Ayşe Kulin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ayşe Kulin
AyseKulin2011.jpg
Ayşe Kulin, 2011'de düzenlenen 2. Diyarbakır Kitap Fuarı'nda imza verirken.
Doğum 26 Ağustos 1941 (1941-08-26) (81 yaşında)[1]
İstanbul, Türkiye
Meslek Yazar, gazeteci
Dönem 1984 - günümüz
Tür Biyografi ve roman
Önemli ödülleri

Gülizar öyküsünden Kırık Bebek adıyla senaryolaştırdığı filmi Kültür Bakanlığı Ödülü (1986)
Ayaşlı ve Kiracıları dizisi, Tiyatro Yazarları Derneği, En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü (1986)
Foto Sabah Resimleri, Haldun Taner Öykü Ödülü (1996)
Foto Sabah Resimleri, Sait Faik Hikâye Armağanı (1997)
Adı: Aylin, İstanbul İletişim Fakültesi, Yılın Yazarı (1997)

Sevdalinka, İstanbul İletişim Fakültesi, Yılın Romanı (1999)

Ayşe Kulin (d. 26 Ağustos 1941, İstanbul), Türk yazar ve gazeteci.

Kaleme aldığı biyografik eserleri ve romanlarıyla çok okunan yazarlardan biri olmuş ve birçok ödül kazanmıştır. Üslubundaki akıcılık ve yalınlıkla büyük övgü alan yazarın öykü ve kitapları senaryolaştırılıp beyazperdeye aktarıldı.[2] Arnavutköy Amerikan Kız Koleji Edebiyat bölümünü bitirdi. Çeşitli gazete ve dergilerde editör ve muhabir olarak çalıştı. Uzun yıllar televizyon, reklam ve sinema filmlerinde sahne yapımcısı, sanat yönetmeni ve senarist olarak görev yaptı.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1941 yılında İstanbul'da doğdu. Babası inşaat mühendisi ve bürokrat Muhittin Bey (Kulin); annesi, Osmanlı nazırlarından Ahmet Reşit Paşa'nın (Yediç) kızı Hatice Sitare Hanım'dır. Anne ve babasının tek çocuğudur. Tarihte Bosna Banı olarak hüküm sürmüş bir aileden gelen yazar, aile soy ağacını Hayat adlı kitabında ayrıntılarıyla anlatmıştır.[3]

Kulin, erken yaşta edebiyat ve sanatla tanıştı; baba tarafından yakın akrabası olan ressam Ferruh Başağa'dan resim dersleri aldı,[4] hemen herkesin bir müzik aleti çaldığı bir aile ortamında büyüdü.[5] İlkokul yılları Devlet Su İşleri’ni kuran ve kurumun yöneticisi olan[6] babasının işi nedeniyle kışları Ankara'da, yazları dedesinin Büyükada'daki köşkünde geniş ailesiyle geçti. Bu sayede Osmanlı Devleti'nin son kuşağını tanıma, Osmanlı âdetlerini, dilini, düşünce biçimini öğrenme ve Ankara'daki cumhuriyet ruhuna tanıklık etme fırsatı oldu.[3] İlkokula Ankara Maarif Koleji'nde başladı. İlkokul dördüncü sınıftan itibaren eğitimine İstanbul'da, Amerikan Kız Koleji’nde devam etti. Lise döneminde İngilizce, edebiyat, tarih ve felsefeye özel bir ilgi gösterdi.[3] 1961 yılında mezun oldu.[6]

Koleji bitirdiği yaz Mehmet Sarper ile evlendi ve eşi ile birlikte Londra'ya gitti; London School of Economics'te özel öğrenci olarak sosyoloji dersleri aldı.[7] İlk evliliğinden Mete ve Ali adında iki çocuğu oldu. Çocuk sahibi olduktan sonra üniversite eğitimini bırakan Kulin, dört yıl sonra eşinden ayrılarak Ankara'ya yerleşti. Ankara'da Doğuş Sanat Galerisi'nde yöneticilik yaptı. 1967'de İstanbul'a yerleşti; iki yıl boyunca bir otomobil dergisinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı.1967’de Eren Kemahlı ile ikinci evliliğini yaptı. Bu evliliğinden Kerim ve Selim adlı iki çocuğu oldu. 1977 yılında ikinci evliliğinin de sonlanmasının ardından çalışma hayatına başladı. 1978 yılından itibaren çeşitli dergilerde editörlük, muhabirlik; televizyon, reklam ve sinema filmlerinde, sahne yapımcısı, sanat yönetmeni ve senaristlik yaptı.[8]

1984-1996 arası[değiştir | kaynağı değiştir]

Öykülerden oluşan ilk kitabı Güneşe Dön Yüzünü 1984 yılında yayımlandı. Bu kitaptaki Gülizar adlı öyküyü, Kırık Bebek adıyla senaryolaştırdı ve bu filmi 1986 yılında Kültür Bakanlığı Ödülü'nü kazandı. Kulin, 1986'da sahne yapımcılığını ve sanat yönetmenliğini üstlendiği Ayaşlı ve Kiracıları adlı dizideki çalışmasıyla Tiyatro Yazarları Derneği'nin En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü'nü kazandı.

