değin sanıklarla görüştürülmemiştir. Ünlü Afrikancı avukat Bram Fischer'ın başını çektiği savunma kanadını Harry Schwarz, Joel Joffe, Arthur Chaskalson, George Bizos ve Harold Hanson oluşturmuştur. Hepple, ekim ayı sonunda cezasını çekmeye zorla ikna edilmiş, ancak hükümlü hapisten kaçtıktan sonra ülkeyi terk etmiştir.[2]

Davanın başhakimliğini Transvaal eyalet hakimi Dr. Quartus de Wet üstlenmiştir. Aynı eyalette hukuk danışmanı olan Dr. Percy Yutar ise davada başsavcı olarak görev almıştır.

26 Kasım 1963'te başlayan dava, ilk iddianamenin yetersiz bulunmasından ötürü 3 Aralık'ta yeni iddianameyle görülmeye devam etmiştir. On sanığın tümü suçsuz olduklarını öne sürmüş, ancak hiçbirinin itirazı kabul edilmemiştir. Dava 12 Haziran 1964'te son bulmuştur.

Sanıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Savunma avukatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Suçlamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sanıklara yöneltilen suçlamalar şöyledir:

  • Gerilla savaşında kullanılmak üzere patlayıcı madde üretiminde görev alan kişileri eğitmek
  • Yabancı askeri birimlerin ülkeyi işgal etmelerine yardımcı olmak
  • Cezayir, Etiyopya, Liberya, Nijerya, Tunus ve diğer ülkelerden mali destek sağlamak

Kantor, ilk soruşturmanın ardından suçsuz bulunmuştur. Dava, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve birçok farklı devlet tarafından kınanmış; Güney Afrika Hükümeti uluslararası yaptırımlarla yüz yüze kalmıştır.

Sonuç[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu, kendi dertleri ve deneyimlerinden esinlenen Afrikalıların savaşımı, yaşama hakkı için verilen bir savaşım. Ben, herkesin uyum içinde yaşadığı, eşit fırsatlara sahip olduğu demokratik ve özgür bir toplum idealini savunuyorum. Bu, uğruna yaşayacağım ve başarıya ulaşacağını umduğum bir ideal ve gerekirse bu ideal için ölmeye de hazırım.
— Nelson Mandela'nın mahkeme kürsüsündeki konuşmasından, Haziran 1964[3][4]

Tüm sanıkların idamı istenmiş; ancak bu karar, yoğun uluslararası tepkiler ve savunma kanadının hukuki manevraları sonucunda değiştirilmiştir. Görüşü yeniden istenen Harold Hanson, Afrikalıların yaşam savaşımını önceki durumlara benzetmiş ve sanıkların ihanet suçunu işledikleri durumda bile idam cezası verilemeyeceğini öne sürmüştür. Sekiz sanığın cezası ömür boyu hapse çevrilirken Lionel Bernstein suçsuz bulunmuştur.

Denis Goldberg, Robben Adası yerine 22 yıl kalacak olduğu Pretoria Merkez Tutukevi'ne gönderilmiştir. Nelson Mandela ise yaklaşık 30 yılını hapiste geçirmiş ve devlet başkanı F.W. de Klerk tarafından 11 Şubat 1990'da affedilmiştir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]