Mehmet Vehib Kaçı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Mehmed Vehib Paşa
Vehib Pasha.jpg
Doğum 1877
Yanya, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 1940 (62-63 yaşlarında)
İstanbul, Türkiye
Bağlılığı  Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları 1897-1920
Rütbesi Ferik
Komuta ettiği Mekteb-i Harbiye Komutanı, Yanya Müstahkem Mevki Komutanı, 22. Fırka, 15. Kolordu, 3. Ordu
Savaşları/Çatışmaları I. Balkan Savaşı
I. Dünya Savaşı
Madalyaları Mecidiye Nişanı Harp Madalyası İmtiyaz Madalyası Liyakat Madalyası
3. Ordu Kumandanı Mehmed Vehib Paşa, yanında doktor Salim Bey ve Erkân-ı Harb Miralay Hüsrev Bey

Mehmed Vehib Paşa veya Mehmet Vehib Kaçı (1877 - 1940), Türk asker, Osmanlı generali. Mehmet Esat Bülkat'ın küçük kardeşi ve Kâzım Taşkent'in amcasıdır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Taşkent'ten Yanya'ya göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Kendisi bir Arnavuttu.[1] Babası Yanya belediye başkanlarından Mehmet Emin Efendi'dir.

1897 yılında Mühendishane-i Berr-i Hümayun'nu (İstihkâm, Top.1313-c-1), 17 Ocak 1900 tarihinde kurmay yüzbaşı olarak Erkânı Harbiye Mektebi (52. sınıfı)'ni bitirdi ve Yemen'de bulunan 4. Ordu'ya verildi. Orada İmam Yahya'nın isyanına karşı mücadele etti.

10 Temmuz 1908 tarihinde İkinci Meşrutiyet, Manastır'da sonradan "Hürriyet" adı verilen meydanda Harp Okulu Komutanı Vehip Bey'in Ya Kanun-ı Esasi, ya ölüm! diye haykırdığı nutkuyla ilan edildi.[2]

31 Mart Vakası'ndan sonra İstanbul'da Harbiye Nezareti'ne atandı. 1909 yılında Mahmud Şevket Paşa Harbiye Nazırı olunca Mekteb-i Harbiye Komutanlığına getirildi; 1912 yılına kadar bu önemli göreve devam etti.[3]

Askerî yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Vehip Bey, Yanya Savunması sonrasında Yunan General Aleksandros Sutsos ile (1913)

Birinci Balkan Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

1912 yılında Yanya Müstahkem Mevki Komutanlığı'na atandı. 20 Şubat 1913 tarihine kadar Yanya Kalesi'nin Yunan saldırılarına karşı savundu. Kalenin teslim protokolünü İoannis Metaksas ile görüşerek yaptı. Atina'ya götürülerek dokuz ay süre ile esir tutuldu.

Esaretten dönüşünde Hicaz'daki 22. Fırka komutanlığına atandı.

Birinci Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Çanakkale[değiştir | kaynağı değiştir]

5. Ordu'nun emrinde 15. Kolordu komutanlığı yaptı. 3. Fırka ile Kumkale ve Yeniköy'ü, 11. Fırka ile Beşige'yi savundu. 8. Fırka'yı ağabeyi Esad Paşa'nın emrine verdi.

Kafkasya[değiştir | kaynağı değiştir]

1916 yılı Şubat ayında Mahmud Kamil Paşa'nın yerine 3. Ordu komutanlığına getirildi. 24 Şubat'ta Trabzon, 14 Mart'ta Hopa'yı, 26 Mart'ta Batum'u geri aldı.

Mondros Mütarekesinin imzalanması üzerine İstanbul'a döndü. Enver, Talat ve Cemal'in iltica etmelerinden sonra kurulan hükûmet vekiller heyeti kararıyla diğer 62 kişiyle birlikte Bekirağa Bölüğü'ne hapsedildi. Tahliye edildikten sonra yine arandığından dolayı İtalya'ya gitti. Almanya, Romanya, Yunanistan ve Mısır'da bulundu.

Vatandaşlıktan çıkarılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa'da kalarak, Kurtuluş Savaşı'na katılmadı. Yurt dışındaki muhalefet gruplarıyla olan yakınlığı yüzünden vatandaşlıktan çıkarıldı. Ömrünün son 22 yılını Türkiye dışında geçirdi.[4]

İtalya-Habeşistan Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

II. İtalya-Habeşistan Savaşında Habeş ordusunun askerî danışmanlığını yaptı. Savaşın kaybedilmesinden sonra yurda döndü. İstanbul'da hayatını kaybetti. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Fethi Tevetoğlu, 'KAÇI, Vehib Paşa', Türk Ansiklopedisi, C. XXI, Millî Eğitim Basımevi, Ankara 1974, s. 86-87.
  1. ^ Vehip Paşa «Ben bir buçuk yıldır Kafkas cephesi kumandanıyım. Kafkasyalıları tetkik ettim öğrendim. Siz Kafkasyalılar da, biz Arnavutlar gibi temizliği seviyorsunuz. Bu pis Türk neferlerini, hem de bu kılıkta Kafkasya'ya sokamam.» diyor., Naki Keykurun, