Don Kişot

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Don Kişot
El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha
Miguel de Cervantes (1605) El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha.png
Yazar Miguel de Cervantes Saavedra
Ülke İspanya
Dil İspanyolca
Türler Mizah, psikoloji, satirik
Yayım 1605,1615
Yayımcı luan de la Cuesta

Don Kişot (İspanyolcaDon Quijote), İspanyol romancı Miguel de Cervantes Saavedra'nın romanı ve aynı zamanda bu romandaki asıl şahsiyetin adı.

1605 ve 1615’te El İngenioso Hidalgo Don Quijote de La Mancha (La Manchalı Yaratıcı Asilzade Don Quijote ) ve Segunda parte del ingenioso caballero Don Quijote de La Mancha (Marifetli şövalye Don Kişot de La Mança'nın ikinci bölümü) olmak üzere iki bölüm halinde yayımlanan roman, İspanyol Altın Çağından bir örnek olarak en akıcı edebi eserlerden biridir ve belki de İspanyol edebiyatına ciddi bir giriştir. Modern Batı edebiyatının en kayda değer kurgu romanlarındandır.

Yazılış Aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Cervantes bu romanı yazma amacının şövalye kitaplarının kökünü kazımak olduğunu söylemişti.

İlk kitap yazıldıktan bir süre sonra yalancı bir kitap çıktı, Cervantes bu nedenle ikinci kitabı yazdı ve başka yalancı kitaplar çıkmaması için sonunda Don Quijote'yi öldürdü. Romanın içinde de yalancı kitaba değinilmiştir.

Ana karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Don Kişot (Alonso Quijano): Şövalye serüvenleri okumaktan aklı karışmış yaşlı ve aristokrat bir şahsiyettir. Kitabın ana karakteridir.
  • Rosinante: Don Kişot'un atı.
  • Sancho Panza: Don Kişot'un silâhtarı.
  • Dulcinea del Toboso: Don Kişot'un sevdiği kız. Gerçek adı Aldonza Lorenzo'dur.

Konu[değiştir | kaynağı değiştir]

La Mancha ilinde yaşayan 50'li yaşlarında bir aristokrat olan Alonso Quijano, şövalye kitaplarına takıntılıdır. O kadar çok okur ki, sonunda çıldırır. Fakat sadece şövalyelerle ilgili konularda çıldırmıştır, diğer konularda ise son derece akıllı bir asilzadedir. Quijano şövalye kitaplarını okuya okuya iyice onlara özenir. Dedesinden kalma zırh, kılıç vs aletleri temizler, kendi gibi sıska olan atını da eyerleyip yola çıkar. Sonra komşusu Sancho Panza'yı vali yapma vaatleriyle kandırıp kendine silahtar yapar. Bir köylü kızını da sevgilisi ilan eder. Ve herşeyini bırakıp yollara düşer.

Türkçe Baskısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Romanın Türkçe baskısı YKY Tarafından yayınlandı. Romanın arka kapağında şu sözcükler kullanıldı:

Romanın 'öz' babası Miguel de Cervantes Saavedra, kendisini izleyen tüm romancıları yapıtlarının 'üvey' babası konumuna düşüreceğini -çünkü Don Quijote'den şu ya da bu biçimde etkilenmemiş tek büyük romancı yoktur- (...) okuruna seslenirken bilebilir miydi?" Jale Parlanın yerinde saptamalarıyla: "Shekaspeare'le birlikte belki de ilk kez 'modern' okuru düşleyen" ve sadece "şövalye romanları"nınn değil, "Rönesans'ta kullanılan bütün yazınsal türlerin otoritesini yıkan" bu öncü yazarın, "1605 yılından beri en çok okunan, en çok sevilen, en çok yorumlanan ve yeniden en çok yazılan" ve belki postmodern anlatıyı bile dört yüzyıl önceden haber veren bu öncü romanı, ilk kez tam anlamıyla Tükçede. La Mancha'lı Yaratıcı Asilzade Don Quijote, Roza Hakmen'in İspanyolca aslından yaptığı tam metin çeviriyle (ve Ahmet Güntan'ın şiir çevirileriyle) nihayet dilimizde.