Hicrî takvim

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Hicri takvim sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Hicri takvim, Müslüman takvimi ya da İslami takvim (Arapça: التقويم الهجري‎; at-taqwīm al-hijrī; Farsça: تقویم هجری قمری ‎ taqwīm-e hejri-ye qamari; Urduca: اسلامی تقویم Islami taqwīm; Endonezce: Kalender Hijriah; Malayca: Takwim Hijrah), 1 yılı 354 ya da 355 gün olan ve 12 kameri aydan oluşan, Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini başlangıç yılı (1.yıl) kabul eden ve ayın dünya çevresinde dolanımını esas alan bir takvim sistemidir. Hicretin, Muharrem ayı yani takvimin başlangıç günü ya da ayıyla bir ilgisi yoktur.

Tarihçe/ başlangıç, haram aylar ve nesi'[değiştir | kaynağı değiştir]

Hicri Takvim, Ömer'in halifeliği zamanında, hicretten 17 sene sonra toplanan bir konsey tarafından, Ali'nin önerisiyle Hicretin gerçekleştiği yıl 1 kabul edilerek oluşturulmuştur. Bundan önce yıllar rakamla değil o yıl gerçekleşen önemli olayların isimleriyle anılmakta idi. Örneğin: Fil senesi, Fil senesinden iki sonraki sene, Kabe'nin tamirinin yapıldığı tamir senesi, sel senesi gibi.[kaynak belirtilmeli]

Hicri takvim, Hicri Şemsi takvim ve Hicri Kameri takvim olmak üzere ikiye ayrılır.

"Haram ayları" İslam öncesi Arap toplumunda kullanılan ay adlarına göre savaşmanın yasak kabul edildiği Zilkâde, Zilhicce, Muharrem, Receb aylarıdır. Müslümanlar ayların isimleri için cahiliye döneminde kullanılan isimleri kullanmaya devam etmişlerdir. Bunlardan ilk 3'ü ardışık, Recep ise ayrı bir ay idi.

Câhiliye devrinde Araplar arasında iç savaşlar eksik olmazdı. Yalnız haram aylarda savaş yapılmazdı. Bu aylarda panayırlar kurulur, uzak yakın bölgelerden hacılar büyük bir güvenlik içerisinde bu panayırlara gelir ve tüccar malını hacılara satar, şiir yarışmaları yapılırdı. Eğer bu barış aylarında savaş olursa, yasak çiğnendiği için "Ficâr savaşı" denirdi.

İslam öncesi Arap toplumunda Kameri takvime 3 yılda bir 1 ay eklenerek ayların yerleri sabitlenir, aylar hicri takvimde olduğu gibi yılın mevsimleri arasında dolaşmaz, en fazla 1 aylık oynamalar olurdu. Bu duruma nesi ismi verilirdi.(Wikipedi ing, Nesi uygulaması) İslam ansiklopedisine göre nesi uygulaması genel gözlemde olduğu gibi sabit bir takvim oluşturmak amacıyla değil, hac ve hac ile bağlantılı panayırların yılın belirli ve uygun bir mevsiminde icra edilmesi amacını taşımaktaydı.[1]

İslam da da bu anlayış korunmuş ve hac haram aylar'dan olan Zilhicce ayında yapılmıştır. Kur'ana göre nesi uygulaması haram ayı helal sayıp savaşa ve yağmaya devam edebilmek için yapılan bir hile idi. Ömer zamanında hicri takvime geçilmesi ve nesi uygulamasına da son verilmesi ile İslamda kutsal aylar (recep, şaban, ramazan, muharrem gibi) her yıl 11 gün önce gelerek yılın her mevsimine uğramaktadır.

Kur'an'da haram aylardan bahsedilir:

Gökleri ve yeri yarattığı gündeki yazısına göre Allah'ın katında ayların sayısı onikidir. Bunlardan dördü haram (ay)lardır. İşte doğru din budur. O aylar içinde (konulmuş yasağı çiğneyerek) kendinize zulmetmeyin:....(tevbe 36)

"Ey Muhammed! Sana (kutsal) ay'ı ve o ay'daki savaşı sorar­lar; de ki, 'O ayda savaşmak büyük suçtur..... Bakara Suresi, ayet 217.)

