57. Piyade Alayı (Osmanlı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
57. Alay
57.Alay Şehitliği (57th Regiment) - Turkish memorial and cementery (8709797084).jpg
Gelibolu Yarımadası'nda bulunan 57.Alay Şehitliğinden görünüm
Etkin 1915-1918
Ülke Osmanlı İmparatorluğu
Bağlılık Osmanlı Devleti Ordusu
Sınıfı Piyade(Yaya)
Tipi Alay
Garnizon/Merkez Çanakkale
Savaşları Çanakkale Cephesi
Galiçya Cephesi
Sina ve Filistin Cephesi
Dağılması Megiddo Muharebesi
Komutanları
Ünlü
komutanları
Kurmay Yarbay Hüseyin Avni

57. Alay, Çanakkale Savaşı’nın başlangıcı kabul edilen Anzak Çıkarmasını durdurmak amacıyla 25 Nisan 1915 sabahı harekete geçen Osmanlı alayı.19. Fırka'ya bağlı üç alaydan 72, 77 ve 57 biri olarak Tekirdağ Yarkışla mevkiinde (şimdiki Araştırma ve Uygulama hastanesi alanı) 1 Şubat 1915 tarihinde kurulan[1] 57. Alay'ın alay komutanı, Hüseyin Avni Bey (Arıburun)'dir. Türk Silahlı Kuvvetleri tamamı haatını kaybeden akabinde sancağı yere düşen 57. Alay da hayatını kaybedenler anısına geçmişten günümüze aynı isimle alay bulundurmama kararı almıştır. Alay, 30 Nisan 1915 tarihinde Osmanlı Padişahı V. Mehmed tarafından Altın ve Gümüş İmtiyaz Madalyaları ile ödüllendirilmiştir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

22 Şubat 1915 tarihinde XIX. Fırka Komutanı Yarbay Mustafa Kemal tarafından törenle sancağı verilen 57. Alay, 23 Şubat 1915 tarihinde Çanakkale'ye doğru yola çıkarak, 25 Şubat 1915 tarihinde eski adı Maydos olan şimdiki adı ile Eceabat’a vardı. 19. Fırka'nın bağlı olduğu 5. Ordu Komutanlığı'nın Enver Paşa tarafından kurulmasından sonra 57. Alay, genel ihtiyat (yedek) olarak 26 Mart 1915’te Bigalı Köyü’ne intikal etti. Bu tarihten, 24 Nisan 1915 tarihine kadar bizzat Yarbay Mustafa Kemal ve Binbaşı Hüseyin Avni tarafından sürekli eğitime tabi tutulan 57. Alay Bigalı Köyü ve Turşun bölgesinde tatbikatlar yaptı.[2]

Bigalı Köyü'nde eğitim ve tatbikat faaliyetlerini yürüttüğü sırada 57. Alay'ın birkaç kez 5. Ordu tarafından yeri değiştirilmek istenmişse de Mustafa Kemal Atatürk'ün çıkartmanın yapılacağı yere en yakın noktalardan biri olmasından ötürü Bigalı Köyü'nde kalma yönünde ısrarcı olmuş ve bunda da başarılı olmuştur. Böylece 57. Alay, Bigalı Köyü'nde kalmış, 25 Nisan 1915 sabahı, kendisine bu yönde bir emir gelmemiş olmasına rağmen Mustafa Kemal'in kişisel inisiyatifiyle düşman çıkartmasını haber alır almaz Conkbayırı'na doğru hareket etmiştir. 57. Alay'ın, Conkbayırı'na hareket eden 3 taburu ve bir dağ bataryasını oluşturan yaklaşık 3000 subay ve asker, Conkbayırı'na varıldığı anda bizzat Mustafa Kemal'in yönetiminde kendisinden yaklaşık 4-6 kat daha büyük bir düşman gücüne karşı taarruza geçmiştir. Daha sonrasında mevcudunun üçte ikisini kaybeden alay, savaş ortalarında takviye edilmiştir. 13 Ağustos 1915'te alay komutanı olan Hüseyin Avni Bey karargaha düşen bir top mermisi yüzünden şehit olmuştur. Yerine Binbaşı Hayri Bey atandı; alay Keşan bölgesinde konuşlandırılmış ve eksikleri giderildikten sonra; bağlı bulunduğu 19. Tümen'le birlikte yeni kurulan 15. Kolordu bünyesinde Galiçya Cephesi'ne gönderildi. Burada büyük yararlılıklar gösterdikten sonra mevcudunun büyük kısmı burada erimiş ve 1100 kişi kalan alay, cephe gerisine alınarak eksikleri giderildi. Sonrasında yeniden cepheye alındı; fakat Rusya'da Bolşevik Devrimi'nin çıkması üzerine burada savaş sonlandı. Kolordu bu sefer Sina ve Filistin Cephesi'ne yollandı.

57. Alay burada büyük yararlılıklar göstermesi'ne rağmen, İngilizler tarafından çembere alındı. Mevcudu 2 gün içinde makineli tüfek bölükleriyle birlikte 260 kişiye düştü. Meggido Muharebesi sırasında kalan mevcut esir edildi.

57. Alay Şehitliği[değiştir | kaynağı değiştir]

"Ben size taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında, yerimize başka kuvvetler ve komutanlar kaim olabilir."
Mustafa Kemal Atatürk
(Kolordu Komutanı Esat Paşa'nın izniyle, 27. Alay'dan geri kalan birlikleri de emrine alarak karşı saldırıya geçmek üzere 57. Alay'a verdiği emir, 24-25 Nisan 1915 akşamı[3])

Hayatını kaybeden 57. Alay'a bağlı 628 asker için Bomba Tepe üzerinde 12 Aralık 1992 tarihinde 57. Alay Şehitliği açılmış, şehitliğin yapımı sırasındaki kazılarda künyesiyle İngiliz Yüzbaşı Woiters ve muskasıyla 57. Alay VI. Bölük Komutanı Erzincan'lı Üsteğmen Mustafa Asım Bey'in iskeletleri, yanlarında tabanca, mermi ve mataraları ile birlikte bulunmuştur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]