Tartışma:Single/Arşiv 1
Konu ekletaş plak tekli
[kaynağı değiştir]"hala müzisyenler taş plak kaydı teklileri piyasaya sürmektedir": bu bir şaka herhalde... :-) --İnfoCan 21:51, 9 Nisan 2008 (UTC)
Single ve tekli tartışması
[kaynağı değiştir]Artık aylar; hatta belki abartırsak yıllar süren "Tekli-Single Savaşı"na bir son verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Herkes kendi istekleri doğrultusunda maddeleri single veya tekli kalıplarıyla yazıyor/değiştiriyor. Ben her sözcüğün Öz Türkçe karşılıklarıyla kullanılmasını savunan bir ülkücü/faşist falan değilim. Ancak bir sözcüğün TDK tarafından bile desteklenen[1] bir Türkçe karşılığı varsa, yaygın olsun veya olmasın bu karşılığın kullanılmasının zorunlu olduğu görüşündeyim. Zaten kimi zaman o kadar çok yabancı sözcük kullanılan maddelerle karşılaşıyorum ki; "acaba Türkilizce bir Vikipedi açıldı da ben oradan bir sayfada mı dolaşıyorum" diye düşünmüyor değilim. Maddelerdeki sözcük kullanımının biraz daha yabancılaştırılması demek, sadece kalıpları Türkçe, sözcükleri Fransızca/İngilizce/Arapça olan bir dilde bir Vikipedi'ye katkı yapmak demek. Az daha yabancı sözcük kullanımına başlayalım da bari İngilizce Vikipedi'ye katkı yapalım o zaman.
Kaldı ki eğer single sözcüğünün çok daha sık kullanıldığı düşünülüyorsa, yeni gelen kullanıcıların da şablonlarda böyle kullanıldığı için tekli sözcüğüyle maddeler yazdığını örnek olarak gösterebilirim. Buradan; sorunun yaygınlığının, kimsenin kullanmaması nedeniyle belirdiği sonucuna varırız. Kaldı ki Vikipedi madem Türkçe dilinde bir bilgi paylaşım sitesiyse, bilgi vermenin yanı sıra birtakım güncel kampanyalara da destek vermeli. Yani Vikipedi düzene uyup single sözcüğünü kullanmayı sürdürürse; bu bir ansiklopedi sitesinin sadece düz bilgi vermekten öteye geçemeyeceğinin ipuçlarını verir.
Bir diğer konu ise; tekli sözcüğünün eğreti duruşu konusu. Bence kırkbeşlik sözcüğü kimsenin kulağını tırmalamıyorsa, tekli sözcüğü de tırmalamayacaktır. Üstelik tekli sözcüğü oldukça kesin bir anlam barındırıyor. Herhangi bir müzik maddesinde bu sözcüğü gören herkes, ne anlatmak istediğini kısa bir sürede anlayacaktır. Bunun yanında İngilizce hakkında bir fikri olmayan ve dolayısıyla single sözcüğünü de aklında canlandıramayacak olan kullanıcılarımızı da düşünmeliyiz. Lütfen Vikipedi kullanıcıları olarak fikir belirterek bu tartışmaya bir son verelim ve çıkan karara uyalım. Duyarlılığınız için teşekkür ederim iyi çalışmalar.
Kaynakça
[kaynağı değiştir]--♪♫Berkay0652|ileti 15:57, 2 Eylül 2009 (UTC)
"Single" yazma taraftarı olan Kullanıcı:Hedda Gabler ile yaptığım yazışmada aşağıdaki argümanı yapmıştım. Bu tartışma sayfasını okuyanlara yararlı olacağını düşündüğüm için buraya aktarıyorum:
- Single sözcüğünün çok kullanılması onun İngilizce olduğunu, Türkçe olamayacağı gerçeğini değiştirmiyor. Türkçe ismin beş halini Single 'a uygulayalım:
- single, single 'a, single 'ı, single 'da, single 'dan,
- Niye kesme işareti kullanmak gereğini duyuyorum? Sadece ben değil, çoğu yazar böyle yapılıyor, çünkü kullanmazsa yazan kişi sezgisel olarak bir rahatsızlık duyuyor. Google'dan görüyorum ki ufak bir azınlık ise bu rahatsızlığı duymuyor ki,
- single, singlea, singleı, singleda, singledan
- yazıyor. Siz buna Türkçe demiyorsunuzdur umarım. Bir de
- single, singleye, singlesi, singlede, singleden
- yazanlar var, onlar hiç olmazsa kendilerince bir tutarlılık içindeler, ama yazdıklarını nasıl okuyorlar bilmiyorum. Google aratmasından gördüğüm kadarıyla yukarıdaki üç kullanımdan ilki en yaygın. Eğer onu kullanacaksanız en azından yapmanız gereken, benim de yukarıda yaptığım gibi, single sözcüğünün yabancı olduğunu belirtmek için onu eğik harflerle yazmanızdır. Çünkü single resmen (TDK sözlüğüne göre) Türkçe olmamasının yanı sıra, pratikte de Türkçe'nin kurallarıyla uyumsuz bir kelime.
- Ama bu kelimeyi eğik harfle yazmak sadece bir ara çözüm olacaktır. Esas soru, "Vikipedi gibi Türkçe bir ansiklopedide metin içinde gereksiz İngilizce kelimeler kullanmalı mı?" Tartışmamızda siz bu sorudaki "gereksiz" kelimesi üzerinde duruyorsunuz, ben ise "İngilizce" kelimesinde. Bir orta yol olarak ikisini birlikte kullanmak uygun olur mu acaba? Örneğin, "Bir ay sonra da Rolling Stones'un ilk teklisi (single 'ı) "Come On" piyasaya çıktı". Böylece ikimizin de istediği olmuş olur.--İnfoCan ▀ 14:07, 20 Ağustos 2009 (UTC)
--İnfoCan ▀ 18:15, 2 Eylül 2009 (UTC)
- Öncelikle durmadan TDK deniyor ben hâlâ anlamış değilim yani, kullanılan Türkiye Türkçesi dilinde TDK sözlüğünün dışında (müzik dergilerinde, eleştiri yazılarında, müzik haberlerinde [TV, gazete, dergi haberlerinde], single çıkaran şarkıcının bizzat kendisi vs vs) single kelimesini kullanırken, sırf TDK'de yer alıyor ve Türkçesi var diye bir kelime kullanıl(a)maz. Bu tartışma, daha önce köy çeşmesinde de oldu ve sonuçlanmadı, İnfoCan ile ortak bir karar vardık fakat Berkay memnun kalmamış galiba.
- Şimdi normal bir sözlüğün nasıl çalıştığına bakalım: Show kelimesini TDK hazretlerine soruyoruz, bakalım cevabı nedir? Cevap: show sözü bulunamadı; Şov kelimesini soralım: Gösteri. Aynı şeyi single için uygulayalım. bakınız tekli. Oradan da tekliyi açıp bakarız. Elimizde bir Türkçe sözlük var ise, iki aynı anlama gelen kelimeyi sadece birinde açıklar diğerinde bakınız yönergesi kullanılır. TDK de bunu yapmış. Single için bakınız yönergesi kullanmış, tekli kelimesinde açıklama yapmış. TDK show kelimesi kabullenmiyor mesela, show kelimesi oysa çok yaygın kullanılıyor? Neden kabul etmiyor benim fikrime göre w sesinden dolayı. Neyse bir başka örnek mortgage için: bakınız tutulu satış. Tutulu satış ismini aradığınızda tam açıklama çıkıyor. Yani single kelimesi de mortgage kelimesi de TDK tarafından kabul ediliyor. Türkilizce bilmem nece değil.
- Türkçe Wikipedia'da tekli kelimesi nasıl yaygınlaştı? Müzik ile ilgili bilgi kutularında kim single kelimesini tekli yaptı? Kime danışıldı bu değişiklik? Bota single kelimesini tekli olarak değiştirilmesini kim önerdi? Maddelerde single kelimesini çıkaran tek tek tekli kelimesini ekleyen kimdir? Böyle bir değişiklik yapılınca kime soruldu, kimlerle tartışıldı vs? Kimseye mi? O nedenle şu an single kelimesinde tartışma çıkıyor değil mi Berkay? Şİmdi, ben ve benim gibi single kullananlardan rahatsızlık duyduğunuz için, ve ben de sırarla single kullandığım için rahatsız olduğunuzu biliyorum? Ama sizin, bizim gibi single kullananların maddelerine girip single kelimesini tekli ile değiştirmeniz nedir biliyor musunuz? Taraflı bakış açısı. Çünkü, siz kendi bakış açınızla girip sanki Türkçede hiç kullanılmayan bir kelimeyi eklemişsiz de siz de onu doğru olanla değiştiriyorsunuz. Doğru olan sizin dediğiniz midir? Single kelimesi bu kadar yaygınken, bu kadar kullanılıyorken sizin dediğinizi doğruluğu sadece TDK'dir. Bir müzil dergisinde, haberinde, olayında vb durumlarda hiç bir yerde tekli geçmez, single kullanılır ve TDK de bunu kabul ediyor kabul etmeseydi show kelimesi gibi bulunamadı derdi.ÖzTürkçeci değilim diyorsunuz, ama prodüksiyon'u prodüktör'ü vb kelimeleri Vikipedi'de toptan değiştirmek için bot yardımı istediğiniz ortada? Daha önce sizinle sosyolog ile toplumbilimci konusunda da tartışmıştım, bu ülkede üniversitelerde sosyoloji bölümleri var, liselerde sosyoloji dersleri ve sosyoloji öğretmenleri var. MEB tarafından hazırlanan Sosyoloji kitapları. Bir kelime, Türkçe kökten gelmeyebilir ama yaygın kullanıma sahipse, o kelime tercih edilir. Bunda sorun yoktur. Birinin sosyolog yazmasına ardından toplum bilimci yazılması da doğru değişiklik değil.
- Bu arada İnfoCan ile vardığımız uzlaşmayı da ele almak istiyorum, olay şöyle: single kelimesi yabancı olduğu için gelen ismin hal ekleri gibi ekler kesme (') işareti ile ayrılır (ör: single'ı) ve single kelimesinin yanına bir parantez açıp (tekli) diye belirtelim dedi ve ben de kabul ettim. Açtığım maddelerde ilk single geçen kelimenin yanına parantez içinde tekli kelimesini ekledim ama aynı maddede, daha sonraki kelimelerde bunu yapmadım çünkü ilkinde yapmak yeterlidir.
- Sonuç: Single kelimesi Türkçede tekli kelimesinden kat be kat fazla kullanılmaktadır ve bizler, single kelimesini kullanırken başka birinin o maddede single kelimelerini tekli ile değiştirmesi doğru değil. Yazara sadık kalınmalıdır çünkü yapılan bir hata değildir, doğru kullanımdır. Bence bilgi kutuları eski haline yani single kelimesi dönemine geri getirilmelidir. Bu değişiklikler geneli ilgilendirmesine rağmen keyfi yapılmıştır. Keyfi yapılan değişlklikler, gördüğünüz gibi geneli ilgilendiren sorunlara neden olmaktadır.--Hedda Gabler 10:02, 4 Eylül 2009 (UTC)
Evet ben yaptım tüm bu değişiklikleri. Allah aşkına, tekliyi hiçkimse kullanmasa bile sonuçta Türkçe karşılık mıdır: evet. (nokta) Evet haklısınız, kararlarınızı takip etmediğim gibi kabullen(e)medim de. Bunu danışmak bile gereksizdi aslında çünkü Türkçe karşılığıydı onun. Bir maddeyi parantezlerle doldurduğunuzda oluşacak görüntünün karmaşıklığını düşünebiliyor musunuz acaba? Hoşgörü gösterilmeyecek kadar yabancıdır "single". Bunu taraflılıkla bağdaştırmak ve keyfi olduğunu düşünmek de yanlış anlaşılmışlıktan başka bir şey değildir gözümde. Utanmayın şu Türkçeden artık.
Billie Jean, Michael Jackson'ın 1983 yılında yayımladığı bir single'dır. Single çok yüksek başarı göstermiştir. Amerika'da bir numaraya oturan single'ı daha sonra bir çok sanatçı kendi single çalışmalarının arasına ekledi. Single, birçok oyundaki single'lar arasında yer aldı.
Yukarıdaki yazının yarı İngilizce olduğunu farkedebiliyor musunuz acaba?
Billie Jean, Michael Jackson'ın 1983 yılında yayımladığı bir single'dır (tekli). Single (tekli) çok yüksek başarı göstermiştir. Amerika'da bir numaraya oturan single'ı (tekliyi) daha sonra bir çok sanatçı kendi single (tekli) çalışmalarının arasına ekledi. Single (tekli), birçok oyundaki single'lar (tekliler) arasında yer aldı.
Yukarıdaki yazının okunamadığını farkedebiliyor musunuz acaba?
Billie Jean, Michael Jackson'ın 1983 yılında yayımladığı bir teklidir. Tekli çok yüksek başarı göstermiştir. Amerika'da bir numaraya oturan tekliyi daha sonra bir çok sanatçı kendi tekli çalışmalarının arasına ekledi. Tekli, birçok oyundaki tekliler arasında yer aldı.
Yukarıdaki maddedeki akıcılığı görebiliyor musunuz peki? Teşekkürler, iyi çalışmalar. --♪♫Berkay0652|ileti 14:15, 4 Eylül 2009 (UTC)
Birkaç noktaya değinmek istiyorum.
1. Bu meseleyi Hedda Gabler'le yazışmalarımda belirtmiştim ama bu sayfayı okuyanlar için kısaca yeniden belirteyim. Single yabancı bir kelime olduğu kesindir, çünkü Türkçe kurallarına göre okunmaz, İngilizce telaffuz edilir. Bundan doğan çelişkili durumları yukarıda ismin hallerinin yazılışı ile ilgili olarak açıkladım. Single Türkiye'de çok yaygın kullanılan bir İngilizce sözlük, yaygın kullanılması onu Türkçe sayılmasına yetmiyor.
2. Vikipedi'de bazen Türkçe karşılığı olmayan veya az bilinen sözcükler kullanılması gerekirse bunların eğik harflerle belirtme konvansiyonu var. Örneğin ben Türkçesinin yeterince yaygın bilinmediğini düşündüğüm bir çeviri yaparsam yabancı sözcüğü parantez içinde kullanırım:
- " Kapadokyacada isim morfolojisinin başlıca özelliği, bitişken isim çekiminin (agglutinative declension) zaman içinde giderek ortaya çıkmasıdır"
Aynı durum "tekli" ile single için de söz konusudur. Yabancı sözcükleri sadece okuyucuya yarcımcı olmak için ilk kullanım yerinde kullanmalıyız, ondan sonra metinde Türkçe ile devam etmeliyiz.
Hedda Gabler ile benim uzlaşmam, ilk kullanımda "tekli (single)" demekti ama ondan sonra "tekli" olarak devam etmeliyiz. Halen tersi yapılmış durumda, ilk kullanımda "tekli (single )", sonrakilerde "single " şeklinde. Bu hatalıdır, yukarıda anlattığım nedenlerden dolayı. Türkçe olmak iddiasında olan bir ansiklopedide gereksiz yere İngilizce sözcükler kullanmamalıyız. "Single"a gerek olan tek yer, 'tekli'nin ilk kullanımından sonraki açıklama parantezidir.
3. Türkiye'de konuşulan herşeyi doğru Türkçe olarak sayamayız. Örneğin, insanlar Türkçe'yi yanlış kullanıyorlar diye bu hataları Vikipedi'ye taşıyamayız. Ayrı olması gereken "ki"leri "de"leri bitişik yazanlar var diye biz de aynı hataları mı yazacağız? Belli standartları izlemek durumundayız, Türkiye'de de bu standardı sağlamaya en yakın olanı TDK veya Türk Dil Derneğidir. Eğer Türkçe'nin kullanımı hakkında bu kurumların hüküm vermemiş olduğu özel durumlar varsa, sağduyumuzu kullanarak, geçmiş benzer örneklere bakarak makul çıkarımlar yapmaya çalışırız. Her ne kadar Türkçe gelişen bir dil ise ve yeni sözcükler zaman içinde Türkçe dağarcığına eklenmekte ise de, bunların Türkçeye katılımında da belli bir mantık vardır. Show değil de 'şov' kelimesinin TDK sözlüğüne girmiş olması bu mantığı anlamamıza yardımcı olacak bir örnektir. TDK'nin izlediği yol, Türkçe fonetiğe uyacak şekilde Türkçeleşen sözcükleri TDK sözlüğüne dahil etmektir. Single kelimesinin bu şekilde bir değişime uğradığına dair bir belirti ("Singıl" gibi) hâlen yok. Dolayısıyla Single, Türkçe konuşmada cümle içinde kullanılan yabancı bir kelime olma özelliğini korumaktadır ve Vikipedi içinde kullanımı, "tekli" gibi bir alternatifi parantez içinde açıklamak dışında, uygunsuzdur.
4. Bu tartışma bir üslup tartışması değildir. 'Prodüktör' ve 'yapımcı' sözcüklerinin ikisi de Türkçedir, hangisinin kulanılacağı yazarın tercihi, onun üslubudur. Maddeye en fazla emeği geçen kişiye saygı ile, bu tür durumlarda diğer yazarlar üslup tercihlerine karışmamalıdır. Ama Türkçe olan ve olmayan iki sözcük arasındaki bir seçim (veya, benzer şekilde, doğru Türkçe ile yanlış Türkçe arasındaki seçim) üslup tercihi meselesi değil, Vikipedi'nin Türkçe olma ilkesiyle çelişen bir durumdur.
--İnfoCan ▀ 15:54, 4 Eylül 2009 (UTC)
- Öncelikle Türkçeyi hatalı kullanmak ile single kelimesinin Türkiye Türkçesinde yaygın kullanılması bir tutulamaz. Dahi anlamındaki de'yi ayrı yazmak ya da bitiş yazıp hata yapmak, kişilere bağlıdır. Kuralları bilmediklerindendir vs. Ama bunu single kelimesi ile bir tutmak doğru olmaz. Çünkü single kelimesi TDK tarafından kabul edilen, Türkçe kökenli olmayan fakat Türkiye Türkçesinde tamamen yaygın kullanılan bir kelimedir. Yaygın kullanımı, bir hatadan kaynaklanmıyor, büyük ihtimalle 90'larda Yonca Evcimik'in ilk Türkçe single çalışmasını yayımladıktan sonra single için zamanında uygun bir kelime kullanılmamasıdır ve günümüzdeki mortgage olayı gibidir. Yani mortgage kelimesini kullanmak hatalı değildir, çünkü TDK bu kelimeyi de kabulleniyor. O zaman single kelimesi TDK tarafından kabul edildiği için kullanılabilir.
- Bilmem daha kaçıncı kere yazmam gerek ama tekli kelimesi Türkçe olabilir ama kullanımı dardır hatta Vikipedi dışında (Vikipedi'de nasıl yaygınlaştığını yukarıda anlattım) kullanım alanı yok denilebilir. Türkçedir diye kullanılmayan bir kelimeyi kullanmak abesle iştigaldir. (Aşırı) Türkçeciliktir (Öztürkçecilik değil ama). Bunu anlamak neden zor. Kullanılmıyor. Kullanılmıyorsa biz niye kullanalım? Vikipedinin Türkçeyi koruma, kollama görevi mi var? Kullanılmayan Türkçe kelimeleri bulup, yabancı olanları çıkarmak ve kullanılmayan bu Türkçe kelimeleri yaygınlaştırmnak gibi bir görevi var da ben mi bilmiyorum?
- Berkay'ın yukarı verdiği örnek cümlelerde, ben ilk olanı tercih ederim ama 2. örnekte her single kelimesinin yanında parantez içinde tekli yazılmasını biz önermiyoruz ki zaten, ilk kelimede parantez içinde ver,lir diğer kelimelerde yazılmaz çünkü okuyan kişi anlayacaktır. Akıcı olmasını (yani kolayca anlaşılmasını) istiyorsak Türkiye Türkçesinde genel olan kelimeyi kullanmalıyız ki herkes anlasın yoksa Türkçe kökten gelmiyor, yazılışı okunuşu farklı bahaneleri bana mantıklı gelmiyor.
- Ben yukarıda dedim ki "biri single yazarsa, kimsenin onu çııkarması doğru değil" çünkü daha önce de defalarca yazdığım gibi (deja-vû oluyoruz hep birlikte buraları okurken), single kelimesi hatalı değildir, hatalı olmayan bir kelimeyi çıkarıp kullanılmayan bir kelime ile değiştirmek doğru değildir. Single kelimesi, İnfoCan'ın dediği gibi yanlış Türkçe arasındaki seçim değildir, doğru kelimedir. Eğer birisi çıkar "havalı" yerine "cool" yazarsa o zaman yanlış Türkçe ile doğru Türkçe arasında bir seçim yapılır ve doğru Türkçe olan "havalı" kelimesi her zaman seçilir. Çünkü "cool" kelimesi diye bir kelime Türkiye Türkçesinde mevcut değildir, "Çok cool" denince Türkilizce olur fakat bu durum single ile karıştırılması doğru değil. --Hedda Gabler 11:27, 5 Eylül 2009 (UTC)
"O zaman single kelimesi TDK tarafından kabul edildiği için kullanılabilir" çıkarımı doğru değil. Benim mesaj sayfama yazan anonim kullanıcının mesajından aktarıyorum aşağıya:
- TDK'nin bir sözcüğü bakınız olarak vermesi onun o sözcüğe alternatif olduğunu göstermemekte. TDK birbirine alternatif (eş anlamlı) sözcükler için doğrudan onun adını yazıyor. Yani "single"ı tekli için alternatif olarak görseydi, diğer örneklerde olduğu gibi "single: tekli" yazardı (bu konuda bazı örnekler: şov, faks, inovasyon). Ama TDK "single"ı Türkçe dağarcıktan kabul etmiyor tıpkı diğer bazı örnekler gibi: mouse, rating, mortgage. Yani yazılışı ile okunuşu farklı bir sözcük "single" ve Türkçe dağarcığına dahil değil.
--İnfoCan ▀ 16:25, 5 Eylül 2009 (UTC)
Sayın İnfoCan'a sonuna dek katılıyorum. Hedda Gabler, sizin de görüşlerinizi anlıyorum ve mantıksız bulmuyorum. Ama kime göre, neye göre single daha yaygındır bu da ayrı bir konu. Bir kere ben tekliyi TDK sayfasını açıp baktıktan sonra değiştirmeye başlamadım ki? Zaten belli yerlerden de duymuşum ki kulağım tekliye aşina olmuş.(mesela facebook'ta bir grupta bu kullanımı gördüğümü hatırlıyorum) Üstelik buradaki "tekli" sayfasını ben de açmadım. Kaldı ki Tarkan Tevetoğlu maddesinde de tekli kullanılmış. Üstelik geçmişine bakarsanız single sözcüğü yerine tekli yapan değişikliği de ben yapmadım. Öyle ki, bu değişiklik benim hala maddelerde single'ı kullandığım dönemde yapılmış. Bu bağlamda bu şekilde düşünen tek kişi ben olamam. Bu da demektir ki; benim tekli sözcüğü lehine yaptığım değişiklikleri geri almayı keyfi olarak düşünmek de yanlış. Yani teklinin hiç kullanımı yok değildir. Sadece bu anlamı bilen, araştıran kişiler kullanmaktadır.(aynı havalı-cool gibi oldu bu) Ki bu Vikipedi için de geçerli.
Zaten Vikipedi akademik, Türkçe bir sitedir. Bu nedenle dil konusundaki kaynağı TDK olmalıdır. Bir de şu var, benim tekli lehine yaptığım değişikliklerin nedeni, sözü geçen maddenin (yani buranın) "tekli" şeklinde olmasıydı. Maddelerde single iken maddenin tekli olması saçma olmaz mıydı zaten? İyi çalışmalar. --♪♫Berkay0652|ileti 17:16, 5 Eylül 2009 (UTC)
Vikipedi azami anlaşılır olmalı
[kaynağı değiştir]Bu tartışmanın bir benzerini bundan iki yıl önce Köy Çeşmesi'nde "Web" sözcüğü ile ilgili olarak yapmıştık. Web kelimesi Türkçe alfabede olmayan bir harf içerdiğine göre Türkçe değildir, o halde onun Türkçesi her neyse bulalım ve Vikipedi'de onu kullanalım demiştim[1]. İlginç bir tartışma olmuştu, okumanızı salık veririm. Tartışmayı noktalayan argümanın başlığı ise "Vikipedi azami anlaşılır olmalı" idi[2]. Bence çok akılcı bir argümandı ve ikna oldum. İki yıl sonra çok benzer bir konu olan Single/tekli tartışmasına girdim ve kendimi "tekli" kullanımını savunur buldum. Bugün serin kafayla tekrar düşününce Türkçenin dejenerasyonu ile ilgili tepkisel bir tutum içinde olduğumun farkına vardım. İki yıl önce Web konusunda söylenen şeyler bugün aynen single için de söylenebilir. Gidin verdiğim bağlantıyı bir okuyun, daha iyi bir şekilde ifade edemeyeceğim. Google'da müzik bağlamında iki kelimenin kullanımlarını karşılaştırdım, oran 98:2 gibi. Eğer gelecekte 'tekli' Türkçe'de daha yaygınlaşabilirse, hiç olmazsa kullanım oranı %10'a ulaşırsa, bu tartışmayı tekrar açarız, ben de o zaman 'tekli'yi desteklerim. Bu olana kadar Vikipedi'de 'single' değil 'tekli' kullanılmalıdır diye diretmekten vazgeçiyorum. Önemli olan Vikipedi'nin anlaşılırlığıdır. Tek talebim, single kelimesinin eğik yazılması ki, okuyucu bunun yabancı bir sözcük olduğunun farkında olsun. --İnfoCan ▀ 05:35, 6 Eylül 2009 (UTC)
Sayın İnfoCan'ın bu tartışmanın bağlantısını vermesi çok iyi olmuş. Bir okuyup düşünmek gerek. Benim de single kelimesini kullanmayı tercih etmenin sebebi bu kelimenin daha yaygın olması. Single kelimesini Google'da arattığınızda 760.000.000 sonuç, Türkçe sayfalar'ı işaretlediğinizde ise 3.150.000 sonuç çıkıyor. Tekliyi arattığınızda ise yalnızca 625.000 sonuç çıkıyor. Müzikle ilgili yalnızca iki sonuç çıkıyor ve her ikisi de vikiden. Diğer sonuçlar ise tekli koltuk vs. gibi şeyler. Single'ın ne kadar yaygın olduğunu gösteren en önemli işarettir bu. Benim mi cehaletim bilmem ama "tekli" gibi bir kelimenin single kelimesi yerine kullanıldığını da ilk kez burada gördüm. Vikipedi, Türkçe konuşan insanlara bilgiyi en kolay yoldan ulaştırmalıdır. Kimsenin millî ansiklopedisi olmadığı için yazıldığı dili korumak, geliştirmek, yüceltmek gibi bir görevi yoktur. Bu nedenle azami anlaşılırlığı korumak adına single kelimesini kullanmamız gerekiyor. Web sitelerinde, dergilerde, TV'lerde, radyolarda single kelimesi bu kadar yaygınken; tekli gibi bir kelimeyi burada kullanmamız doğru olmaz. Olur da ileride tekli kelimesinin popülerliği artar, single eski yaygınlığını kaybederse seve seve tüm single'ları tekli olarak değiştiririm. Ama bugün, dediğim gibi azami anlaşılırlığı korumak adına single'ı kullanmamız şart. Eğik olarak yazılması bana göre o kadar önemli olmasa da, eğik olarak yazmamızda bir sakınca görmüyorum.
"Prodüksiyon-yapım" ilişkisi adına da birkaç şey ekleyeceğim. Her iki sözcük de Türkçedir. Hangi kelimenin kullanılacağı madde yazarının inisiyatifine bırakılmalıdır. "Sözcük-kelime" ilişkisi gibi bu ikisi de eş anlamlıdır. Prodüksiyonun gelinip de yapım olarak değiştirilmesi ve değişiklik özetine Türkçeleştirme yazılması benim gözümde gereksizdir, zaman kaybıdır. Maddeye en çok katkısı bulunan yazara saygı olarak, kelimenin eş anlamlısıyla değiştirilmesine gerek yoktur. Teşekkürler, iyi çalışmalar... --Kemal K.ileti 13:01, 6 Eylül 2009 (UTC)
Evet azami anlaşılabilmek için olabildiğince Türkçe kelimeler kullanmalıyız. Single yerine tekli benim tercihim olur. Henüz bilinmiyor oluşu kullanmamamızı gerektirir mi? Ne zamandır çoğunluğun yanlışlarına ayak uydurur olduk! Maddelerde örneğin; Marilyn Manson'ın ikinci albümü Antichrist Superstar'ın üçüncü single'ı yerine Marilyn Manson'ın ikinci albümü Antichrist Superstar'ın üçüncü teklisi (single). tercih etsek ne olur? İyice yaygınlaşınca parantez kalkar. Bir dile giren yabancı kelimeleri olduğu gibi kabul etmek eğitim seviyesi yetersiz bir toplum için anlaşılabilir fakat ansiklopedi yazarları için anlaşılamaz. Dilin korunması, geliştirilmesi gibi düsturlara Viki'de yer yok peki dili düzgün kullanmak amacımız değil mi? Bu kelimenin Türkçe karşılığı olduğu halde kullanılmamasının yapılan dil bilgisi hatalarından farkı yok. Bakın single kelimesi en çok hangi ülkelerde kullanılmış 1 içlerinde Türkiye yok, peki tekli kelimesine bakalım 2. Benim bakış açım budur, tekli kelimesi Türkçe'de geçen yadırganmayan bir kelime, hakkı olduğu halde başka bir anlam vermemek niye?!--BIYIKLI 15:31, 6 Eylül 2009 (UTC)
Evet, anlaşılan sadece arama motorlarındaki kullanım istatistiklerine göre teklinin daha az yaygın olduğu savunuluyor. Bir de bu tartışma için şu gerekçe çok yanlış; "Vikipedi kimsenin millî ansiklopedisi değildir"... Vikipedi Türkçe olmayacaksa ne diye var ki o zaman? Sayın Bıyıklı'ya sonuna dek katılıyorum. İnfoCan'ın da dedikleri mantıksız sayılmaz. Ama Vikipedi anlaşılır olacak ise; bunu üstüne basa basa söylemek istiyorum: bunu üslüp ve anlatım üzerinde yapmalıyız! Yani siz Vikipedi'de çoğu sözcüğü anlaşılmayan tıp maddelerini desteklerken (gerçi bu tür maddeler için doğal aslında), tekli gibi anlaşılması son derece kolay olan bir sözcüğü anlaşılması güç diyerek ve "Vikipedi azami anlaşılır olmalıdır" (ki kime göre anlaşılır; burası bir ansiklopedidir) gerekçesini öne sürerek karşı çıkarsanız burada bir hata vardır demektir. Dediğim gibi, burası (Türkçe) bir ansiklopedidir ve dil konusundaki kaynağı TDK olmalıdır. Ayrıca çoğunluğun yaptığı her hataya destek verirsek bu iş kısır döngüye girer. Sanırım bir yerlerde birtakım anketler yapmalıyım bu görüşümü desteklemek için; ama nasıl? Her neyse, iyi çalışmalar. --♪♫Berkay0652|ileti 22:55, 6 Eylül 2009 (UTC)
Ben ilk mesajımda yazdım ama Berkay pek dikkat etmemiş galiba ama tekrar yazıyorum dikkat edilirse sevineceğim single, kelimesi Türkçe müzik dergilerinde, TV kanallarında (müzik kanalları dahil, Kral TV, Powertürk, MTV TR, NR1 vs), gazete ve dergilerde (haftalık, aylık, 2 haftalık) kısaca tüm medyada kullanılmaktadır. Örneğin Blue Jean dergisinde arama motoruna "single" yazarak görebilirsiniz, isterseniz tekli de yazın ama tekli araması, alakasız bir tane sonuç ile sonuçlanıyor. Diğer dergi, gazete web sayfalarında da bunu doğrulayabilirsiniz. Mesela Taraf gazetesindeki single kullanımı (tekli yazarsanız alakasız şeyler çıkıyor). Hürriyet için single (tekli yazarsanız müzikal anlamı dışında bilgiler çıkıyor). Milliyet için single.
Şimdi TDK dedi diye kullanılmayan bir kelimeyi kullanmak doğru değildir. Google sonuçları, o kelimenin ne kadar yaygın kullanıldığını göstermesi açısından önemlidir. Önemsiz olarak bakmayın. Facebook da denmiş, tekli sayfası var, vallahi facebook'ta sayfası olmayan toz zerresi bile yok, Facebook krter bile olamaz. Bu arada ben Berkay'a "Viki'de ilk kez tekli kelimesini sen kullandın" demedim, ama yaygınlaştırmaya çalışan kişidir Berkay. Bu açıdan bağlantı da verdim.
Benim başından beridir böyle savunmamın nedeni de budur: single yaygın kullanımken tekli Viki dışında kullanımı çok ama çok dardır. Vikipedi, Türkçede az kullanılan kelimeleri, "biz yaygınlaştıralım bari" mantığı ile kullanmaz. Eğer herkesin kullandığı kelime neyse o kelime herkes tarafından daha rahat anlaşılır. Biz, burada herkesin anlayacağı kelimelerle bir şeyler yapalım diyoruz Türkçeyi koruyalım, kollayalım, kelimelerini yaygınlaştıralım gibi bir misyonumuz yok ama Türkçeyi yazım, imlâ, anlatım bakımından doğru kullanarak Türkçeye en büyük hizmeti yaparız.
Eğik yazılmasına katılyıorum, mesela gazete, dergi, dizi, albüm adları da eğik yazılır ama genelde buna uyulmuyor. Biz gördüklerimizi düzeltmeye çalışalım. --Hedda Gabler 11:46, 7 Eylül 2009 (UTC)
- Merhabalar,
- Single Türkçe bir sözcüktür: evet, yanlış okumadınız. "Single" Türkçedir zira bugün Türkçede yaygın bir şekilde kullanılmaktadır, hatta Türkçe sözlüklere girmiştir: "single". TDK Güncel Türkçe Sözlük.
- Vikipedi "Özgür"dür ve anlaşılabilirliği önemser: sözcük tercihi için illâ ki bir standarda gerek yoktur. Anlaşılabilir olduğu sürece her türlü sözcük Vikipedi metinlerinde kullanılabilir; illâ ki "sözcük" demek zorunda değiliz her daim yani, "kelime" de diyebiliriz. "Prodüksiyon" da diyebiliriz, "yapım" da diyebiliriz. Eğer "tekli" anlaşılabilirse, madde içinde "single" ile birlikte kullanılabilir; "single" yaygın olduğu için anlaşılabilir olduğunu biliyoruz, "tekli"nin anlaşılabilirliğinin kanıtlanması şart: kaç müzik dergisi, sektör raporu, sektör devi kurum vs. bu terimi yaygın bir şekidle kullanmakta? Bu sorulara cevap vermemiz lazım.
- Alternatiflerin içinden tek birinin seçilmesinin zorunlu olduğu durumlarda, örneğin şablonlarda, adlandırmalarda vs., en yaygın olan önceliklidir: madde metni içinde anlaşılabilirlik korunduğu sürece "sözcük" mü "kelime" mi dediğiniz, "prodüksiyon"u mu "yapım"ı mı tercih ettiğiniz önem taşımaz; fakat şablondaki bir metinde, madde/şablon adında vs. yani alternatiflerden tek birinin seçilmesinin zorunlu olduğu durumlarda en yaygın olanı seçeriz.
- Önemli Not: burada tarafgirlik vb. sorunlar içermeyen "alternatif"lerden bahsediyorum. Daha da Önemli Not: Vikipedi sözcüklerin "Türkçe" mi "Yabancı" mı olduğuna, sözlüklere ve Türkçenin çağdaş kullanımına bakarak karar veriyor; etimolojilere veya kullanıcılarının tercihlerine, öznel yargılarına göre değil.
- Bence bu temeller doğrultusunda durum pek açık seçik. Her seferinde tekrarlıyoruz ama sanırım unutuluyor, tekrar tekrarlayalım: Vikipedi Türkçeyi, sizin veya bizim görüşlerimize göre, "kurtarma", "şekillendirme" projesi değil - ansiklopedi projesi. Teşekkürler, iyi çalışmalar... - - noumenon א mesaj 10:14, 8 Eylül 2009 (UTC)
- Tartışmalar sonucu bilgi kutusundaki tekli kelimesini eski sürümüne getiriyorum ve bu maddenin adını single olarak değiştiriyorum. Bilginize. --Hedda Gabler 13:38, 9 Eylül 2009 (UTC)
- Single kelimesi Türkçe sözlüklere girmiştir diye bir şey doğru değildir. Çünkü İnfocan'ın da yukarıda açıkladığı gibi, "single" Türkçe kelime dağarcığına dahil değildir. Bu nedenle madde adı tekli olarak kalmalı, maddedeki başlıklar içinde geçen ilk tekli kelimesinin yanına da parantez içinde İngilizce karşılığı yazılmalıdır. Diğer arkadaşların da belirttiği gibi, madde adı bu halde kalmalıdır. --78.178.100.121 15:41, 9 Eylül 2009 (UTC)
Sonuç
[kaynağı değiştir]- Ortada kesin bir sonuç elde edilmese de, bir şeyler önermek istiyorum. Madde adı tekli olarak kalsın; ancak girişte single sözcüğü'de yer alsın. Şablonlarda "tekli (single)" şeklinde parantez eklensin ve tekliye bağlantı verilsin. Ayrıca giriş kısmında "teklisidir (single)." ifadesi yer alsın. Bu yapıldıktan sonra maddenin geri kalanı "tekli" sözcüğüyle yazılabilsin; çünkü sonuçta single en başka kullanılmaktadır. Ama isteyen olursa single sözcüğünü kullansın. Ancak lütfen bunu yaparken mümkün olduğunda single sözcüğünü az kullanmaya çalışsın. Single yerine de "şarkı" kullansın uygunsa. Bu kabul edilsin mi? --♪♫Berkay0652|ileti 16:18, 9 Eylül 2009 (UTC)
- Şarkı ile ilgili: Şarkı ile single aynı şey değildir, o nedenle birbirinin alternatifi değildir. Girişte olmasa bile madde içinde yine de "şarkı" olarak bahsedilebilir.
- Parantez ile ilgili: İlla "tekli" kelimesi geçecekse girişte
single (tekli)
olarak yazalım, maddenin devamında parantezle kullanmamız mümkün değil. Bir kez daha yaygın kullanımı göz önüne alarak maddenin devamında single diyelim, ancak italik olarak. --Kemal K.ileti 16:24, 9 Eylül 2009 (UTC)
- Puff. Bu işin sonu gelmeyecek anlaşılan. O zaman herkes istediğini kullansın, bu nasıl? --♪♫Berkay0652|ileti 18:42, 9 Eylül 2009 (UTC)
- Aslında bakın, yaygın falan deniliyor ama single diye bir sözcüğün dağarcığımızda olmadığını hatırlatmak istiyorum. Çünkü buna destek veren kullanıcılar da var yukarıda. Mesela İnfoCan'ın örneğinde: "Kapadokyacada isim morfolojisinin başlıca özelliği, bitişken isim çekiminin (agglutinative declension) zaman içinde giderek ortaya çıkmasıdır" kalıbı kullanılmış. Yani maddenin devamında "bitişken isim çekimi" diye devam eder bu. Yani bu demektir ki; en başta "tekli (single)" şeklinde kullanıp, devamında tekliyi kullanmak en mantıklısı. Yanlış mıyım? Ha eğer "singıl" diye bir sözcüğümüz olsaydı. Bu sorun yaşanmıyor olurdu. --♪♫Berkay0652|ileti 18:51, 9 Eylül 2009 (UTC)
- Valla Berkay, herkes istediğini kullansın diyebileceğimiz bir konu değil... Herkes istediğini kullanabilseydi, Tartışma:Ermeni Kırımı hâlen devam etmezdi. Ben ilk başta "single (tekli)" ondan sonra da madde içinde tekli kullanılmasını öneriyorum. Tamam, Öz Türkçe'yi savunmamalıyız ama, Türkçe karşılığı ve kullanımı varken dil yapımıza uygun olmayan sözcüklere dönüş yapmamalıyız. Örneğin, "yalıtım" varken "izolasyon" kullanılmasına ses çıkarmam. Ancak, single, mause, printer... gibi kullanımlar yanlıştır...--Sαвяí¢αи76ileti 19:02, 9 Eylül 2009 (UTC)
- Haklısın, zaten ben de bunu savunuyorum işte. Ancak bir fark var; girişte "single (tekli)" yerine "tekli (single)" kullanalım diyorum başta.
--♪♫Berkay0652|ileti 19:13, 9 Eylül 2009 (UTC)
Anlaşılırlık konusu
[kaynağı değiştir]- Şunu belirtmek istiyorum arkadaşlar: tekli sözcüğü sanırım az yaygın diye "anlaşılır değil" diye kabul ediliyor. Halbuki sonuçta tekli, gayet Türkçe bir türemiş sözcüktür ve Türkçe bilen herkes (zaten başka kim bakıyor ki) bunu kesinlikle anlayacaktır. Single, bir çoğunluk hatasıdır ve bir ansiklopedide buna uymak beklenemez. Şöyle düşünün, yabancı dili olmayan yaşlı birisi bir şarkı maddesine baktı; ama etraf single sözcüğüyle kaynıyor. Bu konuda bir tahmin yürütebilecek mi? Derseniz ki cümlenin gelişinden anlar; o zaman kısa yoldan tekliyi kullanalım. Hem zaten tekliye bağlantı vererek bu sorun aşılabilir. Ancak single sadece yeni nesil arasında yaygındır. Teşekkürler, iyi çalışmalar. (Özetle: sözügeçen sorun anlaşılırlıksa, istediği kadar yaygın olsun.) --♪♫Berkay0652|ileti 15:16, 12 Eylül 2009 (UTC)
- Hep aynı şeyleri, yazıp duruyoruz. Çizgi filmlerdeki sürekli tekrarlanan arka planlar gibiyiz. Single kelimesi zaten oldukça yeni bir kelime. Öyle çok eski bir kelime değil. Türkiye'de 90'larda Yonca Evcimik ile ilk Türkçe single çıktı. Öyle, 70yaşındaki biri girip arayacağını sanmıyorum. Herkesin anlamasını istiyoruz da neden kimsenin kullanmadığı kelimeyi sırf Türkçe diye kullanmaya çalışıyoruz? Eğer, kullanıcıların bir kısmı anlamayacaksa single kelimesinin kullanıldığı ilk yere iç bağlantı veririz, anlamayan kişi maddeyi okur ve anlar. Ama öyle kişilerin çıkacağını düşünmüyorum. Single, kelimesi bugün mortgage ya da fabl kelimeleri kadar yaygın, ve herkes tarafından gayet iyi bilinmekte. Artık "tekli kelimesi Türkçe, o kalsın" argümanını bırakmamız gerek ve single kelimesini kabul etmeliyiz. Kabul edilince, kimse kazanmayacak birileri de yenilgiye uğramayacaktır. Lütfen bunu dikkate alalım: Türkiye Türkçesinde single kelimesi, yaygın olandır ve bu kullanılmalıdır. Tekli diye bir kullanım sadece TDK'de ve burada mevcuttur.
- Ek: Single ile şarkı aynı değildir. Lütfen, Türkçe şarkı söyleyen şarkıcıların, single olarak yayımlamadıkları şarkıları ile ilgili maddelerinde single bilgi kutusunu kullanmayalım. Varsa şarkı bilgi kutusu, onu kullanalım. Yoksa, bir tane oluşturabilirim. -Hedda Gabler 15:42, 12 Eylül 2009 (UTC)
- Tamam ama Vikipedi'nin "yaygın olan sözcükler kullanılmalıdır" diye bir kuralı var mı? Sadece azami anlaşılır olmalıdır deniliyor. Ayrıca neden Türkçe karşılık diye kullanmayalım ki? Sonuçta burası Türkçe bir site değil mi? Single daha Türkçe bile olamamış. Singıl olsa hadi neyse, ama böyle bir yazım da yok ki. Sorun da bu işte. --♪♫Berkay0652|ileti 15:59, 12 Eylül 2009 (UTC)
- Azami anlaşılır olması neye bağlıdır? Yaygın olan kelimenin kullanımına bağlı değil midir? Hiç kullanılmayan kelimenin kullanımına mı bağlıdır? Ben, tekli kelimesine Türkçedir diye karşı çıkmıyorum, hiç kullanılmadığı için karşı çıkıyorum ve yaygınlaşmasını sağlamak bizim görevimiz değildir. Biz, yaygın olanı kullanırız. Burası Türkçe dili ile yazılan bir ansiklopedi single kelimesi de TDK tarafından kabul edilen ve Türkçe sözlüğe giren bir kelimedir. Fabl kelimesini biz fabıl olarak kullanmiyoruz, mortgage için mortgeyc gibi kullanmıyoruz. Dillerin kendinden olmayan kelimeleri olduğu gibi alma durumu vardır. Bazı kelimeler ise o dile uydurulur. Fakat single, Türkçeye olduğu gibi alınmış bir kelimedir, atıyorum psikoloji, prodüksiyon gibi Türkçeye uydurulmamıştır. Single, bu konumundan dolayı hatalı Türkçe kelime olarak kabul edilemez. Vaktim olsaydı, Türkçeye aynen alınmış ve kullanılan kelimeleri bulmaya çalışırdım ama pek vaktim yok. Bu tartışmanın da sonlanması gerekiyor. İlerde-atıyorum 5yıl sonra, tekli kelimesi herkes tarafından kullanılırsa, ya da kullanımı yaygınlaşırsa, o zaman ben de derim ki "her iki kelime yaygın, o zaman tekli olsun." fakat şu an için durum böyle değildir. Ben Türkçe eğitimi bölümünü okudum üniversitede, Köktürkçe, Orta Türkçe vb Türkçe dillerini öğrendim, kelimelerin kökenini, zamanla nasıl değiştini vs. Osmanlıca, nasıl ki Farsca, Arapça gibi dillerden nasıl bir çok kelime aldıysa, günümüzde Türkiye Türkçesinin Ingilizceden, Fransızcadan olduğu gibi ya da değiştirerek kelime alması doğaldır. Lütfen, bunu bir Türkçemizi koruyalım tarzı bir mesele haline getirmeyelim. Ingilizcede bir sürü Fransızca kelime var, Fransızcada, bir çok Latince kelime mevcut. Herkes kendi dillerindeki bu yabancı kelimeleri temizlemeye mi kalkacak, sırf kendi dillerinden değil diye?
- Tekrar söylüyorum, single kelimesini kullanmalıyız. Teklinin kullanımı yoktur. - Hedda Gabler 16:26, 12 Eylül 2009 (UTC)
- Burada "Türkçemizi koruyalım" diye bir şey yapılmıyor ve yapılmasına da gerek yok. Çünkü bu kavramın Türkçede yer alan bir tek karşılığı var, o da tekli. Kullanımı yoktur demek de komik. Çünkü kullanımı olmayan kelimeler sözlüklerde yer almaz. "Single" kelimesi bu kavramın İngilizcesidir. Ancak maddenin anlaşılırlığına katkıda bulunması için bazı yerlerde tekli kelimesinden sonra parantez içinde kullanılabilir. --88.253.157.167 06:00, 13 Eylül 2009 (UTC)
- Tdk'na single sözcüğü hakkında görüş belirtmesini istemiştim. Kurum başkanının cevabını paylaşıyorum. --BIYIKLI 15:39, 30 Eylül 2009 (UTC)
İlgi:081/09/2009 tarihli bilgi edinme belgeniz.
“single” sözcüğü Batı kökenli bir sözcüktür. Türkçede birden fazla karşılığı vardır. Single: 1.Tek, Bir. 2. Yalnız. 3. Evlenmemiş (kimse) bekâr. 4. Özel. 5. Sade, saf. 6. Basit. 7. Yalın kat. 8. Tekli, 9. Tekil. 10. Gidiş bileti. 11. Kırkbeşlik plak. 12. Teniste tekler anlamlarına gelmektedir. Görüleceği gibi Türkçedeki karşılıkların hepsini yalnızca “single” sözcüğü ile değişmek demek, bütün bu sözcüklerin kullanılamaz duruma gelmesi anlamına gelecek ve dili yoksullaştıracaktır. Bu durumda her kavrama farklı bir adlandırmanın zenginliğine karşın yabancı dilden sözcük alarak dili yoksullaştırmanın anlamsızlığı da açıkça görülmektedir..
