ASALA

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tarafsız Bakış Açısı Bu maddenin tarafsızlığı konusunda kuşkular bulunmaktadır.
Ayrıntılar için lütfen maddenin tartışma sayfasına bakınız.
Şablonu maddeden çıkarmadan önce lütfen şablonun yardım sayfasını inceleyiniz.
Flag of the ASALA.png
Aktif olduğu dönem 1973 - 1985
Lider Agop Agopyan[1]
Aktif olduğu bölge Orta Doğu, Avrupa, ABD, Türkiye, Ermenistan
İdeoloji Marksizm-Leninizm[2][3]; Milliyetçilik[2]
Yasal durumu Amerika'nın Türkiye'nin ve bir çok ülkenin terör örgütleri listesindedir.

ASALA (İngilizce: Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia tamlamasının kısaltmasıdır; Ermenice: Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակ Hayastani Azatagrut'yan Hay Gaghtni Banak) veya tam adı ile Ermenistan'ın Kurtuluşu için Ermeni Gizli Ordusu, 1973 ve 1985 yılları arasında[4], Türkiye dahil 16[5] farklı ülkede Türk ve diğer mülki ve diplomatik[6] hedeflere karşı terör[4][5][7][8] eylemlerinde bulunmuş solcu[2][5] ve aşırı milliyetçi[6] Ermeni terör örgütü.

Bazı kaynaklarda (kimi tarafsız kaynaklar da dahil olmak üzere) terör örgütü[1][2][5][9][10] olarak nitelendirilmektedir. 1980-1990 yıllarında ABD'nin terör örgütü listesinde de yer almaktaydı.[11][12]

Konu başlıkları

[değiştir] Tarihi

1975 yılında Lübnan İç Savaşı esnasında, Beyrut şehrinde, sempatizan Filistin Halk Kurtuluş Cephesi'nin yardımı ile[13][14] Agop Agopyan tarafından[1] kurulmuştur. Agopyan'a göre, örgütün temel amaçları Ermeni ilkesininin dünya kamuoyuna tanıtılması ve yurtdışı Ermeni toplumunda milliyetçi duygunun yükseltilmesi olmuştur[15]. ASALA özellikle bağımsız bir Ermenistan kurmak, Ermeni Soykırım iddialarını Türkiye Cumhuriyeti hükûmetine kabul ettirmek, tazminat ödettirmek ve iddia edilen Ermeni vatanına topraklarını devrettirmek için çalışmıştır[16]. ASALA militanları bir dönem Yunanistan ve Suriye İstihbarat servislerinin her türlü eğitim, öğrenim ve lojistik destek kolaylıklarından yararlanmışlardır.[17]

[değiştir] Terör örgütü olarak tanınması

ASALA, 1980 yıllarında ABD tarafından resmi olarak terör örgütü listesine alınmıştır[11]. Fakat, 1985 yılından sonra aktif olmayan ASALA, ABD'nin 2001'de hazırladığı "Yabancı Terörist Örgütler (Foreign Terrorist Organisations)" listesine ve "Ülkeye Girişi Yasak Olan Teröristler (US Terrorist Exclusion List)" listesine, Birleşik Krallık'ın "Yasadışı Gruplar (UK Proscribed Group)" listesine, Avustralya'nın, Kanada'nın, Avrupa Birliği'nin ve Rusya'nın "Tanımlanmış Gruplar (Specified Groups)" listelerine dahildir.[18]

[değiştir] Eylemleri

29 Ağustos 1982 tarihli Güneş gazetesi (1982).

1970'li ve 1980'li yıllarda, genelde Türk hedeflere karşı saldıran ASALA, aynı zamanda değişik nedenlerle Madrid'te Trans World Airlines ve Los Angeles'ta Air Canada ofislerini de bombalamıştır. ABD ve Kanada hedeflerine karşı bu türlü saldırılar örgütün Ermeni milliyetçiliği ile birlikte, PKK gibi, Marksist-Leninist ideolojisine bağlılığı ile açıklanabilir.[3]

Ermeni teröründe, Türkiye’deki iç huzursuzluğun zirveye çıktığı 1979 yılından itibaren büyük bir artış gözlenmeye başlanmıştır. Ermeni teröristler, 21 ülkenin 38 kentinde, 39'u silahlı, 70'i bombalı, biri de işgal şeklinde olmak üzere toplam 110 terör olayı gerçekleştirmişlerdir. Bu saldırılarda Türkiye'nin 42 diplomatı ile 4 yabancı uyruklu kişi hayatını kaybederken, 15 Türk ve 66 yabancı uyruklu kişi de yaralanmıştır.[19]

ASALA'nin Türkiye içinde ilk terör eylemi 1982'nin 7 Ağustos tarihinde Ankara Esenboğa Havalimanında gerçekleştirdiği bomba saldırısı olmuştur. Saldırı sonucunda 9 kişi hayatını kaybetmiş, 72 kişi yaralanmıştır.[14]

ASALA'ya mal edilen saldırılar farklı kaynaklarda[kaynak belirtilmeli] değişiklikler arz etmektedir. Amerikan hükümet kaynaklarına[kaynak belirtilmeli] göre 1968'den itibaren ASALA, 84 olayda 299 kişiyi yaralamış 46 kişiyi öldürmüştür.

Paris'te Türk Hava Yolları'nı bombalayan örgüt üyelerine 30 ay ceza verilmiştir. 1983 Temmuz'unda gerçekleşen Orly Havaalanı katliamında 8 kişi öldürülüp 52 kişi yaralanmıştır.

ASALA, kendi milliyetçi hedeflerinin yanı sıra Marksizm-Leninizm'i de desteklemiş, benzer eğilimleri olan İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA), PKK/Kongra-Gel/KADEK,[20] ve Kızıl İtalyan Tugayları (Italian Red Brigades) gibi diğer uluslararası silahlı örgütler ile işbirliği yapmıştır.[21]

1985 yılından sonra ASALA tarafından kayda değer bir terör eylemi gerçekleştirilmemiştir.

[değiştir] Örgütün hedef seçimi

ASALA'nın hedef seçimi

Hedeflerin dağılım yüzdeleri şu şekildedir: [kaynak belirtilmeli]

  • Sivil şahıslar ve malları %2
  • Havaalanları ve havayolu şirketleri %34
  • İş yeri %14
  • Diplomatik hedefler %41
  • Basın-yayın %1
  • Dini şahıslar ve kuruluşlar %1
  • Taşımacılık %2
  • Diğer %2

[değiştir] Dağılışı

1983 Paris Orly Havaalanı saldırısından sonra örgüt birçok ufak gruba bölünmüştür. Zamanla örgüt içi çekişmeler ve anlaşmazlıklar ortaya çıkmış, kurucularından Agop Agopyan öldürülmüş, Ermeni halkından da yeterli destek göremeyip, tarih sahnesinden çekilmiştir.

[değiştir] Kitaplar

  • Erich Feigl. "A Myth of Terror", Zeitgeschichte, 1987.

