Ortakyaşam

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ortakyaşam, ortakyaşarlık ya da simbiyoz, iki canlının tek bir organizma gibi birbirleriyle yardımlaşarak bir arada yaşamaları.

Ortakyaşam, iki bitki arasında olacağı gibi, bir bitki ile bir hayvan arasında da olur. Örneğin liken bir mantarla bir algin ortak yaşamasından oluşmuş bir organizmadır. Mantar klorofil taşımaz, haustoriumlarıyla yaşadığı ortamdan su ve madensel tuzları alır ve alge verir. Buna karşılık alg klorofili olduğundan fotosentez yaparak organik bileşikleri hazırlar.

Mutualizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Simbiyotik iki canlının da fayda gördüğü simbiyotik yaşam formudur. "(+,+)" olarak ifade edilir. Örneğin liken birlikteliği ya da E.coli'nin bağırsakta B ve K vitaminine dayalı, kazan kazan esasına bağlı mutual(ortak,müşterek) birlikteliği mutualizm ilişkisidir.

Acacia collinsii ve karıncalara yuva olan oyukları

Bir baska örnek karincalarin akasya bitkileriyle olan etkileşimi. Akasya bitkisinin oyukları içinde karincalar yuva yapabiliyor. Aynı zamanda akasya karıncalar için şekerli bir madde üretiyor. Buna karşılık karıncalar akasyanin yaprağını yemeye çalışan böceklere ve hayvanlara saldırarak, bitkiyi koruyor.

Kommensalizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Canlılardan birinin hiç etkilenmediği diğerinin ise fayda sağladığı simbiyotik yaşam formudur. (0,+) olarak ifade edilir.

Parazitlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Canlılardan biri zarar görürken birinin fayda sağladığı simbiyotik İlişkidir. (-,+) olarak ifade edilir. Zarar gören canlıya "konak" denir. Fayda gören canlıya parazit denir.