Karasu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Karasu, Sakarya sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Karasu
—  İlçe  —
Sakarya'nın ilçeleri
Sakarya'nın ilçeleri
Sakarya
Sakarya
Acarlar Longozu 20150531 Nevit.jpg
Ülke Türkiye
İl Sakarya
Coğrafî bölge Marmara
Yönetim
 - Kaymakam Şafak Gürçam
 - Belediye başkanı Mehmet İspiroğlu
Yüzölçümü
 - Toplam 457 km2 (176,4 mi2)
Rakım m (16 ft)
Nüfus (2014)[1]
 - Toplam 57,008
 - Kır -
 - Şehir 57,008
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 54500
İl alan kodu 0264
İl plaka kodu 54
İnternet sitesi: Karasu Belediyesi

Karasu Kaymakamlığı

Karasu, Marmara Bölgesi'nde, Sakarya İli'ne bağlı bir ilçe , doğusunda Kocaali ilçesi, güneyinde Hendek ilçesi, güneybatısında Ferizli ilçesi batısında Kaynarca ilçesi ve kuzeyinde de Karadeniz ile çevrilidir.[2] Marmara Bölgesi'nin Batı Karadeniz ile birleştiği yerde, Sakarya’nın kuzeyinde yer alan ilçe toprakları hafif dalgalı alçak alanlardan oluşmuştur. Karadeniz kıyısındaki düzlüklerin gerisinde hafif eğimlerle yükselen alanlar, bu alanların güneyinde de dalgalı düzlükler bulunur.

Kökenbilim[değiştir | kaynağı değiştir]

Karasu'nun eski yerleşim yeri Küçük Karasu köyüydü.Köyün etrafındaki bataklıklardan dolayı karasu denilmiştir. Halk çıkan salgın hastalıktan sonra bu gün Karasu merkezinde bir mahalle olan İncilli'ye yerleşmiş ve burası Karasu adını almıştır.

İlçe topraklarını Sakarya Nehri sulamaktadır. Sakarya'nın taşıdığı alüvyonlarla vadi tabanlarında ve denize ulaştıkları kesimlerde verimli düzlükler oluşturur. Acarlar, Akgöl ve Küçükboğaz Gölleri ilçedeki belli başlı göllerdir. İl merkezine 50 km. uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 788 km2dir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İpsiz Recep'in Karasu'daki kabrindeki mezartaşı

İlçede, MÖ 3. yüzyılda başlayan Bitinya Krallığının egemenliği MÖ 1. yüzyıldaki Roma yönetimine kadar sürmüştür. Bizanslıların Optimation Theması’nın sınırları içerisindeki Sakarya bölgesi zaman zaman Arap istilalarına uğramıştır. 11. yüzyılın sonlarında Selçuklulardan Artuk Bey’in buradaki Bizanslıları yenmesi ile yöre Selçukluların eline geçmişse de 1072’de yeniden Bizanslılar yöreye hakim olmuşlardır. Bunun ardından 1097’de Haçlıların, Danişmendlilerin, Anadolu Selçuklularının ve İznik’te merkezi kurulan Nicaia İmparatorluğunun yönetimine girmiştir. 1322’de Orhan Gazinin komutanlarından Konuralp tarafından Osmanlı Devleti topraklarına katılmıştır. 1888 yılına kadar, "Pazarsuyu" adıyla Kastamonu'ya, sonrasında İzmit'e bağlanmıştır. 1933'e kadar Bucak, 1933'te ilçe yapılarak İzmit'e bağlanmıştır. 1954 yılında Sakarya ilinin kurulmasıyla, bu ile bağlı ilçe olmuştur.

En eski tarihi eserler Sakarya nehri kıyısındaki günümüze ancak temel kalıntıları kalan, Karapınar ve Akkum köyleri arasındaki Karasu Kalesidir. Bugün fındıklıklar içinde kalan kaleden geriye fazla bir kalıntı kalmamıştır. Bizans döneminde Sakarya nehir ulaşımının güvenliği için yapıldığı düşünülmektedir[3] [4].

Eski adı "İncilli" olan Karasu, 19. yüzyıl sonlarında bağımsız İzmit Mutasarrıflığının Kandıra kazasına bağlı bir nahiye idi. Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nde Karasu’dan; “Bundan 300 sene evvel Karasu Köyü’nde kurulmuştur. İzmit Sancağı’nın Kandıra Kazası’na bağlı bir kasabadır. Halkı çoğunlukla kömür taşımacılığı ve balıkçılık yapmaktadır” diye söz etmektedir.

1898 yılında Karasu'da çinko ve kurşun bulunmuş ve 1. Cihan Harbine kadar işlenmeye devam etmiştir[5].

Karasu tarihinde İpsiz Recep Emice ismi önemli bir yer tutar. Aslen Rizeli olan İpsiz Recep Kurtuluş Savaşında Karasu'yu kendine karargâh yapmış, Milli Mücadeleye önemli katkılarda bulunmuş milis yüzbaşıdır. İpsiz Recep Kurtuluş Savaşı sonrası Karasu Yenimahalle'ye yerleşmiş, burada vefat ederek, Ulu Camii Mezarlığına defnedilmiştir.

Cumhuriyet döneminde bataklıklar kurutulmuş, Kafkasya ve Balkanlardan gelen göçmenler yöreye yerleştirilmiştir. 1940'larda başlayan ve hâlen devam eden Doğu Karadeniz'den aldığı göçlerle hızla büyümüştür.

II. Dünya savaşında Karasu açıklarında batırılan 30. denizaltı filotillasıdan U-20 Alman denizaltısının yeri yakın zamanda bulunmuştur[6][7]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Karadeniz ikliminin hakim olduğu Karasu'da kışlar çok soğuk değildir, yazlar aşırı sıcaklar görülmez, her mevsim yağışlı geçmektedir. Kar yağışları birkaç gündür, yerde fazla kalmaz. Yıllık yağış ortalaması 1200 mm'dir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe ekonomisi tarım, turizm ve balıkçılığa dayalıdır. Yetiştirilen tarımsal ürünlerin başında fındık, mısır ve buğday, gelmektedir. Hayvansal üretim ilçenin ikinci gelir kaynağı durumundadır. Ayrıca kent yakınındaki Sakarya ağzı balıkçı tekneleri için doğal bir liman olup, küçük ölçekli tekne yapım yerleri de vardır.

Karasulu balıkçılar genelde: kum midyesi, deniz salyangozu, palamut, lüfer, barbunya, tekir, mezgit, istavrit, kalkan, kefal, tirsi, köpek balığı ve vatoz avlarlar. 143 tekne ile yıllık 2.000 ton (2003) deniz ürünü yakalanmaktadır. Yakın zamana kadar liman bulunmadığından Sakarya Nehri'nin ağız kısmı (Yeni Mahalle) sığınma yeri olarak kullanılmaktadır. Depolama imkanı olmadığından sabah çıkan balık mezat usulü bekletilmeden satılmaktadır. [8]

İlçe sınırlarında MTA tarafından, Çam Dağı'nın kuzeyinde bakır, kurşun , çinko zuhuratı, İhsaniye sahilinde kumul alanlarda titanyum madeni varlığı saptanmıştır.[9][10]

11 Nisan 2015 tarihinde, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından Denizköy ve İhsaniye köyleri arasına Karasu Otomotiv İhtisas Endüstri Bölgesi kurulacağı duyurulmuş[11], aynı gün resmi gazatede karar yayınlanmıştır[12]. Bakan Fikri Işık tarafından; Yaklaşık 222 hektar üzerine kurulacak sanayi alanında motor, elektrikli-hibrit araçlar üzerinde çalışacak firmalara öncelik verileceği, 7-8 bin kişiye istahdam sağlanacağı, 1,5-2 milyar dolar yatırım beklendiği, açıklanmıştır[11].

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıyı boyunda yazlık daire ve siteler geniş yer tutar. Pansiyonculuk hizmeti yaygındır. Deniz turizminin yanında son yıllarda Acarlar longozu (su basar orman) endemik bitki ve hayvan türleriyle, uluslar arası boyutta incelenmekte ve ilgi çekmektedir.

Maden Deresi Kanyonu yazın aşırı sıcak zamanlarında bile serin atmosferiyle piknikçilerin gözde yeridir.

Küçükboğaz Gölü ilginç oluşumu ile amatör balıkçıların ve piknikçilerin vazgeçemediği yerlerdendir.

Yeni Mahalle'de Sakarya Nehrinin denize döküldüğü Sakarya Ağzı görülecek yerlerdendir. Çevresi alkollü ve alkölsüz restaurantları, yeni yapılan yürüyüş yolları, oturma banklarıyla çekici hale gelmiştir.

Karasu sahilde kurulması düşünülen sivil havacılık pisti ile yakın zamanda bu konuda da ismini duyurmaya başlayacaktır.

Karasu ve çevresinde karstik taşların varlığından dolayı pek çok küçük ve orta ölçekli mağara mevcuttur.

Karasu'da son yıllarda Karasu Limanının yapımına başlanması, serbest bölge ilan edilmesi, tersane kurulması ile birlikte hızlı bir gelişme başlamıştır. Bu olay kent nüfusunun hızla artmasına çok miktarda yeni konut yapılmasına ve arsaların hızla değerlenmesine neden olmuştur.

Sakarya Nehri'ne 2000 yılından itibaren Mersin balığı yavruları bırakılmaktadır. Geçmiş yıllarda Sakarya Nehri ağzında bolca avlanan, belediye ambleminde yer alan Mersin balığı nesli yeniden canlandırılmaya çalışılmaktadır[13][14]. Nesli tüketilen balığın anısına festival düzenlenmektedir.[15]

1987 yapımı Türk filmi Otobüs Yolcuları / İhsaniye - Karasu, Karasu'nun İhsaniye köyünde çekilmiştir.[16][17]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Karasu ve çevresinin 2003.05.02 tarihinde NASA'nın uzaydan (382 km) çektiği fotoğrafı
Yıl Toplam Şehir Kır
1965[18] 52.770 7.060 45.710
1970[19] 60.385 10.198 50.187
1975[20] 66.259 11.600 54.659
1980[21] 66.852 10.157 56.695
1985[22] 69.360 12.155 57.205
1990[23] 47.973 14.500 33.473
2000[24] 54.630 24.672 29.958
2007[25] 51.596 25.607 25.989
2008 53.275 27.253 26.022
2009[26] 53.842 27.914 25.928
2010[27] 53.708 28.782 24.926
2011[28] 53.928 29.615 24.313
2012[29] 54.434 30.746 23.688
2013[30] 55.342 55.342 veri yok
2014[31] 57.008 57.008 veri yok

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

12-13 yy Bizans'a ait Karasu Kalesinin kalıntıları
Sakarya Nehri Karasu'dan Karadeniz'e dökülür.
Sakarya Nehri'nin Karadenize döküldüğü alan
Maden Deresi şelalesi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDQcAyt. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ "Karasu, Sakarya". http://www.sakaryakarasu.bel.tr/?sub=modules&com=karasu&ic=a6c8289c33d43f07888963fc52e303ce. Erişim tarihi: 12 Şubat 2009. 
  3. ^ "Karasu Kalesi". sakaryakarasu.bel.tr. http://www.sakaryakarasu.bel.tr/sayfa/karasu-kalesi-24. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2015. 
  4. ^ "Karasu Kalesi ortaya çıkacak". sakaryayenigun.com.tr. 11 Kasım 2014. http://www.sakaryayenigun.com.tr/karasu-kalesi-ortaia-cikacak-haberi-19569.jspx. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2015. 
  5. ^ Prothero, G.W. (1920). Anatolia. London: H.M. Stationery Office. s. 103. http://www.wdl.org/en/item/11766/view/1/103/. 
  6. ^ "Derinlerdeki tarih ağlara takıldı". kesfetmekicinbak.com. Eylül 2010. http://www.kesfetmekicinbak.com/derinlerdeki-tarih-aglara-takildi/1685n.aspx. Erişim tarihi: 2 Mart 2015. 
  7. ^ "U-20 Denizaltısı". sakaryakarasu.bel.tr. http://www.sakaryakarasu.bel.tr/sayfa/u-20-23. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2015. 
  8. ^ UZMANOĞLU, Selçuk; SOYLU, Meral (2006). "Giriş". Karasu(Sakarya) Bölgesi Deniz Balıkçılarının Sosyo-Ekonomik Yapısı. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2006. http://egejfas.org/pdf/2006-suppl/2006_23_sup3_40.pdf. Erişim tarihi: 2 Haziran 2014. 
  9. ^ MTA
  10. ^ MTA
  11. ^ a b "Sakarya'da Otomotiv İhtisas Endüstri Bölgesi kuruluyor". sabah.com.tr. 11.4.2015. http://www.sabah.com.tr/ekonomi/2015/04/11/sakaryada-otomotiv-ihtisas-endustri-bolgesi-kuruluyor. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2015. 
  12. ^ "Karar Sayısı : 2015/7527". Resmî Gazete. resmigazete.gov.tr. 11.4.2015. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150411-7.htm. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2015. 
  13. ^ "5. MERSİN BALIĞI FESTİVALİ YAPILDI". www.denizhaber.com. http://www.denizhaber.com/HABER/12440/13/5-mersin-baligi-festivali-yapildi.html. Erişim tarihi: 3 Haziran 2014. 
  14. ^ "KARASU MERSİN BALIĞI FESTİVALİ". www.tudav.org. http://www.tudav.org/index.php?option=com_content&view=article&id=64%3Akaradeniz-de-nesli-azalan-mersin-balnn-korunmas-projesi&catid=30%3Akaradeniz&Itemid=2&lang=tr. Erişim tarihi: 3 Haziran 2014. 
  15. ^ "Dünyada İlk ve Tek". www.sakaryakarasu.bel.tr. http://www.sakaryakarasu.bel.tr/haberler/haberler/109-karasu-belediyesi-mersin-baligi-ve-acarlar-longozu-festivali.html. Erişim tarihi: 3 Haziran 2014. 
  16. ^ [1]
  17. ^ [2]
  18. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmJbSuV. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btnw1RBH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqoEv6X. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuwGEAs. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx1Bvrq. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyhfqFP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0sHblJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2EY14C. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEEbQ82. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFtMRta. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuH9cFw5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  29. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxuBNQv. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  30. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVErP2A. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  31. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDQcAyt. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]