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ a b c Hoffman, Bruce (2006). Inside Terrorism (İngiliz), 71, Columbia University Press. ISBN 0-231-12699-9, ISBN 978-0-231-12699-1. “When asked to account for the sudden reemergence of Armenian terrorism, Hagop Hagopian, ASALA's founder and leader, unhesitatingly cited the Palestinian example.”
  2. ^ a b c d Wieviorka, Michel; White, David Gordon (1993). The Making of Terrorism (İngiliz), 256, University of Chicago Press. ISBN 0-226-89650-1, ISBN 978-0-226-89650-2. “Nationalist with no qualms about attacking its own community, Marxist-Leninist without a social base, ASALA was, in a word, a classic terrorist group, the product of an inversion.”
  3. ^ a b Pearlstein, Richard Merrill (2004). Fatal Future?: Transnational Terrorism and the New Global Disorder (İngiliz), 109, University of Texas Press. ISBN 0-292-70265-5, ISBN 978-0-292-70265-3.
  4. ^ a b Esat Uras; Cengiz Kürşat (1988). The Armenians in history and the Armenian question (İngilizce), sf. 154, Documentary Publications. ISBN 975-7555-00-2, ISBN 978-975-7555-00-1. “ASALA, the pricipal terrorist organization of the period 1973 - 1985.”
  5. ^ a b c d John E. Jessup (1998). An Encyclopedic Dictionary of Conflict and Conflict Resolution, 1945-1996 (İngilizce), sf. 39, Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-28112-2, ISBN 978-0-313-28112-9. “A leftist separatist terrorist group that, before 1984, was quite active in the European area, ASALA began its operations before 1975.”
  6. ^ a b Athena S. Leoussi (2001). Encyclopaedia of nationalism (İngilizce), sf. 47, Transaction Publishers. ISBN 0-7658-0002-0, ISBN 978-0-7658-0002-2. “Later, ultra-nationalist diaspora groups, like ASALA, attacked Turkish diplomats.”
  7. ^ Luisella De Cataldo Neuburger; Tiziana Valentini, Jo Campling (1996). Women and Terrorism (İngilizce), sf. 30, Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-12716-2, ISBN 978-0-312-12716-9.
  8. ^ Halibozek, Edward P.; Jones, Andy; Kovacich, Gerald L. (2007). The corporate security professional's handbook on terrorism (İngiliz), 48, Butterworth-Heinemann. ISBN 0-7506-8257-4, ISBN 978-0-7506-8257-2. “In January 1975, Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia (ASALA), a previously unknown group, claimed the bombing of the World Council of Churches (WCC) offices in Beirut. As a result it came into prominence as a Middle Eastern terrorist group and an International terrorist group.”
  9. ^ Gunter, Michael M. (1997). The Kurds and the future of Turkey (İngiliz), 109, Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-17265-6, ISBN 978-0-312-17265-7. “Yet another allegation was that ASALA, the Armenian terrorist organization that has ceased operations a decade earlier due to internal strife within its own ranks, was cooperating with the PKK.”
  10. ^ McCauley, Clark. and Dugan, Laura. "The Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia and the Justice Commandos of the Armenian Genocide" 2008
  11. ^ a b "Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia (ASALA)" (İngilizce). Patterns of Global Terrorism, Publication 10321. U.S. Department of State (1997).
  12. ^ U.S. Government (1989). Terrorist Group Profiles (İngiliz), 52, DIANE Publishing. ISBN 1-56806-864-6, ISBN 978-1-56806-864-0.
  13. ^ Bloom, Mia (2007). Dying to Kill: The Allure of Suicide Terror (İngiliz), 121-122, Coughlan Publishing. ISBN 0-231-13321-9, ISBN 978-0-231-13321-0. “ASALA claimed linear from George Habash's PFLP. The patron-client relationship was solidified by the PFLP's provision of arms, training and operational support.”
  14. ^ a b Pitman, Paul M.; Nyrop, Richard F. (1988). Turkey, a country study (İngiliz), 355, Library of Congress, Federal Research Division, Dept. of the Army. “ASALA has also targeted Turkish diplomats, chiefly in Western Europe. In 1982 nine passengers at the Ankara airport were murdered and seventy-two wounded... The ASALA headquarters and training sites were believed to be located in Lebanon; support was said to be forthcoming from radical Palestinian groups.”
  15. ^ Mango, Andrew (2005). Turkey and the war on terror: for forty years we fought alone (İngiliz), 11, Taylor & Francis. ISBN 0-415-35002-6, ISBN 978-0-415-35002-0. “Our primary objectives are to introduce the Armenian cause to world public opinion, and make the world feel that there is a desolate people that lack a homeland or identity, and to arouse the national feeling of the Armenian diaspora.”
  16. ^ Hunsicker, A. (2006). Understanding International Counter Terrorism (İngiliz), 431, Universal-Publishers. ISBN 1-58112-905-X, ISBN 978-1-58112-905-2.
  17. ^ "Türkiye ve Terörizm" Türkiye Barolar Birliği Yayınları.2006, Ankara. s.309 ISBN 975-6689-41-5
  18. ^ http://www.cdi.org/terrorism/terrorist-groups.cfm Foreign Terrorist Groups
  19. ^ Şimşir, Bilal, Şehit Diplomatlarımız, Bilgi Yayınevi, Ankara 2000, 2 Cilt.
  20. ^ Özoğlu, Ali. ASALA-PKK (2005), Toplumsal Dönüşüm Yayınları
  21. ^ İdris Bal, Mustafa Çufalı. Dünden bugüne Türk Ermeni ilişkileri (2003), Nobel, sf. 675-688

[değiştir] Dış bağlantılar

g · t · d
ASALA, ESAK, NAR, ARA, Taşnak Partisi Saldırıları
Saldırganlar
Örgütler
ASALA · ESAK · NAR · ARA · Taşnak Partisi
Saldırılar
ASALA'nın eylemleri · ESAK'ın eylemleri · Nemesis Operasyonu · 1973 Baltimore Oteli saldırısı · 1975 Türkiye Viyana Büyükelçiliği saldırısı · 1975 Beyrut THY bürosu saldırısı · 1975 Paris Bir-Hakeim köprüsü saldırısı · 1976 Beyrut saldırısı · 1977 Moskova saldırıları · 1977 Türkiye Vatikan Büyükelçiliği saldırısı · 1978 Madrid saldırısı · 1979 Lahey saldırısı · 1979 Paris saldırısı · 1980 Atina saldırısı · 1980 Sidney saldırısı · 1981 Paris saldırısı · 1981 Cenevre saldırısı · 1981 Türkiye Paris Başkonsolosluğu ve Kültür Ataşeliği saldırısı · 1982 Los Angeles saldırısı · 1982 Lizbon saldırısı · 1982 Ottawa saldırısı · Esenboğa Havalimanı saldırısı ·1982 Türkiye Burgaz Başkonsolosluğu saldırısı ·1982 Boston saldırısı · 1983 Belgrad saldırısı · 1983 Türkiye Brüksel Başkonsolosluğu saldırısı · 1983 Türkiye Lizbon Büyükelçiliği saldırısı · 1984 Türkiye Viyana Büyükelçiliği saldırısı · 1984 Tahran saldırıları ·1983 Enver Ergun'un öldürülmesi · Van saldırısı · Orly Havalimanı saldırısı · Türkiye Melbourne Konsolosluğunun bombalanması · Yıldız Suikastı · 1994 Bakü Metrosu saldırıları
Ermenistan-Türkiye ilişkileri
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=ASALA&oldid=10800527" adresinden alındı.
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller