Kur'ancılık

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sünnilik, Şiilik, Kur'ancılık, İbadilik, Mezhepsiz Müslümanlar, Ahmedîlik ve Tasavvuf dallarını gösteren bir diyagram.

Kur'ancılık, Kur'aniyyun[1], Kur'anizm[2] ya da diğer bilinen adıyla Kur'an Müslümanlığı, Kur'anİslam dininin tek ve ana kaynağı olarak kabul eden, hadisleri ve mezhep ayrılığını reddeden düşünce sistemidir.

Kur'ancıların çoğu, Kur'an metinleri dışında kalan tüm dini kaynakları tamamen İslam dışı olarak görür.[3] Kur'ancılar genel manada Kur'an'ın herhangi bir açıklamaya ihtiyaç olmaksızın anlaşılabileceğini, bunun yanında hadislerin korunmadığını veya Muhammed'in ölümünden yüzyıllar sonra yazıldığını, korunan kitabın ve sözün yalnızca Kur'an olduğunu, sağlam kabul edilen hadislerin dahi şüphe taşıdığını ve bu hadislerin bilim ve Kur'an ile ters düştüğünü, dolayısıyla da şüphe taşıyan hiçbir metnin dinî kaynak olamayacağını söylerler.[4] Kur'ancılık ekolü, bu düşünceleriyle İslam'ın iki ana mezhebi olan Sünnilik ve Şiilik'ten ayrılır.[5][6] Ilımlı Kur'anizm olarak adlandırılan daha azınlık bir görüşte ise hadis, icma ve kıyas gibi diğer kaynaklar Kur'an ile kıyas edilir ve Kur'an ile ters düşmeyenler dini kaynak olarak kabul edilir; bununla beraber bilim ve etikle de kıyas edilir.[7]

Kur'ancılık, geleneksel din adamlarının dini bozduğu, İslamî geleneğin kesinlikle Kur'an'a dayanması gerektiği inancına sahiptir; böylece hadis literatürünün tamamının veya çoğunun dini otoritesine karşı çıkar.[8][9] Ayrıca Kur'ancılar, hadislerin çoğunluğunun uydurma olduğunu ve Kur'an'ın kendisinin hadisleri hem teknik hem de genel anlamda eleştirdiğini söylerler ve bazı ayetleri de buna delil gösterirler.[10][11]

İslam dünyasında Kur'ancılar, muhalefetle zaman zaman karşı karşıya kaldılar ve kendilerine karşı verilen fetvalarda "hayvanlar" ve "mürtedler" olarak etiketlendiler. Ayrıca bazı Sünni çoğunluklu ülkelerde Kur'ancı olmanın cezası ölüm veya işkencedir.[12][13] Hayatlarından endişe duyan bazı Kur'ancı yazarlar da, isimsiz veya takma adla eserlerini yazarlar.[14]

Eleştiriler ve zulümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kur'ancılık, Sünniler ve Şiiler tarafından olumsuz bir şekilde eleştirilmektedir. Sünni inancı, "Kur'an'ın sünnete (yani hadislere) olan ihtiyacı, sünnetin Kur'an'a olan ihtiyacından daha fazladır." şeklindedir.[15] Sünni ve Şii mezhep düzenleri, İslam'ın hadisler olmadan uygulanamayacağını savunmaktadırlar.

Kur'anî doktrinler 21. yüzyılda dünya çapında büyüdü ve taraftarları muhalefetle karşı karşıya kaldı. Kur'ancılar, kendilerine verilen fetvalarda "kâfir", "hayvan", "mürted" ve "münafık" olarak etiketlenmiştir. Bazı ülkelerde Kur'ancı olmak ölümle cezalandırılmaktadır. Örneğin Mısır'da Kur'ancılar zulüm, hapis, işkence ve sürgünle karşı karşıya kalabilmektedir.[16][17] Sadece Kur'an yaklaşımının takipçileri zulüm görmekte ve yaptırım beklemektedir. Bu nedenden dolayı canı pahasına birçok Kur'ancı yazar, isimsiz veya takma adla eserlerini yazmaktadır.[18]

Terminoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Çoğu Kur'ancılar, kendilerini sade bir şekilde "Müslüman" olarak tanımlarken,[19] kullanılan diğer adlar arasında "Kur'an Müslümanları" veya "Tanrı'ya Teslim Olanlar" da yer almaktadır.[20][21] Diğer İslam mezhepleri, onlardan "Kurancılar" (Arapça: قرآنيّون, Qurʾāniyyūn)[22][23] ve bazen de "reformcular" veya "ilerici Müslümanlar" olarak bahsederler; ancak Kur'ancılar bu isimleri çoğunlukla kabul etmezler.[24]

Öğretisi ve dayanakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kur'ancılar, Kur'an'ın dini kanun ve İslami rehberlik için tek kaynak olduğunu savunur, bununla birlikte hadis ve sünnet gibi dış kaynakları kabul etmezler. Bunu söylerken de Kur'an'dan bazı ayetleri kaynak olarak gösterip Kur'an'ın yeterli ve tam olduğunu ve hadis ile sünnet gibi dış kaynaklar olmadan dahi tamamen anlaşılabildiğini savunurlar.[25] Yani Kur'an'ı anlamak için yine Kur'an'ı kullanırlar.[26]

