III. Felipe

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
III. Felipe
Felipe3-Spain.jpg
İspanya ve Portekiz Kralı
Hüküm süresi 13 Eylül 1598 – 31 Mart 1621
Taç giymesi 13 Eylül 1598
Önce gelen II. Felipe
Sonra gelen IV. Felipe
Eş(leri) Margaret of Austria
Babası II. Felipe
Annesi Anna (Avusturya)
Doğum 14 Nisan 1578
Madrid, İspanya
Ölüm 31 Mart 1621 (42 yaşında)
Madrid, İspanya
Defin El Escorial
İmza
Dini Roman Katolik

III. Felipe (İspanyolca: Felipe III/ 14 Nisan 1578, Madrid-31 Mart 1621, Madrid, İspanya), İspanya ve Portekiz (II. Felipe adıyla) Napoli, Sicilya, Sardinya kralı, Milano dükü, Hollanda, Comté ve Charolasis hükümdarı (1598-1621).

İspanya kralı II. Felipe ile Habsburg Hanedanından Avusturya prensesi Anna'nın oğludur. Dindar, iyiliksever ve kişisel ilişkilerinde son derece dürüst bir kişi olmasına karşın, tahta geçtikten (13 Eylül 1598) sonra sorumsuz ve gevşek bir yönetim gösterdi. Devlet işlerini gözdelerinden (valido) Denia markisi Gómez de Sandoval y Rojas'a (sonradan Lerma dükü) bıraktı. Nisan 1599'da Habsburg Hanedanından kuzeni, Avusturya arşidüşesi Margarete'yle evlendi, sekiz çocukları oldu.

Felipe döneminde Osmanlılara karşı düşmanlık politikasını sürdüren ve İtalya'da Venedik Cumhuriyeti ve Savoia Düklüğü'yle çekişme içine giren İspanya, Avrupa'nın geri kalan bölümünde uzlaşmacı bir politika izledi. Fransa naibesi Marie de Médicis ile kurulan iyi ilişkiler, İspanya'ya, İtalya'da (Savoia [1614-1617] ve Venedik'e [1613-1617] karşı savaşlar) ve özellikle Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'nda (1616'da II. Ferdinand'ın, Avusturya'ya ait Alsace topraklarından vazgeçme vaadi) daha etkin bir rol oynama olanağını verdi. 1618'de Otuz Yıl Savaşları'nın patlak vermesiyle batıdaki savaş dönemi sona erdi; Felipe bu savaş sırasında Kutsal Roma-Germen İmparatoru II. Ferdinand ve Katolik Alman prenslerine tam bir destek verdi.

1618'de Lerma dükünü görevden almak zorunda kaldı ve onun yerine, Uceda dükü olan oğlunu geçirdi.

Felipe III, at üstünde bir portre, Diego Velázquez, Prado Müzesi, Paris.

Bu barış ortamı yönetime Hıristiyanlaşmış Endülüs Müslümanlarının (morisco) üstesinden gelme olanağı verdi. 9 Nisan 1609'da Endülüs Müslümanlarının ülkeden sürülmesi kararı alındı; bu uygulama İspanya'da iç birliği ve barışı pekiştirirken, özellikle Valencia ve Granada gibi belirli bölgelerde ciddi ekonomik ve demografik sorunlara yol açtı.

Halktan uzak bir yaşam süren ve pahalı saray eğlencelerine düşkün olan Felipe, giderek büyüyen ekonomik sorunlarla ilgilenmeyerek, bu sorunların sonraki hükümdarların döneminde bir bunalıma dönüşmesinde önemli rol oynadı. Hükümdarlığının ilk yıllarında masrafları kısmak amacıyla sarayın Valladolid'e taşınması (1601-1607), Castilla'daki iktisadi bunalım ve ilk devalüasyonlar yüzünden artan iktisadi ve mali sorunları çözümlemeye yetmedi. Daha sonra sarayını Madrid'e taşıdı.

Kralın, insancıl bir tutumla, Amerikalı yerlilere bir seçim hakkı tanıyarak isterlerse özgür olacaklarını, isterlerse encomienda'da ya da kentte çalışabileceklerini ilan etmesi İspanyol Amerikası'nın çökmesine yol açtı ve Felipe kararından vazgeçmek zorunda kaldı. 1603'te, I. Elizabeth'in yerine I. James'in geçmesi üzerine 1604'te İngiltere ile bir barış antlaşması imzalandı. Hollanda'da, Kalvinciler, Dunes (ya da Nieuwpoort) Savaşı'nı kazandılar (1600), ama mali durumu bozuk olan İspanya savaşa devam edemedi. 1609'da Birleşik Eyaletler'in bağımsızlığını fiilen tanıyan On İki Yıl Ateşkesi imzalandı.

1619'da Portekiz'e yaptığı bir gezinin ardından hastalandı ve iki yıl sonra da öldü.

Dönemindeki güçlüklere karşılık, İspanya o dönemde, özellikle Cervantes'in Don Quijote'uyla (1605-1615) edebi yaşamının altın çağını yaşıyordu. Diego Velázquez ve Juan Pantoja de la Cruz, kralın birçok portesini çizdiler (Madrid ve Viyana). Giambologna ve Pietro Tacca'nın yaptığı at üstünde heykeliyse Madrid'de, Plaza Mayor'dadır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
II. Felipe
İspanya ve Portekiz Kralı
1598 - 1621
Sonra gelen:
IV. Felipe