Aylar[değiştir | kaynağı değiştir]

El-Biruni ve el-Mes'udi İslam öncesi Arapları ve müslümanların aynı ay isimlerini kullandıklarını ifade etmişlerdir.[2]

  1. Muharrem
  2. Safer
  3. Rebiülevvel
  4. Rebiülahir
  5. Cemaziyelevvel
  6. Cemaziyelahir
  7. Recep
  8. Şaban
  9. Ramazan
  10. Şevval
  11. Zilkade
  12. Zilhicce

Hicri takvimde 12 ay bulunmaktadır. Bunlardan içlerinde en saygın ve değerli kabul edileni Ramazandır.[3]

Günler[değiştir | kaynağı değiştir]

Arapça Türkçe İngilizce Hintçe Bengalce İbranice Endonezce Malayca Urduca Farsça
1 Yevmu’l-İs̠neyn
يوم الاثنين
Pazartesi Monday Somvaar
सोमवार
সোমবার Yom Sheni
יום שני
Senin Isnin Pîr
پير
Du-Şenbe
دوشنبه
2 Yevmu’s̠-S̠ülās̠ā’
يوم الثلاثاء
Salı Tuesday Mangalvaar
मंगलवार
মঙ্গলবার Yom Shlishi
יום שלישי
Selasa Selasa Mangl
منگل
Se-Şenbe
سه شنبه
3 Yevmu’l-Erbi‘ā’
يوم الأربعاء
Çarşamba Wednesday Budhvaar
बुधवार
বুধবার Yom Revi'i
יום רבעי
Rabu Rabu Budh
بده
Çehar-Şenbe
چهارشنبه
4 Yevmu’l-Ḫamīs
يوم الخميس
Perşembe Thursday Guruvaar
गुरुवार
বৃহস্পতিবার Yom Khamishi
יום חמישי
Kamis Khamis Jumaeraat
جمعرات
Penç-Şenbe
پنجشنبه
5 Yevmu’l-Cumu'a
يوم الجمعة
Cuma Friday Shukravaar
शुक्रवार
শুক্রবার/জুমমাবার Yom Shishi
יום ששי
Jumat Jumaat Jumah
جمعہ
Com‘e veya Adineh
جمعه veya آدينه
6 Yevmu’s-Sebt
يوم السبت
Cumartesi Saturday Shanivaar
शनिवार
শনিবার Yom Shabbat
יום שבת
Sabtu Sabtu Hafta
ہفتہ
Şenbe
شنبه
7 Yevmu’l-Eḥad
يوم الأحد
Pazar Sunday Ravivaar
रविवार
রবিবার Yom Rishon
יום ראשון
Minggu
veya Ahad
Ahad Itwaar
اتوار
Yek-Şenbe
یکشنبه

Hicri Şemsi takvim[değiştir | kaynağı değiştir]

Hicri Şemsi takvim, miladı 20 Eylül 622 olan ve dünyanın güneş etrafındaki dolanımını esas alan takvimdir. Osmanlı Devleti'nde bu takvime Rumi takvim adı veriliyordu. Aralarındaki fark milatlarının farklı olmasıdır.

Hicri Kameri takvim[değiştir | kaynağı değiştir]

Hicri Kameri takvim, miladı 16 Temmuz 622 olan ve ayın dünya etrafındaki dolanımını esas alan takvimdir. Hicri takvim tabiriyle daha çok bu takvim kastedilir. Bu takvim çeşidinde miladi takvimle arasındaki fark sabit değildir. Bu fark yaklaşık olarak 33 yılda 1 yıl etmektedir. Bu hesapla Hicri takvim, miladi takvimini 20874 yılının 5. ayında geçecek.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Takvim dönüştürücü
  • [dergipark.ulakbim.gov.tr/uluifd/article/download/.../5000018403 Hicri takvim ve tarihi arkaplanı]


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ The Encyclopedia of Islam, 2nd edition, Index, p. 441
  2. ^ F.C. De Blois, "TAʾRĪKH": I.1.iv. "Pre-Islamic and agricultural calendars of the Arabian peninsula", The Encyclopaedia of Islam, 2nd edition, X:260
  3. ^ Ramazan, Kuran ve İnsan