(Arapça)
« تِلْكَ اٰيَاتُ اللّٰهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّۚ فَبِاَيِّ حَد۪يثٍ بَعْدَ اللّٰهِ وَاٰيَاتِه۪ يُؤْمِنُونَ »
(Türkçe)
« 
İşte, sana gerçek olarak okuduğumuz bunlar, Allah'ın ayetleridir. Artık Allah'tan ve O'nun ayetlerinden sonra hangi söze inanacaklar?
 »
(Kur'an, Casiye Suresi 6. ayet - 45:6)
(Arapça)
« وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْاَقَاو۪يلِۙ
لَاَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَم۪ينِۙ
ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَت۪ينَۘ
فَمَا مِنْكُمْ مِنْ اَحَدٍ عَنْهُ حَاجِز۪ينَ »
(Türkçe)
« 
Eğer o Peygamber, bize atfen (bizim adımıza) bazı sözler uydurmuş olsaydı, elbette onu kıskıvrak yakalardık. Sonra onun can damarını koparırdık. Hiçbiriniz de buna mâni olamazdınız.
 »
(Kur'an, Hakka Suresi 44-47. ayet - 69:44-47)
(Arapça)
« أَفَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ »
(Türkçe)
« 
Şimdi de Allah size kitabı, içinde her şey inceden inceye açıklanmış olarak göndermişken, Allah'tan başkasını mı hakem isteyeceğim? Kendilerine kitap verdiklerimiz de bilirler ki, o tamamıyla gerçek olarak Rabbin tarafından indirilmiştir. Sakın şüphelenenlerden olma!
 »
(Kur'an, En’âm Suresi 114. ayet - 6:114)
(Arapça)
« وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنَاتٍۙ قَالَ الَّذ۪ينَ لَا يَرْجُونَ لِقَٓاءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَٓا اَوْ بَدِّلْهُۜ قُلْ مَا يَكُونُ ل۪ٓي اَنْ اُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقَٓائِ۬
نَفْس۪يۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوحٰٓى اِلَيَّۚ اِنّ۪ٓي اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبّ۪ي عَذَابَ يَوْمٍ عَظ۪يمٍ »
(Türkçe)
« 
Ayetlerimiz kendilerine apaçık birer delil olarak okunduğunda, (öldükten sonra) bize kavuşmayı ummayanlar, "Ya (bize) bundan başka bir Kur'an getir veya onu değiştir" dediler. De ki: "Onu kendiliğimden değiştirmem benim için olacak şey değildir. Ben ancak bana vahyolunana uyarım. Eğer Rabbime isyan edecek olursam, elbette büyük bir günün azabından korkarım."
 »
(Kur'an, Yunus Suresi 15. ayet - 10:15)
(Arapça)
« وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ »
(Türkçe)
« 
Rabbinin sözü, hem doğruluk hem de adalet bakımından tamamlanmıştır. O'nun sözlerini değiştirecek hiçbir kuvvet yoktur. O, en iyi işitendir, en iyi bilendir.
 »
(Kur'an, En’âm Suresi 115. ayet - 6:115)
(Arapça)
« وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَن۪ي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَب۪يلًا
يَا وَيْلَتٰى لَيْتَن۪ي لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَل۪يلًا
لَقَدْ اَضَلَّن۪ي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَٓاءَن۪يۜ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْاِنْسَانِ خَذُولً
وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ اِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُورًا »
(Türkçe)
« 
O gün zalim kimse, (çaresizlik içinde) ellerini ısırıp şöyle diyecektir: "Ne olurdu ben de Peygamberle beraber aynı yolu tutsaydım! Yazıklar olsun bana, keşke falanı dost edinmeseydim! Andolsun, Kur'an bana geldikten sonra beni ondan o saptırdı. Zaten şeytan insanı yardımcısız bırakıverir." Peygamber, "Ey Rabbim! Kavmim şu Kur'an'ı terk edilmiş bir şey hâline getirdi." dedi.
 »
(Kur'an, Furkan Suresi 27-30. ayet - 25:27-30)
(Arapça)
« وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ ۚ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ »
(Türkçe)
« 
Kanatlarıyla uçan kuşlar dahil yeryüzündeki tüm yaratıklar, sizin gibi birer topluluktur. Biz, kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık. Sonra onlar Rab'lerinin huzuruna toplanacak.
 »
(Kur'an, En’âm Suresi 38. ayet - 6:38)
(Arapça)
« اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّٓا اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ۟ »
(Türkçe)
« 
Kendilerine okunan kitabı sana indirmiş olmamız onlara yetmedi mi? Şüphesiz bunda inanan bir kavim için bir rahmet ve bir öğüt vardır.
 »
(Kur'an, Ankebût Suresi 51. ayet - 29:51)
(Arapça)
« اِتَّبِعُوا مَٓا اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِه۪ٓ اَوْلِيَٓاءَۜ قَل۪يلًا مَا تَذَكَّرُونَ »
(Türkçe)
« 
Rabbinizden size indirilene uyun. Onu bırakıp başka dostlara uymayın. Ne kadar da az öğüt alıyorsunuz!
 »
(Kur'an, A'raf Suresi 3. ayet - 7:3)

Bu Kur'an'ı yorumlama yöntemi, Sünni ve Şii Müslümanlar tarafından kabul edilen metotlardan farklıdır. Sünniler, Kur'an'ın yeterince detaylı olduğuna inanmaz. Sünnilere göre, "Kur'an'ın sünnete, sünnetin Kur'an'a olduğundan daha fazla ihtiyacı vardır".[27]

Kur'ancıların hadis ve sünneti reddetme derecesi değişebilir.[28] Örneğin bazı Kur'ancılar, hadisleri kabul etmeden önce süzgeçten geçirirken, bazıları tamamen reddeder ve bunun için çeşitli sebepler sunar. Kur'ancılara göre hadisler, Kur'an'da İslamî bir yasa olarak yoktur; Peygamber'den çok sonra yazılmıştır[29] ve iç çelişkiler ve hatalar içerir.[25][28]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam'ın ilk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Parşömen üzerine yazılmış 7. yüzyıldan kalma Kur'an sayfası