Bilgi edinmenizi rica ederim.
Prof. Dr. Şükrü Halûk AKALIN
Türk Dil Kurumu Başkanı
- Türk Dil Kurumu Başkanına katılıyorum. Ayrıca "tekli" gerçekten iş görüyor. Single demeye gerek yok. Single yazarken ayraç kullandığımızda bir acayip oluyor." single'lar " gibi. Zaten mavi "tekli" bağlantılarına tıklayan insanlarda ne demek istediğimizi anlayacaktır.--koc61mesaj 22:49, 5 Ekim 2009 (UTC)
- Birinin bir şeyi anlaması için tıklaması şart mıdır? Tıklamadan anlaşılırlığı sağlamak varken bu ısrar niye? Tekli neye göre iş görüyor? Ayraç kuıllanmak size nasıl bir acaiplik duygusu veriyor? --Hedda Gableя 10:12, 6 Ekim 2009 (UTC)
- TDK'nin birçok konudaki tavrını eleştirsem de, bu sefer gayet iyi bir noktaya değinmiş ve remen son noktayı koymuş. Şükrü Halûk Akalın'a teşekkürler
...--Sαвяí¢αи76ileti 13:39, 20 Ekim 2009 (UTC)
- TDK'nin birçok konudaki tavrını eleştirsem de, bu sefer gayet iyi bir noktaya değinmiş ve remen son noktayı koymuş. Şükrü Halûk Akalın'a teşekkürler
- Sabri'ye katılıyorum. Ayrıca Türk Dil Kurumu Başkanı'nın bu konuda bir görüş bildirmesi ve konuyu dikkate alması sevindirici. Üstteki yorumlarda da görüleceği gibi tekliyi gören bir kişi anlamını kavrayabilir. En azından bir şeye özgü bir terim adıdır. Mesela bir biyokimya maddesinde geçen polinükleotit terimini herkes anlıyor mu? Anlamıyor, ama bağlantıya tıklayınca neymiş ne değilmiş anlıyor. Burası bir ansiklopedi, azami anlaşılırlık istiyorsak resimlerle, ses dosyalarıyla, içerikle yapalım bu işi. Single veya tekli ile değil. Sonuçta sözlükte yer alan Türkçe bir karşılığı var mıdır: vardır. Bu da yeterli bir nedendir. (Ayrıca sayın Hedda Gabler, yukarıda bir yerde söylediğiniz "her dilde bozulma vardır" ifadesini yerinde bulduğumu söyleyemem aslında. Mesela Fransızcada bir sürü Latince sözcük var demişsiniz ama iki dilin yapısı birbirine uyar, çünkü ikisi de aynı ailedendir. Hele ki İngilizcedeki Fransızca sözcüklere değinmek bile yerinde olmaz sanırım. Mesela department sözcüğü Fransızca kökenlidir. Ama bariz İngilizce durur. Ama İngilizce bir yazıda "shish kebab" öbeğini görünce yabancılık olduğunu anlarsınız. Aynı şey single-tekli için de geçerli. Şiş kebap özel bir yemeğin adı diye değiştirmek doğru olmaz, fakat terim adının Türkçesi varsa Türkçesi kullanılır kanımca.) Çok konuştum sanırım. İyi çalışmalar.
--♪♫Berkay0652|ileti 17:50, 20 Ekim 2009 (UTC)
tekli'ye destek
[kaynağı değiştir]4 sene kadar önce vikipedi'ye ilk başladığım sıralarda, müzik albümleriyle ilgili maddeler üretirken, tekliden haberi olmayan biri olarak, single yerine tekil ifadesini kullanmıştım. o zaman da şimdi hatırlamadığım bir ya da bikaç kullanıcıyla bu konuyu görüşmüştük ama bu kadar uzun boylu, hararetli tartışmalar olmamıştı.
eğer tdk'da single için artık netleşmiş bir öneri var ve bu tekli ise, bunu destekleyerek kullanmak gerekir. kötülemek ya da karalamak ve ingilizce olanı türkçe'ye yedirmekte inat etmek yerine, bu kelimenin anlatılmak istenileni ne denli karşıladığına bakmak gerekir. tabii, bunu yaparken de ingilizce olana alışmışlık halini bir kenara koymak lazım. aksi halde, "hıh, karşılamıyo ki zaten..." diye kestirip atmak, işin kolaycılığa kaçması olur.
single'ın en azından şimdilik ne kadar da ezici bir çoğunlukla tercih ediliyor oluşu çok da önemli değil. bir yerlerden hayatımıza yoğuşmalı lafı girdi, resmen promosyonu yapıldı ve şimdi, kondansör yerine bol bol kullanılıyor; bir yerden de hayatımıza, aslında şahane karşılıkları olmasına rağmen trend girdi, yerine eğilim/yönelim gibi karşılıkları koyamıyoruz. eğer tekliyi kullanırsak, zamanla buna alışılır ve giderek daha çok tercih edilmeye başlar.
bir yabancı kelimenin kolayca türkçeleşmesi ve benimsenmesi konusunda önemli bir kriterin, o kelimenin az çok yazıldığı gibi okunup okunamadığı olduğunu düşünüyorum. trend lafını ingilizce'de de yazıldığı gibi okurlar, türkçe'de de öyle yaparız ve türkçe'ye özgü ekleri almaya da pek yatkındır mesela. ama single öyle değil, singıl diye okunuyor. eğer bu kelime, yazılması anlamında da türkçe'ye singıl olarak giremiyorsa, o zaman ona önerilmiş ve anlamını da pekala karşılayabilen türkçe kelimeyi, yani tekliyi desteklemek gayet olumlu bir yaklaşımdır, bence.
iyi çalışmalar...
--Doruk Salancıileti 07:53, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Biz TDK'ye bağlı çalışan bir kurum falan değiliz. TDK, yukarıda single için bilmem bir sürü anlamı var demiş. Single'ın İngilizcede bir sürü anlamı olabilir ama Türkçede tek bir anlamı var. Evet, İngilizcede, şu anlamlara gelebilir ama bizim şu an yazdığımız bir dilde başka anlamı yoktur yani single, bildiğimiz single demektir. Bu yüzden Vikipedi, kullanılmayan bir kelimeyi "onlar kullanmıyorsa biz kullanalım be yaygınlaştıralım" deyip kelimenin kullanım alanını yaymak gibi bir görevi yoktur. İşte bu yüzden herkes tarafından kullanılmakta olan single kelimesi kullanılmalıdır. Kaç yüz kere bunları yazmak gerekiyor bilmiyorum ama bunları yazmaktan bıkmayacağım. Ve single, singıl diye okunması bizim sorunumuz değildir, mortgage de mortgeyç-mortgıç [vs] gibi okunuyor [sanki bir tek single Türkçede farklı okunuyormuş gibi yapmalar yok mu]. Artı biri single yazınca kimsenin onu tekli olarak değiştirme hakkı yoktur. Kolay gelsin. --Hedda Gabler 10:08, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Doruk Salancı gayet haklı. Bunun yanında Vikipedi Türk Dil Kurumu'na bağlı olmayabilir fakat bu sitenin içeriği Türkçe ve dolayısıyla Türkçe konusunda bu site için kaynak alınabilecek en birincil kaynak TDK'dir. İlla Türk Dil Kurumu'na resmen bağlı olmamız gerekmez. Mortgage gibi sözcükler Türkçede farklı okunuyor olabilir, ama bu sözcüklerin Türkçe önerilen karşılıkları yoktur. Olsa onları da tartışırdım emin olun. Ayrıca bu sayfa single ve tekli tartışması ile ilintilidir. Dolayısıyla "sanki bir tek single Türkçede farklı okunuyormuş gibi yapmalar yok mu" cümlenizi haklı bulmadım. Single diye Türkçe bir sözcük yok, yok, yok. Bunu Türkçe bir metnin ortasına şak diye koymak yanlış. Alın, single'ı yabancı bir sözcük gibi arattım sonuç hep aynı; [3] [4] [5]. İyi çalışmalar. --♪♫Berkay0652|ileti 12:34, 27 Ekim 2009 (UTC)
- "yok yok yok yok" on milyon tane "yok" yazarak kimse haklı olamıyor maalesef. İyiki de bağlantı vermişsiniz. Single kelimesi İngilizcede birçok anlama geliyor Türkçede değil. yani single diye ararsanız karşısına "bekar" çıkar. Bizde bekar'ın diğer kelimesi "single" değildir. Galiba sözlük kullanma bilgimiz pek yok. Karşısına gelen terimler, İngilizcedeki karşılıklar Türkçedeki değil. Gerçekler acıdı ama "single" Türkçede kullanılıyor, acı gerçek naparsınız. --Hedda Gabler 12:38, 27 Ekim 2009 (UTC)
Hedda Gabler, bunca sinir, bunca asabiyet nedir ki? :-)
"sanki bir tek single Türkçede farklı okunuyormuş gibi yapmalar yok mu" ne demek? (sözde) öyle yaptığım tamamen senin şahsi yorumun.
ayrıca, vikipedi'nin tdk'ya çalışan bir kurum olması/olmaması ya da yazdığın başka bir takım görevlerinin olması/olmaması gibi atıflar da şahsi görüşüne ait; bunların olumlu ya da olumsuz yorumlanabilecek hallerini başkasına atfetmen gereksiz bir çaba. ben tdk'yı bir kaynak olarak gösteriyorum, gayet de kayda değer bir kaynak.
saçmalamış gibi buradaki fikir değiştokuşlarına en ufak bir katkısı olmayacak, olsa olsa sana zararı olacak bir ifadeyi tdk niye haketmiş acaba? bu kadar kendinden emin olmak senin gözünü bağlamış olmasın?
ben özgür ve rahatça, konuyla ilgili görüşümü dile getirdim, gereksiz polemiğe ya da asabiyete mahal vermeye hiç niyetim yok; sana kolay gelsin. :-)
--Doruk Salancıileti 12:50, 27 Ekim 2009 (UTC)
- TDK örnek alınabilir konu bu değil. TDK'ye single diye aratın bakalım. Sonuç çıkacak mı çıkmayacak mı? Sonuç çıkıyorsa ve Türkçede her yerde bu kelime kullanılıyorsa o zaman bu kelimeyi kullanılmayan bir kelime ile değiştirmek ne diye? ÖzTürkçeciliktir başka bir şey değil. Ayrıca kendinden emin olmak ile ilgili bir şey yok lütfen bir yukarılarda verdiğim single kelimesinin yaygınlığına dair kaynaklara bakın, bir müzik markete gidip bir single ile tekliyi sorun, hangisine cevap alacaksınız, bir şarkıcıya sorun "single/tekli çakaracak mısınız" diye bakalım ne diyecek? Single mı denecej tekli mi? Benim için bu tartışma çok önceden bitmiş idi. Çünkü herkesin bildiğini okuduğunu gördüm. Ama benim "single" yazdıklarıma "tekli" yazılınca buraya geri döndüm mecburen. Yoksa, kuyudaki taş kadar sorunlu bu tartışma. --Hedda Gabler 13:02, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Doruk Salancı'nın yukarıda değindiği konulardan özellikle birine hararetle katılıyorum. Single ve benzer pek çok kelime Türkçe yapım ve çekimeklerini almaya uygun değildir. Dolayısıyla cins isim olan "single" sözcüğünü kesme işareti ile ayırmak gerekmektedir ve bu da dilin yapısına uygun değil. Yukarıda ayrıca TDK'ya bağlı çalışmadığımız vurgulanmış. Doğru. Ancak Türk Dil Kurumu'nun bu ansiklopedinin yazıldığı dil olan Türkçeyi düzenleyen ve (kullanıcıların çoğunluğunun yaşadığı yer olması bakımından söylüyorum) sitesi "gov.tr" uzantılı olan tek dil kurumu olduğunu unutmayın. TDK'nın çalışmalarını, düzenlemelerinin, önerilerini yadsıyamazsınız. Kaldı ki maddede single adı da veriliyor. tamamen bir yok etme çabası içinde değil kimse. Tekli sözü maddenin yazımında, okumasında, noktalamasında akıcılık sağlıyor. --Danbury ileti 13:18, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Hmm, genelde Vikide deneyimli olan kullanıcılar single'a gelen ekleri kesme işraeti ile ayrı yazıyorlar (single'ı vs). Zaten bu kural fakat dediğim gibi aynı şeyi hijra'ya da uyguluyoruz ya da diğer Türkçe olmayan kelimelere. Hatta bazen eğik bile yazdığım oluyor single'ı. Bu arada ben TDK'yi yadsımıyorum (ama "eleştirilemez" diye bir şey yok o ayrı konu) ama verdiği kelimenin genelde kullanılmadığı belirtiyoum ve single kelimesi herkes tarafından kullanıldığını defalarca yazmaktayım bir de maddede single ve tekli olsun benim sorunum o değil. Sizin açtığınız bir maddede geçen single kelimesini başka birinin gelip onu "tekli" yapması, işte karşı olduğum şey bu değişiklikler. Kolay gelsin.--Hedda Gabler 13:26, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Doruk Salancı'nın yukarıda değindiği konulardan özellikle birine hararetle katılıyorum. Single ve benzer pek çok kelime Türkçe yapım ve çekimeklerini almaya uygun değildir. Dolayısıyla cins isim olan "single" sözcüğünü kesme işareti ile ayırmak gerekmektedir ve bu da dilin yapısına uygun değil. Yukarıda ayrıca TDK'ya bağlı çalışmadığımız vurgulanmış. Doğru. Ancak Türk Dil Kurumu'nun bu ansiklopedinin yazıldığı dil olan Türkçeyi düzenleyen ve (kullanıcıların çoğunluğunun yaşadığı yer olması bakımından söylüyorum) sitesi "gov.tr" uzantılı olan tek dil kurumu olduğunu unutmayın. TDK'nın çalışmalarını, düzenlemelerinin, önerilerini yadsıyamazsınız. Kaldı ki maddede single adı da veriliyor. tamamen bir yok etme çabası içinde değil kimse. Tekli sözü maddenin yazımında, okumasında, noktalamasında akıcılık sağlıyor. --Danbury ileti 13:18, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Vikipedi'de her kılığa girdim, şimdi de günah keçisi oldum ya üstüme kızmış kurşun dökseler, sonra da cesedimi ütüleyip etlerimi tost makinesinde yaksalar gam yemem artık.
Ben Vikipedi'de hiçbir madde, kimsenin kendi şahsına ait değil diye biliyordum. Benim amacım Vikipedi'de tek bir kullanımın var olmasını (standartlaştırma) sağlamak. Yani kimi kullanımlar vardır, yazan kişiye göre değişir ve sırıtmaz genelde. Ama single-tekli gibi arasında uçurum gibi keskin bir çizgi olan kullanımlardan birini tercih etmeliyiz. Amacım Öz Türkçecilik değildir, sadece bir şeyin düzgün ve temizinin kullanılmasını sağlamaktır. Nasıl temiz ve iyi giyinmek bir insanı üstün kılar, temiz ve düzgün bir kullanımın uygulanmasını sağlamak Vikipedi'yi bir forumdan üstün tutacaktır. İyi çalışmalar. --♪♫Berkay0652|ileti 13:43, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Bu kadar tartışma var iken bu tür değişikliği yapmanız doğru değildir. Ben ilk mesajlarda da bağlantı verdim ve sizin bu tür değişiklikleri yaygınlaştırdığınız söylemiş idim. Yeni bir şey değil zaten bu. Eğer tartışmalıysa singşe-tekli değişikliği, bu tür değişiklikleri yapmayı ara verebilirsiniz. --Hedda Gabler 13:46, 27 Ekim 2009 (UTC)
- TDK'ya rağmen yaygın olmayan terimler de var. Ama tekli kelimesinin yaygın olmadığı da söylenemez. Yine de TDK'nın tanımı
1. Tek yataklı otel odası.
2. müz. Bir sanatçının tek eserini seslendirdiği kaset.
8 cm single'da en az iki eser vardır.
12 cm single yani Maxi single'da ise daha fazla. Maxi single'ya Maksi tekli mi diyaceğiz ?
Vikipdeide verimsiz madde başlık adlandırma tartışmasını önlemek için TDK'dan refarens alınır. Fakat Vikipedinin TDK'nın ne akıncısı ne de şubesi olduğunu da unutmamalıyız.
Bence bu maddenin başlığı tekli olabilir ama maddelerde ve madde metinleri için kaynaklara başvurulmalıdır. Eğer sanatçı daha doğrusu plakçının kendisi single olarak piyasaya sunuyorsa "Single Türkçe değildir" diyip değiştirme hakkımız yoktur. Takabeg ileti 14:10, 27 Ekim 2009 (UTC)
Yorum Tartışma çok verimsiz gitmekte. Tartışma yukarıda çeşitli kaynaklar araştırılarak ve konunun uzmanına başvurularak noktalanmış: "Single" Türkçe söz varlığına geçmiş bir sözcük değildir; zaten Türkçeye geçseydi "single" diye değil de, "singıl" diye yazılırdı. İngilizce söz varlığında yer alan bu sözcüğün, Türkçedeki karşılığı "tekli"dir. Türkçenin kelime dağarcığına girmemiş bir sözü, ancak Türkçesi bulunmuyorsa doğrudan kullanabiliriz. --.dsm. 16:10, 27 Ekim 2009 (UTC)
Soru Konunun uzmanı kim ? Takabeg ileti 16:33, 27 Ekim 2009 (UTC)
- Sayın Dsmurat, lütfen "Türkçeye girmemiş" şeklinde kesin yorum yapmayınız. TDK sözlüğünde "single" kelimesi yer almaktadır. Ayrıca girseydi "singıl" olurdu da komik bir yorum. Başka bir şey değil. Her kelime Türkçeye girerken Türkçeye adapte olacak diye bir şey yok. Örnekler rahatlıkla bulunabilir hatta TDK yazım kılavuzundan da faydalanılabilir. Ama bir kelimenin yaygınlığını bırakıp yaygın olmayanı kullanmak "öztürkçecilik"ten başka bir şey değil. Ayrıca maxi single örneğini Takabeg vermiş, ona ne denecek? Cidden tartışma verimsiz geçiyor, "single" kelimesinin kulanım alanına dair örnekleri en başta vermiş idim, onları dikkate alan yok. TDK sitesinde "single"ın yer aldığını da gören yok. --Hedda Gabler 10:00, 28 Ekim 2009 (UTC)
TDK'da bir yönlendirme
[kaynağı değiştir]- TDK sitesinde "single" var olması onun TDK tarafında onaylandığı anlamına gelmiyor, lütfen yukarda 5 Eylül 2009 tarihli notuma tekrar bakın. TDK sözlüğünde, gündelik dilde çok kullanılan yabancı sözcüklere, "mouse", "mortgage" gibi, kolaylık olsun diye yer verilmiş, ama bunlar için "bakınız..." deyip Türkçe karşılıklara bağlantı vermiş. Aynı şeyi biz de Vikipedi'de yapıyoruz Mouse sayfasına bakarsanız göreceğiniz gibi. Buna karşın, TDK'de yabancı olup Türkçeye girmiş olan başka sözcükler için doğrudan tanım veriliyor ("hit=liste başı" gibi). Bu tartışmanın başka boyutları var, ben yukarıda kendi görüşümü belirttim, ama TDK'de var argümanı geçerli bir argüman değildir, lütfen bunu ikide bir tekrarlamayalım. --İnfoCan ▀ 10:34, 28 Ekim 2009 (UTC)
- "show" kelimesini yazarsanız yanıt alamazsınız ama "mouse, single" gibi kelimlerde bakınız yönergesi alırsınız! Bakınız yönergesi tam olarak ne anlama geliyor peki? "Türkçede kullanılıyor ama biz kabul etmiyor muyuz" gibi bir anlamı mı var, bilen biri varsa beni aydınlatabilir mi? yoksa "yönlendirme" mi? Hani elimize bir sözlük alırız da orada eş anlamlı 2 kelime geçer birinde "bakınız" der ötekinde açıklama yapar. Bu da öyle bir şey değil midir? Öyle bir şey ise Türkçeye girmiş değil midir? --Hedda Gabler 10:40, 28 Ekim 2009 (UTC)
- TDK sözlüğü bir İngilizce-Türkçe sözlük değildir, tabii ki aklınıza gelen her yabancı sözcüğü orada bulamazsınız. Ama 'şov' sözcüğü var.
- Benim anladığım, TDK sözlüğünde "bakınız", "güncel dilde bu yabancı sözcük kullanılıyor ama Türkçe'sini arıyorsanız bakınız..." anlamına geliyor. Eş anlamlı kelimelerde ('örnek' ve 'misal' gibi) her ikisinde de tanım veriliyor, biri öbürüne yönlendirilmiyor.
- Son sorunuza ("Öyle bir şey ise Türkçeye girmiş değil midir?") kişisel yorumumla cevap vereyim (kaynak vermeyeceğim). Türkçe adaptif bir dil, sürekli olarak yeni sözcükleri içine almakta ve bunlar zaman içinde resmi sözlüklere de girmekte. Ancak bazı sözcükler, bazıları resmen Türkçe'de bulunmayan Q, W, X gibi harfler içermelerinden dolayı, bazıları ise okunduklarından farklı yazıldıklarından, bu adaptasyona uğramakta zorlanmaktalar. Çünkü burada Türkçe'yi Türkçe yapan daha temel özellikler, yani gramer kuralları ihlal edilmekte (yukarıda yazdığım ismin beş hali konusunu hatırlayın). Böyle durumlarda dil, bir çeşit kendini korumaya alıp o sözcüğü izole ediyor, kesme işareti kullanarak ("single'da") örneğin. Yani yabancı sözcük kullanılıyor ama entegre olmuyor, yama gibi kalıyor. Kısacası, dilin parçası olmuyor da, yaygın olarak kullanılan bir yabancı sözcük oluyor. --İnfoCan ▀ 15:33, 28 Ekim 2009 (UTC)
- --İnfoCan ▀ 15:33, 28 Ekim 2009 (UTC)
- Tamam ama bir sözlük veya ansiklopedide bir şeye bakınız veriliyorsa, o bakınızın yer aldığı başlık, o ansiklopedi ya da sözlük tarafından tercih edilmemiş demektir. Eğer tüm tanım ve açıklama diğer kısımda yer alıyorsa, orası benimsenmiş demektir. Ben Öz Türkçeci falan değilim ama Öz Türkçecilik kavramını neden bu kadar kötü bir şeymiş gibi gösteriyorsunuz anlamıyorum. Estonca, Fince gibi dillerde harfleri tamamen uydurulmuş (fakat dilin özelliklerini barındıran) sözcükler bugün ülke çapında yaygınlaştırılmışken; bu durum Türkçede olunca mı sorun oluyor? Ayrıca "maxi single"ın karşılığı da "maksi tekli" şeklindedir. Hatta onu terim olarak kabul etmezseniz, "uzun tekli" şeklinde bile yazabilirsiniz. Gayet de açık, anlaşılır ve öz olur. Hiç de karmaşıklık olmaz. Nokta. İyi çalışmalar. --♪♫Berkay0652|ileti 14:32, 28 Ekim 2009 (UTC)
- Öncelikle arkadaşlar sadece sanal TDK sözlüğüne değil kâğıttan olan sözlüğe de bakarsak "single" yer almaktadır, ve Türkçe bir kelime değilse (Türkçeye girmiş en azından) neden Türkçe sözlükte yer alsın ki. İnfocan'ın son dediği şeyden kaynaklanıyor olabilir bakınız ibaresi. Çünkü "mouse, single" vs gibi ifadelere bakarsak bunların okunuşları ve yazılışları farklı ve Türkçe diline pek uyduğu söylenemez ama kabul gördüğü için de TDK bunu sözlüğüne alıp yönlendirme yapmış olabilir. Yani kullanabiliriz. Sorun yok. Berkay'a gelince, Berkay sayende "maxi single" için "uzun tekli" gibi icat bir kelimeyi duydum. Cidden böyle giderse Vikipedi'nin hali içler acısı olacaktır. Öztürkçecilik kötü bir şey değildir ama onu yaymaya çalışmak, var olan güncel kelimelerle hiç kullanılmayan kelimeleri değiştirmek kötüdür. Herkes anlasın diyoruz ama hiç kullanılmayan kelimeleri kullanıyoruz. Bu maddenin adı "tekli" kalabilir benim için sorun yok ama diğer müzik maddelerinde "single" kullanılması daha uygundur. Daha önce İnfocan'ın belirttiği gibi Türkçenin ses özelliklerine tam uymadığı için bu tür kelimelere (sadece "single" değil) gelen ismin halleri kesme işareti ile ayrı yazılmalıdır. Umarım bu tartışma kendini tekrarlamaz bir daha. Kolay gelsin. --Hedda Gabler 10:27, 29 Ekim 2009 (UTC)
- Sayın Hedda Gabler. Baktım ki benden başka kullanıcılara benim single sözcüğünü tekli diye değiştirmemin sizi rahatsız ettiğini söylemişsiniz. Bunu bana zaten söylediniz ki. Benim yaptığım değişiklikleri kaynak göstererek neden kendinizi haklı çıkarma yoluna gidiyorsunuz anlamadım açıkçası.
