Çinghay

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 36°37′00″K 101°46′00″D / 36.6166667°K 101.7666667°D / 36.6166667; 101.7666667

Çinghay Eyaleti
Çince : 青海省
Qīnghǎi Shěng
Kısaltmalar:   (pinyin: )
Çinghay bu haritada renklendirilmiştir.
Adın kökeni
İdari birim türü Eyalet
Başkenti
(ve en büyük şehri)
Xining
ÇKP Komitesi Sekreteri Qiang Wei
Vali Song Xiuyan
Yüzölçümü 721.000 km² (4.)
Nüfusu (2009)
 - Nüfus yoğunluğu
5.570.000 (30.)
7.48 kişi/km2 (30.)
GSYİH (2009)
 - kişi başına
CNY 108.1 milyar (30.)
CNY 19.407 (22.)
İGE (2008) 0.720 (orta) (27.)
Başlıca etnik gruplar
İl düzeyi 8
İlçe düzeyi 43
Belde düzeyi 429
ISO 3166-2 CN-
Resmî websitesi
http://www.qh.gov.cn (Çince)

Çinhay Ses bağlantısına git Çinghay  (Çince: 青海省; pinyin: Qīnghǎi shěng (Türkçe anlamı: Yeşil Deniz); Salarca: Göxdeñiz , Tibetçe: མཚོ་སྔོན་; Wylie: mtsho sngong zhing chen), Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuzeybatısında bir eyalettir. Tibet Platosu'nda yer alır. Kuzeybatıda Kansu, güneydoğuda Siçuan eylaletleri, kuzeybatıda Şincan Uygur Özerk Bölgesi ve güneybatıda da Tibet Özerk Bölgesi'yle çevrilidir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

MÖ 3. yüzyılda bazı bölümleri Çin'in denetimi altına girdi.Yüzyıllar boyunca ağırlığını Tibetli ve Moğolların oluşturduğu göçebe çobanların ve Koko Nor Gölü'nün kuzeydoğu köşesine yerleşmiş Çinli çiftçilerin yaşadığı, düşük nüfuslu bir bölge olarak kaldı. Zamanla Çinli nüfus arttı ve Çinghay 1928'de Çin'e bağlı bir yönetim bölgesi oldu.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Çinghay'ın büyük bölümü dağlardan ve yüksek platolardan oluşur.Sıradağlar arasında geniş vadiler, tepelik alanlar ve masadağlar yar alır. Büyük bir düzlük olan Qaidam Havzası platonun kuzeybatısındadır. Havzanın güneydoğusunda, karla kaplı Tanggula Dağlarından gelen çok sayıda ırmağın oluşturduğu geniş bir bataklık bulunur. Çinghay tipik bir kara iklimine sahiptir. Yağışlar yaz aylarında yoğunlaşır. Kışlar soğuk ve rüzgarlı, yazlar sıcak geçer. Çin'in en büyük gölü olan Koko Nor Gölü Çinghay sınırları içindedir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Çinghay, Çin Halk Cumhuriyeti'in en küçük ekonomiye sahip eyaletidir. Demir ve çelik üretimi, ağır sanayi etkinlikleri arasında önemli yer tutar.Qaidam Havzasından çıkarılan petrol ve doğalgaz ihraç edilmektedir.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Çinghay nüfusunun % 54.5'ini Hanlar (Çinli), % 20.87'ini Tibetliler oluşturur. Huiler (Müslüman Çinliler), Moğollar, Salar Türkleri ve Monguor (Tu) gibi pek çok ulusal azınlık da yaşar. Çin'in üçüncü büyük yönetim bölgesi olmasına rağmen nüfus yoğunluğu düşüktür.

Yörel idare birimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Harita # Nome Hanzi Hanyu Pinyin İdare merkezi İdare tipi
Qinghai prfc map.png
1 Haixi (Mogolca ve Tibetce) 海西蒙古族藏族自治州 Hǎixī Měnggǔzú Zàngzú Zìzhìzhōu Delingha Otonom Vilayet
2 Haibei (Tibetan) 海北藏族自治州 Hǎiběi Zàngzú Zìzhìzhōu Haiyan Otonom Vilayet
3 Xining 西宁市 Xīníng Shì Chengzhong Bölgesi Vilayet Seviyeli Şehir
4 Haidong 海东地区 Hǎidōng Dìqū Ping'an Vilayet
5 Hainan (Tibet) 海南藏族自治州 Hǎinán Zàngzú Zìzhìzhōu Gonghe Otonom Vilayet
6 Huangnan (Tibetan) 黄南藏族自治州 Huángnán Zàngzú Zìzhìzhōu Tongren Otonom Vilayet
7 Yushu (Tibetan) 玉树藏族自治州 Yùshù Zàngzú Zìzhìzhōu Yushu Otonom Vilayet
8 Golog (Tibetan) 果洛藏族自治州 Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu Maqên Otonom Vilayet


Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Çinghay ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.