Kur'ancılar inançlarını, hadis yazmayı yasaklayan Muhammed Peygamber'in zamanına dayandırırlar.[30][31] Muhammed'in sahabelerinden biri ve ikinci İslam halifesi olan Ömer bin Hattab da hadis yazmayı yasaklamış ve halife olarak yönetimi sırasında mevcut koleksiyonları yok etmiştir.[31] Ömer, Kufe bölgesine bir vali atarken, ona şöyle demişti:

Kur'an'ın uğultusunun arıların uğultusu gibi olduğu bir kasabanın halkına gideceksiniz. Bu nedenle hadislerle dikkatlerini dağıtmayın, onlarla meşgul olmayın. Kur'an'ı yalın bırakın ve rivayeti Allah'ın elçisinden (Allah'ın rahmeti ve bereketi onun üzerine olsun) ayırın![31]

Bununla birlikte, Kufelilerin dinî hayatında Ömer'in tanımladığı Kur'an'ın merkezi konumu hızla değişiyordu. Birkaç on yıl sonra, Emevî halifesi Abdülmelik'e Kufeliler ile ilgili bir mektup gönderildi:

Rablerinin hükmünü terk ettiler ve dinleri için hadisler aldılar. Kur'an'dan başka bilgiler edindiklerini iddia ediyorlar. Allah'tan olmayan, insanların eliyle yazılmış olan bir kitaba inanıyorlardı; sonra onu Resulullah'a atfettiler.[32]

Sonraki yıllarda hadislerin yazılmasına ve takip edilmesine karşı tabu o kadar geriledi ki, Emevi lideri II. Ömer, hadislerin ilk resmi koleksiyonunun hazırlanmasını emretti. Ebu Bekir bin Muhammed bin Hazm ve İbn Şihab Zuhrî, II. Ömer'in emriyle hadis yazanlar arasındaydı.[29]

11. yüzyıldan kalma, Kuzey Afrika'ya ait bir Kur'an el yazması (British Museum)

Hadislere yönelik eğilime rağmen, hadislerin otoritelerinin sorgulanması Abbasi Hanedanlığı döneminde devam etti ve Şafii döneminde, "Ehl-i Kelam" olarak bilinen bir grup, Muhammed'in peygamber olarak örnekliğinin hadislerden ziyade "sadece Kur'an'ı takip etmekte" olduğunu savundu.[33][34] Daha sonra, muhalifleri tarafından Mutezile olarak bilinen ve kendini "tektanrıcı ve adaletli insanlar" (Ehl-i Tevhid ve Adl) olarak adlandıran benzer bir grup da hadis naklini yeterince güvenilir bulmuyordu.[35] Onlara göre hadisler sadece bir varsayım, zan ve bid'at idi. Allah'ın kitabı tam ve mükemmel iken, hadislerin onu desteklemesi veya tamamlaması gerekmiyordu.[36]

Dırâr bin Amr gibi hadisi reddeden önemli İslam âlimleri vardı.[37] Kitâbü Tenâḳużi’l-ḥadîs̱[37], yani Hadis Çelişkileri isimli bir kitap yazdı. Bununla birlikte, hadis anlayışı önceki yüzyıllara göre o kadar değişmişti ki, Dırâr'ın hadis taraftarları tarafından dövüldüğü ve ölümüne kadar saklanmak zorunda kaldığı söylendi.[38] Dırâr bin Amr gibi, âlim Ebu Bekir el-Esam da hadisleri çok az kullanmıştır.[39][40]

Basralı yazar ve bilim insanı El-Cahiz, döneminde hadisleri takip edenleri eleştirmiştir.

Abbasiler döneminde şair, ilahiyatçı, filozof ve hukukçu İbrahim Nazzam, sözlü hadislerin otoritesini reddeden Nazzamiyye adlı bir mezhep kurdu.[41] Ünlü öğrencisi El-Cahiz, hadisleri takip edenleri eleştirdi.[42] Nazzam'ın çağdaşı ve Şafiilik mezhebinin kurucusu El-Şafii, Cima'ü'l-İlim adlı kitabında hadisleri reddedenlerin iddialarını çürütmeye ve hadislerin otoritesini kurmaya çalıştı.[30] Fars bilgin İbn Kuteybe ise, Te'vilu muhtelifi'l-hadis adlı kitabında Nazzam'ın hadislere karşı argümanlarını çürütmeye çalıştı.[43]

19. yüzyıl[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılda, Güney Asya'da Ehl-i Kur'an hareketi, kısmen hadise çok fazla önem verdiğini düşündükleri Ehl-i Hadis hareketine tepki olarak oluşmuştur.[44] Güney Asya'daki pek çok Ehl-i Kur'an taraftarı, eskiden Ehl-i Hadis'e bağlıydı; ancak kendilerini bazı hadisleri kabul etmekte yetersiz buldular.[44] Abdullah Chakralawi, Khwaja Ahmad Din Amritsari, Chiragh Ali ve Aslam Jairajpuri, o dönemde Hindistan'da Kur'ancı inançlarını ilan eden insanlar arasındaydı.[44]

20. yüzyıl[değiştir | kaynağı değiştir]

20. yüzyılın başlarında Mısır'da, Muhammed Tawfiq Sidqi gibi Kur'ancıların fikirleri, Muhammed Abduh'un reformist fikirlerinden, özellikle taklidin reddi ve Kur'an'a vurgu yapmasından ortaya çıktı.[44][45] Mısırlı doktor ve yazar Muhammed Tawfiq Sidqi, "sayısız saçma veya yozlaşmış geleneğin sızmasına izin verecek zaman geçene kadar hadislerin hiçbirinin kaydedilmediğini" belirtti.[46] Muhammed Tawfiq Sidqi, Mısır dergisi Al-Manar'da yer alan İslam Tek Başına Kur'an'dır başlıklı bir makale yazdı. Bu makalede, Kur'an'ın bir rehber olarak yeterli olduğunu savunan, "İnsan için zorunlu olan, Allah'ın Kitabı'nın ötesine geçmez." şeklinde görüşleri vardı. Tawfiq Sidqi, "Din için Kur'an'dan başka bir şey gerekli olsaydı, Peygamber onun tescilini yazılı olarak emrederdi ve Allah onun korunmasını garanti ederdi." demiştir.[47]