Lütfen bana bu tavırla davranmayı daha fazla sürdürmeyin, aksi takdirde sizinle daha resmî bir tavırla konuşmaya başlayacağım.Ayrıca ben kullanılmayan bir sözcüğü yaymaya çalışmıyorum, açtığım maddelerde birçok Türkçe olmayan sözcük görebilirsiniz. Ama konu "single" ise tek alternatif tekli'yi kullanmaktır. Bunun eş anlamlısı, karşılığı falan "single" değildir. --♪♫Berkay0652|ileti 12:27, 31 Ekim 2009 (UTC)
- Sayın Hedda Gabler. Baktım ki benden başka kullanıcılara benim single sözcüğünü tekli diye değiştirmemin sizi rahatsız ettiğini söylemişsiniz. Bunu bana zaten söylediniz ki. Benim yaptığım değişiklikleri kaynak göstererek neden kendinizi haklı çıkarma yoluna gidiyorsunuz anlamadım açıkçası.
Şu an TDK'nın resmi websitesi sözlüğünde "single" diye bir kelime bulunmuyor. Ayrıca bu sözlüğü en güncel sözlük olarak kabul edebiliriz. Diğer el sözlüklerine bu durumda gerek yok.Ayrıca anlaşılırlık konusuna gelirsek, vikipedi mavi bağlantılarından bu sayfaya yönlendirilen okuyucu teklinin ne olduğunu anlayacaktır. Kısacası anlaşılırlık konusunda bir sorun yok. Bir de "tekli" sözcüğü kullanımda hiç absürb durmuyor.--koc61mesaj 05:25, 10 Aralık 2009 (UTC)
bilgiler
[kaynağı değiştir]tartışılan bilgiler maddeye eklenmeli -- Son kahraman ileti 11:11, 30 Ocak 2010 (UTC)
Vikipedi'nin Sorumluluğu
[kaynağı değiştir]Arkadaşlar burada single yerine tekli sözcüğünü tercih etmeyen birçok kişi tekli sözcüğünün henüz yeterince yaygınlaşmadığını ve bu nedenle single sözcüğünün kullanımda kalması gerektiğini savunuyor. Bence bu tartışmalarda önemli bir nokta göz ardı edilmiş. Eğer Vikipedi gibi çok tutulan ve bilginin kaynağı olarak görülen ortamlar Türkçe karşılıkların oturması için kendileri çaba sarfetmezse, türkçe karşılık yaygınlaşsın sonra biz de kullanırız gibi umarsız tavırlar sergilerse dilimiz karşılığı olmayan(!)yabancı sözcüklere boğulur gider.
Sözü çok uzatmadan bir örnekle bitireyim. Dil devriminden sonra teyyare yerine uçak, talebe yerine öğrenci önerildiği yıllarda halk bunları kullanıyor muydu sanıyorsunuz? Elbette hayır. Ancak kararlı bir politika ile bu sözcükler hem okullarda hem de radyolarda kullanıldı ve yıllar sonra şimdi bu sözcükler hayatımızın vazgeçilmezi olmuş durumda.
Bence bu örnek bu konuyu çok iyi açıklıyor ve yıllar önce okulların, radyoların yaptığ benzer görevi şimdi Vikipedi de üstlenmeli diyorum.
Saygılar. 11:33, 6 Mart 2010 (UTC) dds
İsim
[kaynağı değiştir]İsim single olarak değiştirilmeli. Vikipedi milliyetçi davranamaz değil mi?--Kuz๛ 10:14, 23 Haziran 2010 (UTC)
- PKK, galaksi ve benzeri maddelerin isimlerinde nasıl ki yaygın kullanımı seçilmişse bu maddede de yaygın olan yani single tercih edilmelidir ama iş, bu maddeye gelince kimsenin sesi çıkmıyor. --Hedda Gabler 15:10, 24 Haziran 2010 (UTC)
- Da, bunun milliyetçilikle olan bağlantısını çözemedim. Referans kaynağımız TDK ise, ona uymak daha mantıklı. Milliyetçi olamayız -buna katılıyorum zaten-, ama sizin milliyetçilikten kastınız buysa, o zaman bütün sayfalar çevrilmeden İngilizce kalsın. Hem daha çok bilgi olur. Ayrıca şöyle bir durumdan daha önce de söz etmiştim. "Single" sözcüğüyle "galaksi" veya "PKK" karşılaştırılamaz. Ki bu tarz şeylerde ben bile Türkçeleştirme yapmıyorum. Ama single'ı Türkçe fonetikle okuyalım ve görelim.
İyi çalışmalar. (Ki bu arada umarım bu ortamda aşırı milliyetçi bir imaj çizmiyorumdur, çünkü amacım tamamen farklı.) --♪♫Berkay0652|ileti 11:27, 25 Haziran 2010 (UTC)
- Berkay06.'ın dedikleri makul. Tüm dillerdeki Vikipedi'ler yol olarak bilgi, mantık ve değişim yolunda elbetteki etik çerçevede yollarına devam edecektir. Fakat o Vikipedi'ye mensup kullanıcıların gerçek hayatlarından Vikipedi'ye yansıyan doğruları asla gözden kaçmayacak ve yanlış olana karşılık verecektir. Tekli; Türkler'e özgü doğru dil kullanımlı bir kelimeyse eğer (ki TDK bunu söylüyor) İngilizce ismi olan single katiyyen Türkçe Vikipedi'ye uyarlanamaz. Bu asla Türk milliyetçiliği olarak da görülemez. Şayet Türkçe Vikipedi'de madde ismi konusunda sırf Türkçe olduğundan ötürü bu tartışma yaşanacaksa o zaman İngilizce Vikipedi'nin tamamı Türkçe Vikipedi'ye uyarlanmalı, o halde. TDK verileri saygın ve tarafsız, kuşkusuz. Evet doğru hemen hemen tamamı Türkçe Vikipedi'de referans olarak alınıyorda zaten. O halde neden bu (PKK vs.) gibi uç örneklerin verildiği bir tartışma var? Bu; üç-beş kişinin ayrımcı (siz milliyetçisiniz, o farklı, milliyetçi tutum vs.) gibi basit ifadeleriyle sulandırdıkları bir konu değilse madem o halde başlık bir yana henüz üç-beş satıra anca ulaşmış bu madde üzerinde ayrıntılı bir çalışma başlatılmalı. - ПE+ (ileti) 13:22, 2 Temmuz 2010 (UTC)
- Ben de single yerine tekli kullanılmasının bir milliyetçilik olduğunu düşünmüyorum. Hatırlarsanız, bilgisayardan önce kompüter diye bir kelime vardı fakat bir teknoloji sözlüğünde kullanılmaya başlanan bu kelime, işletim sistemlerinde bu kelimenin kullanılması ve bilgisayarın yaygınlaşması sonucunda unutuldu gitti. Bu bağlamda ben single yerine tekli demenin bir sıkıntı yaratacağını düşünmüyorum (aynı faks yerine belgegeçer denilebilmesi gibi). Saygılar, Hmd92 22:55, 2 Temmuz 2010 (UTC)
- Merhabalar. Single ve tekli kelimelerinin hangisinin kullanılması konusunda uzun süredir süren bir tartışma var ve fikir belirteyim..
- Vikipedi'de single ile arama yapıldığında 2.627 sonuç çıkıyor -2.626 desek daha iyi çünkü ilki yönlendirme-. Tekli ile arama yapıldığında ise 1.407 sonuç çıkıyor -1.406 desek daha iyi çünkü ilki bu madde-. Buna göre 1.219'luk bir farkla single önde gidiyor. TDK her zaman örnek olarak gösteriyorsunuz fakat; Türk Dil Kurumu her zaman Türkçe kelimeler kullanır. Google, bildiğiniz gibi en büyük arama motoru. Bakalım hangisi daha çok kullanılıyor: Single - Yaklaşık 681.000.000 sonuç, Tekli - Yaklaşık 79.600.000 sonuç. Yani single her iki aramada da önde. Benim bu yaptığım arama sonucunda single kelimesinin kullanılmasından yana olduğum söylenebilir, ki bu yanlış. Bu yaptığım sadece bir aramadır. Yanlış bir anlaşma olmasın, her iki kelimede kullanılabilir. Bu araştırma sadece hangi kelimenin nerde ne kadar çok kullanıldığını gösterir. Teşekkürler, iyi çalışmalar... — Kerem 233 16:25, 5 Ağustos 2010 (UTC)
- TDK, yahut Google arama verileri için; Sayı yönünden üstünlük diye birşey kabul edilebilir olmasa gerek! Burada Türkçe Vikipedi'de olduğumuz için, Türkçe bir kelime olan teklinin kullanılmasının daha mantıklı olacağını düşünüyoruz. Ki Türkçe Vikipedi'yi okuyanlar, şayet çoğunluk hususunu senin gibi Google örneğine benzer bir örmekle verecek olursak, çoğunlukla Türk'ler! Ha bu asla azınlığın dediği boş, çoğunluk nederse odur demek değildir. TDK verilerini şahsen ben sadece örneklendirme için yaptım ki devlet kaynağı olduğu için ancak çok daha etik düşünebiliriz. Uutmayınız; çoğunluğu var eden azınlıklardır. - Omlet: Nebeviye 19:50, 8 Ağustos 2010 (UTC)
- Benim için aslında farketmez. Tekli, Türkçe bir sözcük; fakat sokakta hiç "tekli" diyeni duymadım. Vikipedi'ye katkıda bulunmaya başlamadan önce de bana "tekli nedir?" diye sorsaydınız cevap veremezdim. Yinde de sırf Türkçe olduğu için tekli de tercih edilebilir. Fakat tekli denilecekse bağlantı verirken olduğu gibi madde başında tekli (single) diye belirtilmeli. --82 ~145 ileti 15:30, 17 Ağustos 2010 (UTC)
Özgün isimlendirmeler?
[kaynağı değiştir]- Taş plak tekli, Kaset tekli, CD tekli, VHS tekli, DVD tekli, İndirme tekli bunlar maddede yer almış da bunlar kişisel olarak mı isimlendirilmiş maddeye ekleyen tarafından yoksa bir kaynağı var mı bu isimlendirmelerin? Çok yapay duruyorlar.-- hedda+gabler 16:26, 8 Ekim 2010 (UTC)
Bir dakika
[kaynağı değiştir]Yukarıya bakınca, görüyorum ki maddenin ismi üzerine uzun uzun, yılar yılı tartışılmış. Bir kullanıcı çıkıp da maddeyi geliştireyim dememiş. Müzikle pek ilgilenmeyen ve vakti de olmayan biri olarak buraya yazıyorum. Maddenin adının single veya tekli olması için yıllarca çaba gösteren kulalnıcılar, bir gün de maddenin gelişmesi için çaba gösterseler? --82 ~145 ileti 18:08, 9 Ekim 2010 (UTC)
- Maddenin adı kesinleşmeden içeriği nasıl yazacağız? tekli yazacağız single mı? -- hedda+gabler 09:47, 10 Ekim 2010 (UTC)
- İçerik addan bağımsız olarak geliştirilebilir. Sanırım 82-145'in vurgulamak istediği, tekli-single tartışmasının maddeyle ilgilenen kullanıcı sayısının azlığıyla doğrudan ilintili olması. Madde adının ne olması gerektiğine odaklanan kullanıcıların savlarını yeterince açık bir biçimde ortaya koyması gerekiyor. Madde sırf bu nedenle bile uzman ilgisine gereksinim duyuyor. --Superyetkinileti 14:50, 10 Ekim 2010 (UTC)
- burada yazdım, sizin de dediğiniz gibi uzman bir kişinin bilgisine ihtiyaç duyulmaktadır. içerikteki bilgiler kişisel çeviri şeklinde olmuş durumda. "45'lik tekli" diye bir şey ben hayatımda duymadım. -- hedda+gabler 13:29, 11 Ekim 2010 (UTC)
- İçerik addan bağımsız olarak geliştirilebilir. Sanırım 82-145'in vurgulamak istediği, tekli-single tartışmasının maddeyle ilgilenen kullanıcı sayısının azlığıyla doğrudan ilintili olması. Madde adının ne olması gerektiğine odaklanan kullanıcıların savlarını yeterince açık bir biçimde ortaya koyması gerekiyor. Madde sırf bu nedenle bile uzman ilgisine gereksinim duyuyor. --Superyetkinileti 14:50, 10 Ekim 2010 (UTC)
Vikipedi genelinde isim uyuşmazlığı; bir karara varalım
[kaynağı değiştir]Bu maddenin adı tekli. Yakın zamanda kaliteli madde seçilen You Rock My World maddesinin ilk cümlelerinde single sözcüğünü görüyoruz. Vikipedi geneline bakıldığında bazen tekli bazen single görülüyor. Sadece bu sayfa için değil, genel olarak bu konu bir sonuca bağlanmalı. Seçenekleri sunup objektif olarak bakalım ve bir sonuca ulaşalım.
- Singıl
- Pozitif: 1- Konuşma dilinde yaygın kullanım. 2- Bu belki dil devriminde konulumuş belki de kendiliğinden gelişmiş bir kural; yabancı dilden Türkçeye giren bir sözcük okunduğu gibi yazılır. Bu kural (galiba) 80lere kadar uygulandı: Galaksi, radyo, kompüter... 80lerden sonra bu kurala uyulmaz olundu ve Türkçeye giren sözcükler orjinal dilinde yazıldığı gibi kabul gördü. Ama dil devriminden bu yana uygulanan ve hiçbir dilci/edebiyatçının karşı çıkmadığı bir kural olduğu için propaganda gibi görünmeye meyili olmayan bir seçenek (singıl sözcüğün Türkçeye yerleştiği olgusunu baz alıyorum).
- Negatif: Yazı dilinde çok az kullanılıyor.
- Single
- Pozitif: Yazı ve konuşma dilinde en yaygın kullanım bu.
- Negatif: Türkçe yazım kurallarına aykırı; Türkçe sözcükler yazıldığı gibi okunur. Bu olgu özellikle ekli hallerde belirginleşiyor; singledan?, single'dan?
- Tekli
- Pozitif: TDK önerisi. Yazım kurallarına uygun.
- Negatif: 1-Konuşma veya yazı dilinde yaygınlığı yok. 2-Türkçeye yerleşmiş yabancı kökenli sözcüklere öz Türkçe sözcükler önermenin doğruluğu dil devriminden bu yana tartışma konusu oldu. Bu konuda dilciler, edebiyatçılar arasında bir uzlaşma yok, tam anlamıyla bir "ikilik" var. Eğer tekli sözcüğünü kullanarak ikilikte bir taraf tutarsak, bu tutumumuzla çelişmememiz için terörizm yerine yıldırıcılık, basketbol yerine sepet topu, raket yerine vuraç, telekomünikasyon yerine uz iletişim.... sözcüklerini kullanmamız gerekir.--Kuz๛ 20:51, 10 Ekim 2010 (UTC)
- Merhaba, bu başlık için teşekkür etmek gerek hiç olmazsa biraz konu derli toplu hale gelmiş.
- singıl diye bir sözcük Türkçede maalesef yok, bunu kullanmak söz konusu bile değil.
- single, Türkçe sözlükte mevcut. bu ister bakınız şeklinde olsun ister başka şekilde.her halükarda sözlükte kendine yer ayrılmıştır ve kabul edilmiş ki TDK bunu sözlüğe dahil etmiştir.
- TDK'nin birçok kelimesi maalesef günlük hayatta hiçbir şekilde kullanılmamaktır ki bu kelimeler sadece TDK sözlüğünde yer alır durur. Hiçbir yazılı, görsel, işitsel medyada kendisine yer bulmaz. Tekli sözcüğü de bunlardan biridir. Vikipedi dışında kullanımı çok ama çok dardır. Hatta sokakta geçen 100 kişiye sorsak "tekli" nedir diye bence hiçbiri bunun "single" olduğunu söylemez. TDK mesela afiş kelimesine ası diye karşılık bulmuş, hanginiz bunu kullanıyorsunuz? "single" kelimesinin yazılışına gelirsek, eğer kelimeye ek gelecekse bu ekler kesme işareti ile ayrılır mesela: single'ı. -- hedda+gabler 13:39, 11 Ekim 2010 (UTC)
- Açıkçası single kelimesinin kullanılmasından yanayım ve uzman ilgisi olmadan da bir kişi bu maddeyi İngilizcesinden bir miktar çevirebilir. Ne denilirse densin, bu tartışma bu kadar uzamış, buraya bir paragraf ekleneceğine, maddeye eklense daha iyi değil mi? Madde adı değişirse, içindeki kelimeler de Microsoft Word kullanılarak bir saniyede değiştirilir, diğerlerini de bot yapar. --82 ~145 ileti 15:12, 11 Ekim 2010 (UTC)
- Bence şurada yanılgıya düşmemek gerekiyor, sokaktan geçenlerin çoğu single'ın da ne olduğunu bilmeyebilir ya da single kelimesini singıl diye değil de doğal olarak ilk gördüğünde yazıldığı gibi okuyabilir. Malum, halkın çoğunun eğitim seviyesi düşük. Bizi karar vermekte zora sokacak olan durum budur. Öte yandan Vikipedi yeni ortaya çıkan kelimelerin tabiri caizse "tutturulması" anlamında istismara da maruz kalabilir. Maddede biraz orjinal araştırma çabasıyla birlikte bunu da görüyorum. Dolayısıyla single veya tekli konusunda karar vermek zor, maddede ise orjinal araştırmayı yok edecek bir düzenleme yapılması lazım. Zor konu ve Türkçe kelime kullanmakla yeni kelime dayatmamak arasında çok ince bir çizgide duruyor. Daha çok fikir lazım.--Alperen 20:01, 19 Mart 2011 (UTC)
- "Single" sözünün Türkçe olmadığı, TDK'nın "single" sözüne yer vermedeki amacı Şablon tartışma:Tekli bilgi kutusu'nda tarafımca açıklanmıştır. Bu arada cins isimlere " ' " (kesme işareti) getirilmez. Yani kısaca "single'ı" şeklinde bir kullanım çağdaş Türkçeye aykırıdır.--insan|perver (mesaj) 11:06, 13 Nisan 2012 (UTC)
Türkçedeki anlamı karşılayan tek sözcük olarak "tekli"
[kaynağı değiştir]Günümüze kadar TDK'nın Büyük Türkçe Sözlüğü'nde "tekli"ye yönlendirmek maksatlı yer alan "single" sözü artık bu amaçlı da olsa sözlükte yer almadığı için, "single"nin Türkçe olduğu argümanı ortadan kalkmıştır. Bu nedenle geriye yalnızca "tekli" kaldığı için madde adı da Türkçesi ile değiştirilmiştir. --insan|perver 21:46, 23 Şubat 2014 (UTC)
Madde adı tekli olmalı, tekli yaygınlaşmalı
[kaynağı değiştir]Merhaba, single yaygın kullanılıyor diye single demek bence doğru olmaz. Türkçe karşılığı olan tekliyi kullanmak daha doğru geliyor bana. Sonuçta burası Türk vikipedisi. Tekli kullanılmalı ve yaygınlaştırılmalı bence. akil13ileti 09:46, 31 Mayıs 2014 (UTC)
Single - tekli
[kaynağı değiştir]6 yıldır konuya çözüm bulunamamış, o nedenle ben de eklemek istedim.
- Türkçe karşılığı var.
- Radyolarda single yerine tekli kullanılıyor, en azından ben hiç single dendiğine rastlamadım çok uzun zamandır.
- Maddenin içinde bile tekli diye bahsediliyor, ama maddenin adı single.
Nedenini biri açıklayabilir mi? --Sogenius (mesaj) 19.06, 9 Nisan 2020 (UTC)
- Çünkü kelime yaygın olarak single şeklinde kullanılmakta ve Vikipedi yaygın kullanılan madde adlarını tercih etmektedir. — Hedda Gabler (mesaj) 20.00, 9 Nisan 2020 (UTC)
- Öncelikle yanıtınız için teşekkürler :) Yaygın olarak single'ın kullanıldığı kanısına nereden ulaştığınızı açabilir misiniz? Böylelikle madde adı ne olursa olsun en azından herkesin kafasındaki soru işaretlerini en aza indirgeyebiliriz... --Sogenius (mesaj) 14.51, 10 Nisan 2020 (UTC)
- Türkiye’de müzik camiasında “teklim çıktı” diyeni duydunuz mu? Burada Türkçecilik oynamıyoruz. Yukarıda onlarca yorum var, açıp okuyunuz. Görüşler, linkler hepsi yukarıda mevcut. Mobilden size link veremiyorum. — Hedda Gabler (mesaj) 15.06, 10 Nisan 2020 (UTC)
- Agresif olmaya gerek yok. Yukarıdaki tartışmalarım okudum; son yorumlar yep yanıtsız kaldığı gibi bir üstteki başlığın üzerinden 6 yıl geçtiği için argümanların bazılarının güncelliğini yitirdiğini düşünüyorum. Dediğim gibi ben radyoların 'tekli' sözcüğünü kullanmasından dolayı bunun şu an en az single kadar yaygın olduğu görüşündeyim. Birkaç sene önce olsa belki sizinle aynı fikirde olabilirdim ama günümüzde hiç de yadırganan bir sözcük değil artık tekli. Türkçülük veya Türkçecilik gibi değişik yaftaları kabul etmiyorum, sadece TDK karşılığı dururken hem yazmayı hem okumayı zorlaştırıp kesme işaretleriyle uğraşmaya gerek olmadığını savunuyorum. --Sogenius (mesaj) 16.43, 10 Nisan 2020 (UTC)
- Agresiflik yok, ben henüz teklinin yerleştiğine şahit olmadım. Zaten Türkiye’de single kültürü de çok yaygın değil. Özellikle yabancı şarkı çalan ülkemizdeki radyolarda single hâlâ kullanılıyor. Hatta çıkardıkları single’a “maxi single” adını veren şarkıcılarımız var. Çoğu “yakında bir single’ım çıkacak” tarzı demeçler veriyor. Mesela LP, EP gibi maddelerin de adı ülkemizde Türkçeye yerleşmiş bir karşılıkları yok. Eskiden “biz tekli yazarsak böylece kullanımı yaygınlaşır” deniyordu ama Vikipedi’nin böyle bir görevi yok, yaygın kullanılan adı tercih etmektedir. Belki tekli adı yaygınlaşırsa o kullanılır gelecek yıllarda ama günümüzde single kullanılması taraftarıyım fakat sizin ya da başkasının açacağı maddede single değil de tekli geçerse kimse itiraz etmez buna. Madde içi kullanımı kullanıcıya kalmıştır. Mobilden yazıyorum umarım anlam düşüklüğüne sahip cümlelerim yoktur. Kolay gelsin. — Hedda Gabler (mesaj) 16.59, 10 Nisan 2020 (UTC)
- Agresif olmaya gerek yok. Yukarıdaki tartışmalarım okudum; son yorumlar yep yanıtsız kaldığı gibi bir üstteki başlığın üzerinden 6 yıl geçtiği için argümanların bazılarının güncelliğini yitirdiğini düşünüyorum. Dediğim gibi ben radyoların 'tekli' sözcüğünü kullanmasından dolayı bunun şu an en az single kadar yaygın olduğu görüşündeyim. Birkaç sene önce olsa belki sizinle aynı fikirde olabilirdim ama günümüzde hiç de yadırganan bir sözcük değil artık tekli. Türkçülük veya Türkçecilik gibi değişik yaftaları kabul etmiyorum, sadece TDK karşılığı dururken hem yazmayı hem okumayı zorlaştırıp kesme işaretleriyle uğraşmaya gerek olmadığını savunuyorum. --Sogenius (mesaj) 16.43, 10 Nisan 2020 (UTC)