Köprülü, Makedonya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°43′12″N, 21°47′36″E

Köprülü
—  Şehir  —
Köprülü
Велес
Köprülü’den genel görünüm
Köprülü’den genel görünüm
Köprülü
Arma
Köprülü
Köprülü
Köprülü’nün Makedonya'daki konumu
Koordinatlar: 41°43′12″K 21°47′36″D / 41.72°K 21.79333°D / 41.72; 21.79333
Ülke Makedonya Cumhuriyeti Makedonya
Bölge Vardar
Belediye Köprülü
Yönetim
 - Belediye Başkanı Goran Petrov
Rakım 206 m (676 ft)
Nüfus
 - Toplam 55,108
  (2002)[1]
Zaman dilimi OAZD (+1)
 - Yaz (YSU) OAYZD (+2)
Alan kodu (+389) 043
Plaka kodu VE
İnternet sitesi: Köprülü Belediyesi

Köprülü (Makedonca: Велес, Yunanca: Βελεσά Velesa), Vardar Nehri üzerinde Makedonya'nın orta kısmında bulunan şehir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Erken Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

6. yüzyılda Köprülü’yü de içine alan bölgeye Slav nüfus gelmeye başlamıştır. Bu dönemde bölgede Slavlar yayılmıştır.[2] Şehrin Slav dillerindeki adı olan Veles, Slav Tanrısı Veles’ten gelmektedir. 1004 yılı itibarıyla bölge Doğu Roma egemenliğinde olmuştur. Çar Samoil bölgeyi Doğu Roma’nın elinden almaya çalışsa da 1014 yılında yapılan savaşta yenilgiye uğramıştır. Bu yılların sonrasında şehir ve civarı Çar Kaloyan önderliğindeki Bulgarların eline geçmiş, Kaloyan’ın ölümü sonrasında da Sıpr jupan Stefan Nemanjić bölgenin kontrolunu almıştır. Stefan Nemanjić’in ölümünün akabinde ise bölge Selanik muhitine hükmeden Latinlerin kontrolüne girmiştir. 14. yüzyıl sonlarına kadar bölge sık sık el değiştirmiştir.[2]

Osmanlı İmparatorluğu Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1863 yılında Köprülü
Köprülü’nün Vardar kıyısı (1863)

Köprülü, 14. yüzyıl sonunda (1395) Türklerin egemenliğine geçmiş, bölgede Osmanlı İmparatorluğu’nun idaresi kurulmuştur. İdari düzenlemede Köprülü, Rumeli Beylerbeyliği sınırları içine alınmıştır.[3]

1445 yılına ait bir kayıtta Köprülü Kalesi’nde yerleşimin olduğu yazılmıştır. 1395 yılından 20 yıl kadar sonraya ait bir kayıt kalede yerleşimin olmadığı, şehrin bu tarihten sonra iskân bakımından gelişmeye başladığı belirtilmiş. Bu dönemden itibaren şehrin adı “Köprülü” (كوپريلى) olarak kullanılmış, bu kullanım Türkçede Osmanlı dönemi sonrasında da aynen devam etmiştir.[4]

Köprülü Sancağı 1494-1875 yılları arası Rumeli Eyaleti'ne, 1875-1912 yılları arası Selanik Vilayeti'ne bağlıydı.

Köprülü, 14. yüzyıl sonlarından Balkan Savaşları dönemine (1912-1913) kadar Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır. Enver Paşa İkinci Meşrutiyet’in ilan bildirisini bu şehirde duyurmuştur.

Osmanlı tarafından inşa edilen Kara Cami hâlen kullanılmaktadır. Osmanlı köprüleri hâlen kullanılmaya devam edilmektedir. Köprülü'den Türkiye'ye göç etmiş birçok aile olduğu gibi hâlen şehirde yaşayan Türkler toplumun etnik yapısının bir kısmını oluşturmaktadır.

Yugoslavya Krallığı Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Köprülü bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğinde kalmıştır. Krallık, sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemen olmuştur.

Yugoslavya Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu dönemde de Köprülü, devam eden idari yapı içinde yer almıştır. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Josip Broz Tito şehrin adını Titov Veles olarak değiştirmiştir. Makedonya Cumhuriyeti bağımsızlığını kazanınca tekrar Veles adına döndü.

Makedonya Cumhuriyeti Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1991 yılında Makedonya’nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Köprülü, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde yer almıştır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir Makedonya'nın kültür ve ticaret merkezlerinden biridir. Vardar Ovası üzerinde olması ticareti geliştiren önemli bir faktördür.

Kardeş Şehirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı'dan kalma tarihî saat kulesi
Vardar Nehri üzerinde Köprülü şehri
Şehrin içinden

Köprülü Belediyesi’nin anlaşma imzaladığı kardeş ve dost şehirler şunlardır:[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 2002 nüfus sayımı sonuçları Makedonya Cumhuriyeti Devlet İstatistik Enstitüsü (Makedonca) (İngilizce)
  2. ^ a b Среден Век Köprülü Belediyesi resmî sitesi (Makedonca)
  3. ^ XIII и XIV век Köprülü Belediyesi resmî sitesi (Makedonca)
  4. ^ XV-XVIII век Köprülü Belediyesi resmî sitesi (Makedonca)
  5. ^ Збратимени и Градови Пријатели Köprülü Belediyesi resmî sitesi (Makedonca)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]