Sidqi'nin Mısır'daki bazı meslektaşlarının yanı sıra, Muhammed Abu Zayd ve Ahmed Subhy Mansour da İran'da Kur'ancı inançları benimseyen bazı reformist alimlerdirler ve geleneksel yüksek öğrenim kurumlarından gelmiştirler. Şeyh Hadi Najmabadi, Mirza Rida Quli Shari'at-Sanglaji, Mohammad Sadeqi Tehrani ve Ayatollah Borqei, Necef ve Kum'daki geleneksel Şii üniversitelerinde eğitim gördü. Ancak bu üniversitelerde öğretilen İmamzade'ye saygı ve Raj'a'ya inanç gibi bazı inanç ve uygulamalar mantıksız ve batıl inançlardı ve Kur'an'da bir temeli yoktu.[48] Kur'an'ı hadis merceğinden yorumlamaktansa, Kur'an'ı Kur'an ile yorumladılar. Bu reformist inançlar, Sanglaji ve diğer reformistler tarafından Kashf al-Asrar adlı kitapta yapılan eleştirileri çürütmeye çalışan Ruhullah Humeyni gibi geleneksel Şii alimler tarafından eleştirilere neden oldu.[48][49][50]

Kur'an merkezli inançlar, İran İslam Devrimi'nden kısa bir süre sonra Sağlık ve Refah Bakan Yardımcısı ve Eğitim Bakanı Vekili olan İranlı-Amerikalı Ali Behzadnia gibi sıradan Müslümanlar arasında da yayıldı. İran'daki hükümeti demokratik olmadığı ve "Kur'an'ın İslam'ı"na tamamen yabancı olduğu için eleştirdi.[51]

Günümüz[değiştir | kaynağı değiştir]

Sünnilik, Şiilik, İbadilik, Kur'ancılık, Mezhepsiz Müslümanlar, Ahmedilik ve Sufizm dallarını gösteren diyagram.

21. yüzyılda Kur'ancılık inancı çeşitli ülkelerde yayıldı. Ancak taraftarları, Sünni hukukunun bazı yönlerini içeren ülkelerde muhalefetle karşı karşıya kaldılar. Örneğin, Suudi bir bilgin olan Hasan Farhan al-Maliki, siyasi reformu teşvik ettiği ve Kur'an'a dönüşü desteklediği için defalarca tutuklandı.[52] Suudi Arabistan, araştırmacıyı yargılamaya, özellikle "terörizm ve ulusal güvenlik" davalarını ele almak üzere Ocak 2009'da kurulan Riyad'daki İhtisas Ceza Mahkemesi'nde başladı.[53] 2019 yılında, Suudi kralıyla doğrudan bağlantılı olan savcılık, neredeyse tamamen Maliki'nin dini görüşleriyle ilgili suçlamalar yöneltti ve mahkemeden kendisini İslam'ın "aşırılıkçı yorumlarına" dayanarak cezalandırmasını talep etti.[53] Abdul Rahman el-Ahdal gibi diğer Suudi aydınları, hadislerin terk edilmesini ve Kur'an'a geri dönülmesini savunmaya devam ediyor.[54]

Mısır ve Sudan'da da Kur'ancılar, inançlarından dolayı tutuklandı.[55][56]

Suriyeli entelektüel Muhammed Şahrur, hadislerin herhangi bir dini değeri olmadığını ve Kur'an'ın Müslümanlar için özel bir kaynak olması gerektiğini söylemiştir.[57]

Rusya'da Kur'ancılık inancının yayılması, özellikle Sünni düzeninin öfkesini kışkırttı. Rusya Müftüler Konseyi, Kur'ancılık'a ve liderlerinin Rusya'da olduğunu söyleyen fetvanın aleyhine bir fetva yayınladı.[58] Ancak fetvada adı geçen sözde Kur'ancı liderlerden biri olan Rus filozof Taufik Ibragim, Rusya'daki iki grup arasında bir miktar örtüşme olsa da, inançlarının daha çok Cedidcilik geleneğine uygun olduğuna işaret etti.[59]

Türkiye'de ise Kur'ancılar, sosyal medyadan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Kur'ancılık inancına yönelik eleştirilerine yanıt verdiler.[60]

Güney Afrika'da Oxford eğitimli İslam alimi Taj Hargey, Açık Cami'yi kurdu. Adından da anlaşılacağı gibi Hargey, caminin, kadınlar gibi Sünni ve Şii camiler tarafından geleneksel olarak dışlanan demografiye daha açık olmasını amaçladı. Hargey, caminin ilkelerini "Kur'an merkezli, cinsiyet eşitliği, mezhepsel olmayan, kültürler arası ve bağımsız" olarak tanımlamıştır.[61]

Önemli kuruluşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ehl-i Kuran[değiştir | kaynağı değiştir]

Ehl-i Kuran, Kur'an'ı en mükemmel hadis anlamına gelen "ahsen hadis" olarak nitelendiren ve dolayısıyla ilaveye gerek olmadığını iddia eden Abdullah Çekralevi'nin oluşturduğu bir organizasyondur.[62] Onun hareketi tamamen Kur'an'ın sure ve ayetlerine dayanmaktadır. Çekralevi'nin görüşü, Kur'an'ın kendisinin geleneğin en mükemmel kaynağı olduğu ve sadece takip edilebileceğiydi. Çekralevi'ye göre, Muhammed yalnızca vahiy alabilirdi ve bu Kur'an'dı. Kur'an'ın, Muhammed'in öğretilerinin tek kaynağı olan ilahi bilgeliğin tek kaydı olduğunu ve daha sonra gelen tüm hadis külliyatının yerini aldığını ileri sürer.[62]

İzgi Amal[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu, Kazakistan'da, Kiril alfabesi ile adı "Ізгі амал" olan Kur'ancı bir kuruluştur. Latin alfabesine İzgi amal olarak çevrilebilir. Tahminen 70 ila 80 bin üyesi vardır. Lideri Aslbek Musin, eski Meclis Başkanı Aslan Musin'in oğludur.[63][64]

"İlk gerçek Kur'ancı, Kur'an'dan başka hiçbir şeye uymayan Hz. Muhammed'dir. Kur'ancılar bu konuda yeni bir yön değildir." — Aslbek Musin

Kala Kato[değiştir | kaynağı değiştir]

Kala Kato, taraftarları çoğunlukla Nijerya'nın kuzeyinde ikamet eden[65] ve bazı taraftarları Nijer'de ikamet eden[66] Kur'ancı bir harekettir. Kala Kato, ölümünden sonra Muhammed'e atfedilen sözler veya hadislere atıfta bulunarak Hausa dilinde "adam diyor" anlamına gelir. Kala Kato taraftarları otorite olarak sadece Kur'an'ı kabul ediyor ve Kala Allah yani "Allah diyor" dışında hiçbir şeye inanmıyorlar.[67]

Malezyalı Kuran Derneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Malezyalı Kuran Derneği, Kasım Ahmet tarafından kuruldu. Hareket, saçın avret statüsünün reddedilmesi; bu nedenle Kur'ancılara göre Kur'an'da olmayan başörtüsüne uyulması konusunda bir rahatlama sergilemektedir.[68]

Kuran Sünnet Cemiyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuran Sünnet Derneği Hindistan'da bir Kur'ancı harekettir. Hareket, Hindistan'da karma cemaate namaz kıldıran ilk kadının arkasındaydı.[69] Kerala'da bir ofis ve karargah tutarlar[70] Kerala'da büyük bir Kur'ancı topluluğu var.[71] Liderlerinden biri olan Jamida Beevi, Hindistan'ın çoğunlukla Sünni esinli Müslüman Kişisel Hukuk (Şeriat) Uygulama Yasası, 1937'ye dayanan üçlü talak yasasına karşı da konuştu.[72] Hindistan'daki Kuran Sünnet Cemiyeti'nin en belirgin selefi, 19. yüzyılda Ahmet Han'ın ortaya koyduğu görüşlerdendi. [73]

Tolu-e-İslam[değiştir | kaynağı değiştir]

Hareket Ghulam Ahmet Pervez tarafından başlatıldı.[74][75][76][77] Ghulam Ahmet Pervez tüm hadisleri reddetmedi; ancak o, sadece "Kur'an'a uygun olan veya Peygamber'in ve ashabının ahlâkını lekelemeyen" hadisleri kabul etmiştir.[78] Örgüt, Pervez'in öğretilerinin kitaplarını, broşürlerini ve kayıtlarını yayınlar ve dağıtır.[78] Tolu-e-İslam herhangi bir siyasi partiye veya herhangi bir dini grup veya mezhebe ait değildir.

Birleşik Göndericiler Uluslararası[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika Birleşik Devletleri'nde, 20. yüzyılın sonunda, Kuran'da varsayımsal bir matematiksel kod olan Kuran kodunun (Kod 19) kaşifi olarak bilinen Mısırlı Kurancı biyokimyacı Rashad Khalifa, teolojik bir doktrin geliştirdi. diğer birçok ülkede Kurancıları etkiledi. Bilgisayarların yardımıyla Kuran'ın sayısal bir analizini yaptı ve bu da ona göre Kuran'ın ilahi kaynaklı olduğunu açıkça kanıtladı.[79] Kuran'ın 74. sûresinde "en büyük mucizelerden biri" olarak anılan 19 sayısı, temel rolü oynamıştır.[80] Halifeye göre Kur'an'ın yapısında her yerde bulunabilen ve bir Kur'ancının böylesine büyük bir mucizeyi keşfetmesi, Kur'ancı yaklaşımı ispatlamıştır.[81] Bazıları bu inançlara karşı çıktı ve 1990'da Khalifa, Sünni Cemaat ül-Fuqra grubuyla bağlantılı biri tarafından öldürüldü.[82]

Khalifa tarafından kurulan "United Submitters International" (USI) organizasyonunun merkezi Tucson'dadır ve 1985'ten beri "Submitter's Perspective" başlıklı aylık bir bülten yayınlamaktadır.[83] Hareket, "Kur'an, Kuran'ın tamamı ve Kuran'dan başka bir şey değil" ifadesini popüler hale getirdi.[84]

Kürt asıllı Türk aktivist Edip Yüksel, başlangıçta Türkiye'de Kuran-İslam devrimi için kampanya yürüttü, bu yüzden hapsedildi.[85] Daha sonra Halife ile tanışmış ve "19 mucize"ye şahit olduktan sonra teşkilata katılmıştır.[86] 1989 yılında bu nedenle ülkeyi terk etmek zorunda kaldı ve Tucson'daki genel merkeze katıldı.[87] Yüksel ve diğer iki yazar kendi Kuran çevirilerini oluşturdular.[88] Ancak bazı noktalarda onun görüşleri Halife'nin görüşlerinden farklıdır.[89]

Malezya'da Teslim olan Kassim Ahmed, Müslümanların geri kalmışlığından sorumlu oldukları için Hadis ve tüm İslam geleneğinin bilimsel bir değerlendirmesini talep ettiği bir kitap yazdı.[90] O, Kur'an'ı Hz. Muhammed'in tek sünneti olarak görmüş ve klasik Sünni sünnet görüşünü eleştirmiştir.[91] Kitabı Malezya'da yasaklandı ve Ahmed kafir ilan edildi.[85]

Halife'nin fikirlerinden etkilenenler arasında Edip Yüksel,[82] Ahmet Raşad ve Nijeryalı Yüksek Mahkeme Yargıcı Isa Othman.[92]

Yasal durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzde çeşitli Kur'ancı yazarlar, yaptırımlardan kaçınmak için eserlerini gerçek adları yerine anonim bir biçimde sahte isimler altında yayımlamaktadır.[93] Kur'ancı düşüncelere sahip akademisyen ve diğer kişilere bazı devletler tarafından cezai yaptırımlar uygulanmaktadır. Mısırlı Kur'ancı yazar Ahmed Subhi Mansur, Kur'ancı kişilerin "İslam'ı aşağıladıkları" gerekçesi ile tutuklandıklarını, cezalandırıldıklarını ve sürgüne yollandıklarını belirterek Mısır'da yer alan El-Ezher Üniversitesi'nden Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek zorunda kaldığını yazmıştır.[94]

