Nankin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nankin
南京市 Nánjīng Shì
Kısaltma: 宁 (pinyin: Níng)
Medya:Nanjing, China
İsmin Kökeni 南 nán - Güney
京 jīng - Başkent
Birleşik - Güneyin Başkenti
Yönetim Şekli Bölgesel Şehir, Bölge Başkenti
ÇKP Nankin Meclis Başkanı Luo Zhijun
Vali Jiang Hongkun
Alan 6598 km²
Nüfus (2004)
 - Yoğunluk
6,400,000
970.00/km²
GSYH (2004)
 - kişi başına
¥191.0 milyar
¥33,050
Şehrin simgeleri ağaç Deodar Cedar
(Cedrus deodara)
Şehrin simgeleri çiçek Méi
(Prunus mume)
Kaç ile ayrıldığı 13
Kaç ilçeye ayrıldığı 129
Posta Kodu 210000 - 211300
Alan Kodu 25
Plaka Numarası Öneki 苏A
Resmi İnternet Sayfası: Nankin Belediyesi

Nankin (Çince: 南京; pinyin: Nánjīng) Çin'in Jiangsu bölgesinin başkenti ve Çin kültüründe önemli bir yer tutan şehirdir. Nankin, tarih boyunca çeşitli zamanlarda Çin'in başkenti olmuştur ve Çin'in dört büyük başkentlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Nankin aynı zamanda göreceli olarak yasal ve ekonomik bir otonomiye sahip on beş şehirden biridir. Bütün bunlara ek olarak Tayvan'ı ve onu çevreleyen adaları kontrol eden Çin Cumhuriyeti-(Taiwan) (Çin Halk Cumhuriyeti değil) da Nankin'i başkenti olarak kabul etmektedir.

Yangtze Nehri yatağında olmasının avantajıyla Nankin her zaman Çin'in en önemli şehirlerinden biri olagelmiştir. Altı hanedanlık boyunca başkent ve halen Çin Cumhuriyeti'nin başkenti olması dışında Nankin aynı zamanda tarih boyunca Çin'in eğitim, araştırma, ulaşım ve turizm merkezi olmuştur. Nankin aynı zamanda Shanghai'ın ardından Doğu Çindeki ikinci en büyük ticaret merkezidir.

Coğrafya ve İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Nankin Bölgesi - Aşağı Yangtse Vadisi ve Doğu Çin

Nankin toplam 6598 km² alanı ile Çin'in en büyük ekonomi bölgesinde, Yangtze Nehri vadisinde yer alır. Yangtze Nehri, şehrin batısında yer alırken Ningzheng Tepeleri şehrin doğu, kuzey ve güneyini çevreler. Şehir, Shanghai'dan 300 km, Pekin'den 1200 km ve Chongqing'den 1400 km uzaklıktadır.

Nankin kenti ılıman bir iklime sahiptir ve Doğu Asya Muson rüzgarları etkisi altındadır. Nankin'de dört mevsim de yaşanmaktadır; yazları genelde oldukça sıcak ve tüm yıl yağışlıdır. Yıllık ortalama sıcaklık 15.7 °C'dir, bugüne kadar kaydedilen en sıcaklık 13 Temmuz 1934'de kaydedilen 43 °C ve en düşük sıcaklık ise 6 Ocak 1955'de kaydedilen -16.9 °C'dir. Yılın ortalama 117 günü yağışlı geçmektedir ve yıllık ortalama yağış miktarı 1106.5mm'dir. Haziranın ortalarından Temmuzun sonuna kadar Meiyu mevsimidir, bu dönemde şehir yağışlı ve oldukça nemlidir. Şehrin resmi ağ sayfasına göre en iyi hava Eylül ile Aralık ayları arasındadır.

Nankin doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin sayılmaktadır, şehirde 40'dan fazla çeşitte maden bulunmaktadır. Bunlar arasında demir ve kükürt Jiangsu bölgesinde bulunanın %40'ını karşılık gelmektedir. Şehrin Strontium kaynakları Doğu Asya'da birinci sıradadır. Nankin aynı zamanda oldukça iyi su kaynaklarında sahiptir. Yangtse nehri ve çeşitli yeraltı suyu kaynakları bu durumu sağlamıştır.

Yangtse nehri ile ve dağlarla çevrili olması sayesinde Nankin şehri aynı zamanda harika doğal güzelliklere de sahiptir. Xuanwu Gölü ve Mochou Gölü gibi doğal göller insanların rahatlıkla ulaşabilecekleri şehir merkezindeyken çeşitli tepeler ve dağlar da yeşil alanlara sahiptirler ve tarihi ve kültürel alanlar içermektedirler.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Modern Zamanlar

Ocak 1912'deki Çin Devrimi Çin Cumhuriyeti'nin kurulmasına, Sun Yat-sen'in ilk başkanı olması ve Nankin'in de başkent seçilmesine neden oldu. Ama, Qing Hanedanlığı halen kuzeydeki birçok bölgeyi kontrol altinda tutuyordu, bu yüzden devrimciler Yuan Shikai'den Sun'un yerine geçmesini İmparatorun tahttan çekilmesine karşılık istediler. Yuan başkentin güçlerine daha yakın olan Pekin'in başkent olmasını emretti.

Chiang Kai-Shek komutasındaki Kuomintag ordusu 1927'de Nankin'i tekrar Çin Cumhuriyeti'nin başkenti ilan etti. KMT güçleri Pekin'i 1928 yılında ele geçirince Nankin uluslararası kabul gördü.

1937 yılında Japon ordusu o zamanlar Çin'in başkenti olan Nankin'i işgal etti. İşgal sırasında Nankin Katliamının Japon ordusu tarafından yapıldığı bugün kabul edilmektedir. Tam ölü sayısı resmi kayıtlar tutulmadığı için bilinmemektedir ama çoğu araştırmacı ölü sayısını 300.000 civarında tahmin etmektedir. Yahudi soykırımından farklı olarak bu olay dünyanın diğer bölgelerinde fazla bilinmemektedir. 1985'de Nankin Anıtı inşa edilmiştir.

Chiang hükümetine karşı Japon işbirlikçisi Wang Jingwei tarafından Nankin'de yeni bir yönetim kuruldu ve II. Dünya Savaşından sonra KMT merkezi hükümeti Nankin'e taşıdı. 23 Nisan 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti ordusu Nankin'i işgal etti ve anakıtadaki Çin Cumhuriyeti yönetimi fiilen sona erdi.

2002 yılına kadar Çin Cumhuriyeti İç İşleri Bakanlığı ve Tayvan'da basılan ders kitapları Nankin'i Çin Cumhuriyeti başkenti olarak göstermekteydi.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Nankin'in gelişmişliğini gösteren modern bir cadde

İlk Gelişmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Üç Krallık döneminden beri Nankin avantajlı yeri ve ulaşım olanakları sayesinde tekstil ve darphane merkezi olagelmiştir. Ming hanedanlığı döneminde Nankin sanayisi daha da gelişti ve Çin'in hatta dünyanın en gelişmiş şehirlerinden biri haline geldi. Tekstil, para basımı, matbaacılık, gemi üretimi ve başka pek çok sektörde Nankin lider oldu ve Uzak Doğu'nun en işlek merkezi haline geldi.

20. yüzyılın ilk yarısında Nankin üretim merkezi olma durumundan giderek tüketim merkezi olmaya doğru yol aldı. Bunun nedeni Nankin'in tekrar Çin'in gündemine gelmesi ile birlikte Nankin'de yaşayan zengin kesimin hızlı artışıdır. Birçok mağaza Nankin'de ürünlerini satmaya başladılar. 1933'de Nankin'deki gıda ve eğlence sektörünün cirosu üretim ve tarım sektörünün cirosunu çoktan geçmişti. Şehir nüfusunun üçte biri hizmet sektöründe çalışıyordu ve aynı zamanda fuhuş, uyuşturucu ve kumar da yaygınlaşmıştı.

1950'lerde ÇKP ulusal hızlı sanayileşme planına uygun olarak Nankin'de bir seri devlet yatırımında bulundu. Elektrik, mekanik, kimya ve çelik fabrikaları ardı ardına kuruldu ve Nankin'i Doğu Çin'in ağır sanayi şehrine çevirdi. Nankin'i "dünya sınıfı" bir sanayi kentine dönüştürmeye fazlasıyla hevesli liderler birçok hatalar da yaptılar, örneğin kömürün olmamasına rağmen yüz milyonlarca Yuan'ın kömür bulunması için harcanması 1960'larda ekonomik gelişime kötü etki yaptı.

Bugün[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehirdeki şu anki sanayi temel olarak geçen yüzyılın 60'larının özelliklerini gösterir; elektronik, otomotiv sanayi, petrokimyasallar, çelik ve enerji sektörü "beş temel sanayi" olarak bilinmektedir. Devletin sahip olduğu bazı büyük firmalara örnek olarak Panda Elektronik, Jincheng Otomotiv ve Nankin Çelik verilebilir. Birçok uluslararası firma da Nankin'e doğrudan yatırım yapmıştır, örneğin Fiat, A. O. Smith, Sharp gibi. Nankin'in DTÖ'ye girişinin ardından şehre yabancı yatırımcı ilgisi artmıştır ve günde ortalama iki firma şehirde bürolarını açmaktadırlar.

Şehir yönetimi büyük sanayi merkezleri kurarak yatırım ortamını iyileştirmeyi amaçlamaktadırlar. Şehirde şu anda beş tane sanayi merkezi bulunmaktadır. Bütün bu yapılanlara rağmen Nankin komşu şehirlere göre daha az yabancı yatırımcı çekebilmektedir. Bununla birlikte birçok devletin sahip olduğu sanayi kuruluşu uluslararası firmalarla rekabet edememekte, ve sonuç olarak özelleştirilmekte veya iflas etmekte, borca batmaktadırlar.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Nankin, doğu Çin'in ve aşağı Yangtse nehri alanının ulaşım merkezi konumundadır. Şehir çeşitli ulaşım olanaklarıyla kara, hava ve su yollarını kullanan üç boyutlu bir ulaşım ağına sahiptir. Diğer Çin şehirlerinde olduğu gibi toplu taşıma halkın çoğunluğunun kullandığı ulaşım seçeneğidir.

Koordinatlar: 32°03′K 118°46′D / 32.05°K 118.767°D / 32.05; 118.767