Tretinoin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Tretinoin
Tretinoin structure.svg
Sistematik (IUPAC) adı
(2E,4E,6E,8E)-3,7-Dimetil-9-(2,6,6-trimetilsikloheksen-1-il)nona-2,4,6,8-tetraenoik asit
Kimlik belirteçleri
CAS numarası 302-79-4
ATC kodu D10AD01
PubChem 444795
DrugBank DB00755
Kimyasal özellikler
Kimyasal formül C20H28O2
Moleküler ağırlık 300.4412 g/mol
SMILES search in eMolecules, PubChem
Farmakokinetik özellikler
Proteine bağlanma > 95%
Yarılanma ömrü 0.5-2 saat
Tedavi bilgileri
Yasal durum Prescription Only (S4)(AU) POM(UK) -only(US)
Uygulama yolu topikal

Tretinoin, all-trans retinoik asit (ATRA) olarak da bilinen, akne ve akut promyelositik löseminin tedavisi için kullanılan bir ilaçtır.[1][2][3] Akne için cilde krem veya merhem olarak uygulanır.[3] Lösemi için üç aya kadar ağızdan alınır.[1]

Oral olarak kullanıldığında yaygın yan etkiler arasında nefes darlığı, baş ağrısı, uyuşukluk, depresyon, cilt kuruluğu, kaşıntı, saç dökülmesi, kusma, kas ağrıları ve görme değişiklikleri sayılabilir.[1] Diğer ciddi yan etkilerin arasında yüksek akyuvar kan hücresi sayımı ve tromboz bulunur.[1] Krem olarak kullanıldığında yan etkileri , cilt kızarıklığı, peeling ve güneşe karşı hassasiyeti içerir.[3] Hamilelik sırasında kullanılmasının bebeğe zarar verdiği bilinmektedir.[1] Retinoid ilaç ailesindedir.[2]

Tretinoinin 1957 yılında patenti alınmıştır ve 1962 yılında tıbbi kullanım için onaylanmıştır.[4] Bir sağlık sisteminde ihtiyaç duyulan en etkili ve güvenli ilaçları listeleyen, Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesinde yer almaktadır.[5] Tretinoin geniş kullanımlı bir ilaçtır.[3][6]

Sentezi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tretinoin, all-trans retinolün oksidasyonuyla elde edilebilen all-trans retinalin oksidasyonu ile üretilir:

A-Vitaminleri-Sentezi.png

Tıbbi kullanımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ciltte kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tretinoin, en yaygın olarak akne tedavisinde kullanılır.[7] Ayrıca, dermiste kollajen üretimini artırarak cilt çatlaklarının görünümünü tedavi etmek ve azaltmak için reçetesiz olarak kullanılır.[8]

Topikal formda, ilacın hamilelik kategorisi C'dir ve hamile kadınlar tarafından kullanılmamalıdır.[7]

Topikal formu kullanan kişiler, aynı zamanda, tretinoin ile etkileşime girebileceği veya yan etkilerini şiddetlendirebileceğinden, güçlü bir kurutma etkisi olan, alkol, kanama kesici ilaçlar, baharat, kireç, kükürt, rezorsinol veya aspirin içeren herhangi bir krem veya losyonu kullanmamalıdır.[7]

Lösemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tretinoin, bir mutasyona (t (15; 17) translokasyon 160 ve / veya PML / RARa geninin varlığı) sahip olan ve antrasiklinlere cevap vermeyen veya bu ilaç sınıfını alamayan akut promiyelositik lösemi hastalarında remisyon oluşturmak için kullanılır.[9][10][11]

Oral formda, bu ilaç hamilelik kategorisi D'dir ve fetuslara zarar verebileceğinden hamile kadınlar tarafından kullanılmamalıdır.[9]

Yan etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ciltte kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Topikal tretinoin sadece cilt üzerinde kullanım içindir ve gözlere veya mukozal dokulara uygulanmamalıdır. Yaygın yan etkiler arasında ciltte tahriş, kızarıklık, şişme ve kabarma bulunur.[7]

Lösemi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlacın oral formunda retinoik asit sendromu ve lökositoz riskleri ile ilgili uyarılar vardır.[9]

Diğer önemli yan etkiler tromboz, yüksek lipid (hiperkolesterolemi ve/veya hipertrigliseridemi) ve karaciğer hasarı riskidir.[9]

Bu ilacın, titreme (% 60), kanama (% 58), periferik ödem (% 52), ağrı (% 37), göğüs rahatsızlığı (% 32), ödem (% 29), dissemine intravasküler koagülasyon (% 26), kilo artışı (% 23), enjeksiyon bölgesi reaksiyonları (% 17), anoreksi (% 17), kilo kaybı (% 17) ve miyalji ( % 14) gibi birçok önemli yan etkisi vardır.[9]

Solunum yan etkileri genellikle retinoik asit sendromunu simgelemekte ve üst solunum yolu rahatsızlıkları (% 63), dispne (% 60), solunum yetmezliği (% 26), plevral efüzyon (% 20), zatürree (% 14), raller (% 14) içermektedir.[9]

İlacı alan insanların yaklaşık% 23'ü kulaklarında kulak çınlaması veya dolgunluk hissi bildirmiştir.[9]