2015'te Sudan'da yaşları 15 ile 51 arasında değişen 25 erkek, Sünnet'i kabul etmedikleri ve sadece Kur'an'ı otorite kabul ettikleri nedeniyle tutuklanarak ölüm istemiyle yargılanmıştır. Sudan'da Kur'ancı düşünceler dinden çıkma olarak değerlendirilmektedir.[95]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "KUR'ÂNİYYÛN - TDV İslâm Ansiklopedisi". TDV İslam Ansiklopedisi. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2022. 
  2. ^ Sülün, Murat (2005). Türk Toplumunun Kur'an-ı Kerim Kültürü. Ayışığı Kitapları. 
  3. ^ "Türkçe Bilgi: Kur'ancılık". Türkçe Bilgi. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2022. 
  4. ^ Yüksel, Edip (2007). Quran: A Reformist Translation (İngilizce). Brainbow Press. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2022. 
  5. ^ Esposito, John L. (2003). Ahl al-Hadith - The Oxford Dictionary of Islam (İngilizce). Oxford University Press. ISBN 9780195125580. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2022. 
  6. ^ Dorman, Emre (29 Ocak 2021). 101 Soruda Kur'an: Dini Konularda En Çok Merak Edilen Sorular. İstanbul Yayınevi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2022. 
  7. ^ Kamali, Mohammad Hashim (2015). The Middle Path of Moderation in Islam: The Qurʼānic Principle of Wasaṭiyyah (İngilizce). Oxford University Press. ISBN 9780190226831. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2022. 
  8. ^ Musa, Aisha Y. (Ocak 2010). "The Qur'anists: The Qur'anists". Religion Compass (İngilizce). 4 (1): 12-21. doi:10.1111/j.1749-8171.2009.00189.x. 26 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2022. 
  9. ^ MansourBook 21, Dr Ahmed Subhy (2 Mart 2018). Refaat, Amin (Ed.). How to Understand the Holy Quran. 1st edition (İngilizce). Fathy, Ahmed tarafından çevrildi. Amin Refaat. 
  10. ^ "Hadith / Sunna Debate; Submitters Perspective April 1996". www.masjidtucson.org. 5 Nisan 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2022. 
  11. ^ "KUR'ANİ-BİLİMSEL-TEOLOJİ, BİLİMSEL-KUR'ANİ-TEOLOJİ VE KUR'ANİ-AHENKSEL-TEOLOJİ – Caner Taslaman". 20 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2022. 
  12. ^ AsiaNews.it. "The reform of Islam and the Koranists, persecuted in Saudi Arabia". www.asianews.it (İngilizce). 27 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2022. 
  13. ^ Ahmed Subhy Mansour: „Egypt Persecutes Muslim Moderates.“ In: The New York Times, [21.1.2020]
  14. ^ Musa: Kutsal Yazı Olarak Hadis . 2008, S. 83.
  15. ^ Graham, William A. (2006). "Scripture and the Qurʾān". McAuliffe, Jane Dammen (Ed.). Encyclopaedia of the Qurʾān. 5. Leiden: Brill Publishers. s. 165. doi:10.1163/1875-3922_q3_EQCOM_00180. ISBN 90-04-14743-8. 
  16. ^ Ahmed Subhy Mansour: „Egypt Persecutes Muslim Moderates.“ In: The New York Times, [21.1.2020]
  17. ^ Ahmed Subhy Mansour, Egypt persecutes Muslim moderates 2019-03-01 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., nytimes.com, Accessed February 15, 2019
  18. ^ Musa: Ḥadīth as Scripture. 2008, S. 83.
  19. ^ "Who are Submitters and what is Submission?". masjidtucson.org. 8 Ekim 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  20. ^ "You May Already be a Submitter!". masjidtucson.org. 10 Ağustos 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  21. ^ "Teslimiyet Dini". Teslimolanlar. 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021. 
  22. ^ "Quranists". Minority Rights Group (İngilizce). 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  23. ^ "Quranists, Islam's Outcasts". Fanack.com (İngilizce). 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021. 
  24. ^ Haddad, Yvonne Y.; Smith, Jane I. (3 Kasım 2014). The Oxford Handbook of American Islam. Oxford University Press. ss. 150-153. ISBN 978-0-19-986264-1. 14 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2015. 
  25. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; The Quranists isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  26. ^ Jens Zimmermann, Hermeneutics: A Very Short Introduction, Oxford University Press, 2015, pg. 90
  27. ^ Jane Dammen McAuliffe, Encyclopaedia of the Qur'an, Vol. 5, Brill, 2006, pg. 165
  28. ^ a b Voss, Richard Stephen (Nisan 1996). "Identifying Assumptions in the Hadith/Sunnah Debate". Monthly Bulletin of the International Community of Submitters. 12 (4). 29 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2013. 
  29. ^ a b "Archived copy". 11 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2006. 
  30. ^ a b Musa, Aisha Y. (2008). Hadith as Scripture: Discussions on The Authority Of Prophetic Traditions in Islam. Palgrave. ISBN 978-0-230-60535-0. 
  31. ^ a b c Aisha Y. Musa, Hadith as Scripture: Discussions on the Authority of Prophetic Traditions in Islam, Palgrave Macmillan, 2008, pp.25-29
  32. ^ Aisha Y. Musa, Hadith as Scripture: Discussions on the Authority of Prophetic Traditions in Islam, Palgrave Macmillan, 2008, pp. 37-38
  33. ^ Brown, Rethinking tradition in modern Islamic thought, 1996: p.15-16
  34. ^ excerpted from Abdur Rab, ibid, pp. 199–200.
  35. ^ Sabine Schmidtke, The Oxford Handbook of Islamic Theology, Oxford University Press, 2016, pp. 264-265
  36. ^ Azami, M. A., Studies in Hadith Methodology and Literature, Islamic Book Trust, Kuala Lumpur, 92; cited in Akbarally Meherally, Myths and Realities of Hadith – A Critical Study, (published by Mostmerciful.com Publishers), Burnaby, BC, Canada, 6; available at http://www.mostmerciful.com/Hadithbook-sectionone.htm 13 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; excerpted from Abdur Rab, ibid, p. 200.
  37. ^ a b "DIRÂR b. AMR - TDV İslâm Ansiklopedisi". islamansiklopedisi.org.tr (İngilizce). 28 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2020. 
  38. ^ Josef Van Ess, Theology and Society in the Second and Third Centuries of the Hijra. Volume 3, Brill, 2018, pp. 35-37 and 55-57
  39. ^ "ESAM, Ebû Bekir - TDV İslâm Ansiklopedisi". islamansiklopedisi.org.tr (İngilizce). 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2020. 
  40. ^ Josef Van Ess, Theology and Society in the Second and Third Centuries of the Hijra. Volume 2, Brill, 2017, pg. 461
  41. ^ Abdul-Raof, Hussein (2012). Theological Approaches to Quranic Exegesis: A Practical Comparative-Contrastive Analysis. Londra: Routledge. ss. 33-34. ISBN 978-0-41544-958-8. 
  42. ^ Zaman, Muhammad Qasim (1997). Religion and Politics Under the Early 'Abbasids: The Emergence of the Proto-Sunni Elite. Leiden: E.J. Brill. s. 55. ISBN 978-9-00410-678-9. 
  43. ^ Juynboll, G. H. A. (1969). The Authenticity of the Tradition Literature: Discussions in Modern Egypt. Leiden: E. J. Brill. ss. 77-80. 
  44. ^ a b c d Brown, Daniel W. (1996). Rethinking Tradition in Modern Islamic Thought. Cambridge: Cambridge University Press. ss. 38-41. ISBN 978-0-52157-077-0. 
  45. ^ Rein Fernhout, Canonical Texts. Bearers of Absolute Authority. Bible, Koran, Veda, Tipitaka: A Phenomenological Study, Brill Rodopi, 1994, pp. 218-219
  46. ^ Sidqi, Muhammad Tawfiq, Al-Islam huwa al-Qur'an wahdahu, al-Manar 9 (1906), 515; cited in Brown, Daniel W. (1996). Rethinking tradition in modern Islamic thought. Cambridge University Press. ss. 88-89. ISBN 0521570778. 21 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2018. 
  47. ^ Musa, Aisha Y., Hadith as Scripture: Discussions on the Authority of Prophetic Traditions in Islam, Palgrave Macmillan, New York, 2008, p.6.
  48. ^ a b Said Amir Arjomand, Authority and Political Culture in Shi'ism, State University of New York Press, 1998, pp. 160-161 and 166-167
  49. ^ Pillars, proofs and requirements of the Quran-Sufficiency Theory, along with its criticism 26 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Profdoc.um.ac.ir, Accessed June 22, 2020
  50. ^ A Criticism of the “Qura’n-through-Qura’n Interpretation Method” of the Shiite Quraniyan 26 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Pdmag.info, Accessed June 22, 2020
  51. ^ Edip Yuksel, Critical Thinkers for Islamic Reform: A Collection of Articles from Contemporary Thinkers on Islam, Brainbow Press, 2009, pp. 188-189
  52. ^ Kamel Abderrahmani, The reform of Islam and the Koranists, persecuted in Saudi Arabia 16 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., asianews.com, Accessed February 15, 2019
  53. ^ a b 18 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde [https://web.archive.org/web/20200518233346/https://www.esohr.org/en/?p=2169 arşivlendi.
  54. ^ Saudi writer calls for removal of Hadith books from heritage 20 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Middleeastmonitor.com, Accessed May 26, 2020
  55. ^ Ahmed Subhy Mansour, Egypt persecutes Muslim moderates 1 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., nytimes.com, Accessed February 15, 2019
  56. ^ Zeinab Mohammed Salih, Sudan threatens 25 Muslims with death on charges of apostasy 27 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., theguardian.com, Accessed February 10, 2019
  57. ^ Muhammad Shahrur, reformer of Islamic thought loathed by extremists, has died 12 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Asianews.it, Accessed May 26, 2020
  58. ^ Рустам Батыр, «Совет муфтиев России объявил хадисы виновными в деградации ислама» Подробнее на «БИЗНЕС Online» 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., business-gazeta.ru, Accessed March 4, 2019
  59. ^ Renat Bekkin, Taufik Ibragim: Muslims in Russia are not ready for debates yet, unfortunately 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., realnoevremy.com, Accessed March 4, 2019
  60. ^ Alper Bilgili, Quran, Hadiths or Both? Where Quranists and Traditional Islam Differs 13 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,, patheos.com, Accessed February 10, 2019
  61. ^ Gavin Haynes, Meet the British Muslim Who's Founded a Controversial Gay-Friendly Mosque: Dr Taj Hargey is a hardcore fundamentalist, in that he only follows the teachings of the Qur'an, and none of the other footnotes beloved of modern clerics. 13 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., vice.com, Accessed March 4, 2019
  62. ^ a b Aḥmad (1967), pp.120-121.
  63. ^ Личность и ислам (Начало. Интервью с Аслбеком Мусиным) 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., nm2000.kz, Accessed March 4, 2019
  64. ^ Талгат Адилов, Казахстанские кораниты: элита будущего или ответ«Ак Орды» радикальному исламу 8 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., contur.kz, Accessed March 4, 2019
  65. ^ Isa Sa'isu, Kala-Kato: Meet group with yet another perception of Islam 28 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., dailytrust.com.ng, Accessed February 10, 2019
  66. ^ International Religious Freedom Report 2009 27 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., state.gov, Accessed February 10, 2019
  67. ^ Aminu Alhaji Bala, Qur’anists’ Deviant Da'wah as Reflected in Their Trends of Tafsir in Northern Nigeria 12 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., saspjournal.com, Accessed February 10, 2019
  68. ^ "Malay intellectual Kassim Ahmad dies". The Malaysian Insight. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2018. 
  69. ^ Ziya Us Salam, 'I follow the Quran' 18 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., frontline.thehindu.com, Accessed February 10, 2019
  70. ^ Dhillon, Amrit (30 Ocak 2018). "Muslim woman receives death threats after leading prayers in Kerala". The Guardian. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2018. 
  71. ^ Khan, Aftab Ahmad (2016). "Islamic Culture and the Modern World 2". Defence Journal. 20 (4): 49. 
  72. ^ Jiby J Kattakayam, ‘Quran has capacity to reflect and absorb changes in society over time … it did not discriminate between men and women’ 2020-06-10 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., timesofindia.indiatimes.com, Accessed February 10, 2019
  73. ^ "Archived copy". 23 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2020. 
  74. ^ Aisha Y. Musa, Hadith As Scripture: Discussions on the Authority of Prophetic Traditions in Islam, Palgrave MacMillan, 2008, pg. 86
  75. ^ Aisha Y. Musa, The Qur'anists 2015-09-04 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Academia.edu, Accessed April 7, 2019
  76. ^ Nadeem F. Paracha, The rise and fall of a spiritual rebel 2019-04-07 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Dawn.com, Accessed April 7, 2019
  77. ^ Nadeem F. Paracha, Crazy diamonds – V 2019-04-07 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Dawn.com, Accessed April 7, 2019
  78. ^ a b "Bazm-e-Tolu-e-Islam". 22 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2015. 
  79. ^ Musa: The Qur’anists. 2010, S. 13.
  80. ^ Q 74:30: „Über ihr sind neunzehn.“ Übersetzung von Hartmut Bobzin: Der Koran. 2017.
  81. ^ Khan: Nineteen. 2010, S. 112.
  82. ^ a b Historic House: The story behind that building with the words 'Happiness Is Submission to God' 2020-07-09 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Tucsonweekly.com, Accessed July 7, 2020
  83. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :2 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  84. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; The Quranists2 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  85. ^ a b Musa: The Qur’anists. 2010, S. 18.
  86. ^ Musa: Ḥadīth as Scripture. 2008, S. 100.
  87. ^ Haddad und Smith: Muslim Minority Groups in American Islam. 2014, S. 153.
  88. ^ Edip Yüksel; Layth Saleh al-Shaiban; Martha Schulte-Nafeh: Quran: A Reformist Translation. Brainbow Press, 2007.
  89. ^ Yüksel; al-Shaiban; Schulte-Nafeh: Quran: A Reformist Translation. 2007, S. 507.
  90. ^ Musa: Ḥadīth as Scripture. 2008, S. 93.
  91. ^ Musa: Ḥadīth as Scripture. 2008, S. 94.
  92. ^ Muhammad Nur Alkali; Abubakar Kawu Monguno; Ballama Shettima Mustafa (January 2012). Overview of Islamic actors in northern Nigeria (PDF). Nigeria Research Network. s. 16. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Kasım 2015. 
  93. ^ Musa: Ḥadīth as Scripture. 2008, S. 83.
  94. ^ Ahmed Subhy Mansour (03.02.2009): Egypt Persecutes Muslim Moderates. The New York Times, online unter: https://www.nytimes.com/2009/01/23/opinion/23iht-edmansour.1.19632638.html 1 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Zugriff: 21. Januar 2020.
  95. ^ Zeinab Mohammed Salih (16.12.2015): Sudan Threatens 25 Muslims With Death on Charges of Apostasy. The Guardian, online unter: https://www.theguardian.com/world/2015/dec/16/sudan-charges-25-death-penalty-apostasy-sharia-law 28 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Zugriff: 21. Januar 2020.

Konuyla ilgili yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Aisha Y. Musa, Hadith as Scripture: Discussions on the Authority of Prophetic Traditions in Islam, New York: Palgrave, 2008. 0-230-60535-4.
  • Ali Usman Qasmi, Questioning the Authority of the Past: The Ahl al-Qur'an Movements in the Punjab, Oxford University Press, 2012. 0-195-47348-5.
  • Daniel Brown, Rethinking Tradition in Modern Islamic Thought, Cambridge University Press, 1996. 0-521-65394-0.