1 Numaralı adlı dergide ünlü, başarılı insanların yaşam öykülerinin anlatıldığı bir yazı dizisi hazırladı.[3] Kulin'in ABD ordusunda görev yapmış bir Türk kadını olan okul arkadaşı Aylin Devrimel'in hayatını konu alan Aylin'in Öyküsü, en çok ilgi çeken yazı oldu.

1996 yılında Münir Nurettin Selçuk'un yaşam öyküsünün anlatıldığı Bir Tatlı Huzur adlı kitabı yayınlandı. Foto Sabah Resimleri adlı öyküsü 1995 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü ve aynı adı taşıyan kitabı 1996 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazandı. Haldun Taner Öykü Ödülü'nü kazandıktan sonra Aylin Öyküsü'nü kitap olarak yayımlatma olanağı buldu.

1997-2003 arası[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı: Aylin adlı kitabı çok geniş kitleler tarafından tanınmasını sağladı. Bu kitap ile 1997 yılında İstanbul İletişim Fakültesi tarafından yılın yazarı seçilen yazar, Türkiye'nin en çok satan yazarlar arasına girdi. Ayşe Kulin bundan sonra hayatını yalnız yazarak kazanmaya başladı.[3]

1998 yılında Geniş Zamanlar adlı öykü kitabı, 1999'da Bosna Savaşı'nda yaşananları konu alan Sevdalinka ve 2000'de yine Füreya Koral'ın hayatını aktardığı Füreya adlı biyografik romanıyayınlandı.

Ayşe Kulin, 2001 yılında yayımlanan Köprü isimli romanı ile Türkiye'nin doğu illerinde yaşanan dramın kökenleri ve cumhuriyet tarihi içindeki nedenlerini ele aldı. Bu romanı, 2006 ve 2008 yılları arasında Star TV'de aynı isimle dizi olarak yayınlandı. Yine 2002 yılında yayınlanan Nefes Nefese isimli romanı ile İkinci Dünya Savaşı sırasında yüzlerce Yahudi'yi soykırımdan kurtaran Türk diplomatlarının kahramanlıklarını bir aşk öyküsü ile birlikte işliyor. Nefes Nefese romanı toplamda 34 ülkede yayınlandı. Ayrıca Ayşe Kulin bu romanıyla İtalya'da verilen Premio Roma Ödülleri'nde finale kalan beş yazardan biri oldu.[9]Geniş Zamanlar adlı öykü kitabı, 2007 yılında Star TV'de aynı adla dizi olarak yayınlandı.

2004-günümüz[değiştir | kaynağı değiştir]

2004 yılında yazdığı Gece Sesleri romanı, aynı adla televizyona uyarlanarak 2008 ve 2009 yılları arasında Show TV'de yayınlandı.[10] Yine 2009 yılında yazdığı Tek ve Tek Başına Türkan adlı Biyografik romanı, aynı adla televizyona uyarlanarak 2010 ve 2011 yılında arasında Kanal D'de yayınlandı.

2007 yılının Kasım ayında UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi oldu.[11] 2008 yılında yazdığı Veda romanı, aynı adla televizyona uyarlanarak 2012 yılında Kanal D'de yayınlandı.

İtalyancaya çevrilen Nefes Nefese adlı romanı, 2016'da İtalya'nın en prestijli roman ödüllerinden Premio Roma'da en iyi yabancı roman dalında ödüle layık görüldü.[12]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

13. İzmir Kitap Fuarı'nda Ayşe Kulin, 2008.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2009. 
  2. ^ Ayşe Kulin bağışlar mı: Romanından çok, yaşadığı konakla ilgilendim? 10 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Radikal gazetesi haberi
  3. ^ a b c d e "Ayşe Kulin". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 19 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 
  4. ^ Yeşilçiçek, Vedat (2010). "Ayşe Kulin'in hayatı, sanatı, eserleri". Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora tezi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021. 
  5. ^ "Kadıköy Belediyesi Gönüllüleri Web Sitesi AYŞE KULİN". www.kadikoybelediyesigonulluleri.com. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 
  6. ^ a b "Ayşe Kulin - Woman Writers of Turkey". en.writersofturkey.net. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 
  7. ^ "Ayşe Kulin". bsavakfi. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 
  8. ^ Şubatlı, Tülay (25 Haziran 2016). "Ayşe Kulin Kimdir? Onu ne kadar tanıyoruz?". Istekadinlar.com haber sitesi. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 
  9. ^ Ayşe Kulin Roma’da “Nefes Nefese 30 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 29 Mayıs 2016
  10. ^ "Biyografisi ve hakkında yazılanlar". 4 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2009. 
  11. ^ "İyi Niyet Elçilerimiz". Unicef. 22 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2016. 
  12. ^ "Ayşe Kulin’e İtalya’dan ödül" 10 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ntv. En son 9 Ağustos 2016 tarihinde erişildi.
  13. ^ Ayşe Kulin'den 'resmî tarih'e veda! 21 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yeni Şafak gazetesi haberi
  14. ^ "Ayşe Kulin'in ´Veda´sı mavi basıldı". 23 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2009. 
  15. ^ Ayşe Kulin’le ’Veda’ üzerine Hürriyet gazetesi haberi
  16. ^ "Biyografisi ve Melike Birgölge tarafından gerçekleştirilmiş röportaj". 27 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2009. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]