III. João

Vikipedi, özgür ansiklopedi
III. João
D. João III - Cristóvão Lopes (attrib).png
Portekiz Kralı
Hüküm süresi 13 Aralık 1521 – 11 June 1557
Taç giymesi 19 Aralık 1521
Önce gelen I. Manuel
Sonra gelen Sebastião
Doğum 07 Haziran 1502(1502-06-07)
Alcáçova Sarayı, Lizbon
Ölüm 11 Haziran 1557 (55 yaşında)
Ribeira Sarayı, Lizbon
Defin Jerónimos Manastırı
Eş(ler)i
Çocuk(lar)ı Maria Manuela, Princess of Asturias
João Manuel, Prince of Portugal
Hanedan Aviz
Babası I. Manuel
Annesi Maria of Aragon
İmza

III. João (7 Haziran 1502 - 11 Haziran 1557), lakaplı Dindar ( Portekizce : o Piedoso ), [1] 1521'den 1557'deki ölümüne kadar Portekiz ve Algarve Kralıydı.[2] Kral I. Manuel ve Aragon Kralı II. Ferdinand ile Kastilya Kraliçesi I. Isabella'nın üçüncü kızı olan Aragonlu Maria'nın oğluydu.[3] João, 1521'de on dokuz yaşındayken babasının yerine geçti.[4] Portekiz'in geç Rönesans döneminin en yetenekli ve başarılı hükümdarı. III. João III, Kral I. Manuel'in oğlu, Portekiz'in 15. kralıydı.[5] Hümanist Luís Teixeira da dahil olmak üzere parlak öğretmenler tarafından iyi eğitim almış olan João, 12 yaşında babası tarafından kraliyet yönetimi araştırmasıyla tanıştırıldı.[6] Saltanatı sırasında Portekiz, en azından kıyı alanı ve dağınık bölgelerin yayıldığı farklı kıtaların sayısı açısından dünya emperyal gücünün zirvesine ulaştı. Portekiz'in çeşitli Fas şehirleri üzerinde zayıf bir kontrolü vardı ve João'nun saltanatı sırasında Müslüman askeri baskıları nedeniyle Kuzey Afrika kalelerinin çoğunu terk etmek zorunda kaldı. Yine de João'nun imparatorluğun dikkatini dev Brezilya'nın sömürgeleştirilmesine ve sömürülmesine yöneltti. Diplomaside, Aviz hanedanlığı döneminde başka hiçbir hükümdar bu kadar aktif değildi; İspanya, Fransa ve Vatikan ile müzakereler devam etti. João III, iç meselelerde mutlakiyetçi eğilimleri güçlendirdi ve kraliyet iktidarını inşa etti. Uzun müzakerelerden sonra 1536'da Engizisyon'u Portekiz'e getiren de João'ydu. Kral hümanist kültürün gelişmesini de teşvik etti ve gözde entelektüeller arasında büyük yazarlar Gil Vicente ve Damião de Góis vardı. João III'ün saltanatı, Portekiz'in ilk denizaşırı imparatorluğunun (1415-1580) tarihinde hayati bir dönüm noktasıydı. İmparatorluğu zirvesinde buldu, ancak öldüğünde sadece Fas'ta değil, rakip Avrupa güçlerinin ve Türklerin hareket halinde olduğu Asya'da da ciddi zayıflık belirtileri gösteriyordu. Portekiz'in İspanya'dan bağımsızlığı ve hatta kraliyet ardıllığı, João III 1557'de onun yerine geçecek bir oğlu olmadan öldüğünde bir bulutun altındaydı. Çocuklarının trajik ölümlerinin ardından João'nun tek dolaylı varisi, tehdit altındaki bir Portekiz'i yönetmeyi başaran bir torunu olan Sebastião'ydu.

Onun yönetimi sırasında Portekiz mülkleri Asya'da ve Yeni Dünya'da Brezilya, Hindistan'da Goa, Maluku Adaları2ndan gelen karanfil ve hindistan cevizi baharat ticareti üzerindeki tekelini güvence altına aldı. 1557'deki ölümünün arifesinde, Portekiz imparatorluğu küresel bir boyuta sahipti ve neredeyse 4 million kilometrekare (1,5×10^6 sq mi) .

Saltanatı sırasında, Portekizliler, Muromachi döneminde Japonya ile temas kuran ilk Avrupalılar oldular.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Paes (2007). "De Romatinas a Christianitas: o Humanismo à portuguesa e as visões sobre o reinado de Dom João III, O Piedoso". Varia Historia (Portekizce). 23 (38): 500-514. doi:10.1590/S0104-87752007000200015. ISSN 0104-8775. 
  2. ^ Wheeler, Douglas L. (2010). Historical dictionary of Portugal (3. bas.). Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 978-0810860889. 
  3. ^ n.a., n.a. (2018). The war in the Iberian Peninsula, 700-1600. Milton Park, Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-1138707450. 
  4. ^ Disney, A. R. (2009). A history of Portugal and the Portuguese empire : from beginnings to 1807. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0521762328. 
  5. ^ n.a., n.a. (2021). The Iberian world, 1450 - 1820. Londra: Routledge. ISBN 978-1032089539. 
  6. ^ n.a., n.a. (2021). Routledge History of Monarchy. Oxford: Routledge. ISBN 978-0367727574.