Gastrointestinal bozukluklar arasında kanama (% 34), karın ağrısı (% 31), diyare (% 23), kabızlık (% 17), dispepsi (% 14) ve şişmiş karnı (% 11) ve% 10'dan daha azında şişkinlik vardır.[9]

Kardiyovasküler sistemde yan etkiler arasında aritmiler (% 23), kızarma (% 23), hipotansiyon (% 14), hipertansiyon (% 11), flebit (% 11) ve kalp yetmezliği (% 6) ve% 3 hastalar: kardiyak arrest, miyokard enfarktüsü, genişlemiş kalp, kalp üfürüm, iskemi, inme, miyokardit, perikardit, pulmoner hipertansiyon, sekonder kardiyomiyopati.[9]

Sinir sisteminde yan etkiler arasında baş dönmesi (% 20), paresteziler (% 17), anksiyete (% 17), uykusuzluk (% 14), depresyon (% 14), konfüzyon (% 11) ve % 10'dan daha azında diğer pek çok faktör yer alır.[9]

Üriner sistemde, yan etkiler renal yetmezlik (% 11) ve% 10'dan daha az sıklıkta diğerlerini içerir.[9]

Etki Mekanizması[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanserde kullanımında, etki mekanizması bilinmemektedir, ancak hücresel düzeyde, laboratuvar testi, tretinoinin APL hücrelerinin farklılaşmasını ve çoğalmasını engellediğini göstermektedir. Son çalışmalar, ATRA'nın aktif PIN1'i inhibe ettiğini ve azalttığını göstermektedir.[9][12]

Akne kullanımında, mekanizma bilinmemektedir. Epitel hücrelerinin daha hızlı bölünmesini sağlar ve siyah noktaların dışarı itilmesine neden olur.[7]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tretinoin, James Fulton ve Albert Kligman tarafından 1960'ların sonlarında Pennsylvania Üniversitesi'ndeyken aknelerde kullanımı için birlikte geliştirildi.[13][14] Pennsylvania Üniversitesi, Retin-A'nın patentini aldı.[14]

Toksikolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

LD50 Değerleri
Fareler(oral) 1,100 mg · kg −1
Fareler(iv) 92 mg · kg −1
Fareler(deri) 253 mg · kg −1
Fareler(karın boşluğu) 208 mg · kg -1

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e "Tretinoin". The American Society of Health-System Pharmacists. 30 November 2016 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 8 December 2016. 
  2. ^ a b Tivnan, Amanda (2016). Resistance to Targeted Therapies Against Adult Brain Cancers (İngilizce). Springer. s. 123. ISBN 9783319465050. 2017-11-05 tarihinde kaynağından Arşivlendi. 
  3. ^ a b c d British national formulary : BNF 69 (69 bas.). British Medical Association. 2015. ss. 627, 821–822. ISBN 9780857111562. 
  4. ^ Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin (2006). Analogue-based Drug Discovery (İngilizce). John Wiley & Sons. s. 476. ISBN 9783527607495. 2017-11-05 tarihinde kaynağından Arşivlendi. 
  5. ^ "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). World Health Organization. April 2015. 13 December 2016 tarihinde kaynağından Arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 December 2016. 
  6. ^ "Tretinoin topical". The American Society of Health-System Pharmacists. 16 May 2016 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 8 December 2016. 
  7. ^ a b c d e Topical Cream Gel Liquid Label 2011-12-29 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  8. ^ Arthur W. Perry (2007). Straight talk about cosmetic surgery. Yale University Press. s. 63. ISBN 978-0-300-12104-9. 
  9. ^ a b c d e f g h i j k l Oral Label 2016-05-08 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  10. ^ Huang M, Ye Y, Chen S, Chai J, Lu J, Zhoa L, Gu L, Wang Z (1988). "Use of all-trans retinoic acid in the treatment of acute promyelocytic leukemia" (PDF). Blood. 72 (2), s. 567–72. PMID 3165295. 
  11. ^ Castaigne S, Chomienne C, Daniel M, Ballerini P, Berger R, Fenaux P, Degos L (1990). "All-trans retinoic acid as a differentiation therapy for acute promyelocytic leukemia. I. Clinical results" (PDF). Blood. 76 (9), s. 1704–9. PMID 2224119. 
  12. ^ Wei, Shuo; Kozono, Shingo; Kats, Lev; Nechama, Morris; Li, Wenzong; Guarnerio, Jlenia; Luo, Manli; You, Mi-Hyeon; Yao, Yandan (May 2015). "Active Pin1 is a key target of all-trans retinoic acid in acute promyelocytic leukemia and breast cancer". Nature Medicine (İngilizce). 21 (5), s. 457–466. doi:10.1038/nm.3839. ISSN 1546-170X. 
  13. ^ Vivant Pharmaceuticals, LLC Press Release. July 10, 2013, Vivant Skin Care Co-founder James E. Fulton, MD, Loses Colon Cancer Battle
  14. ^ a b Denis Gellene for the New York Times. Feb 22, 2010. Dr. Albert M. Kligman, Dermatologist, Dies at 93 2017-11-05 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.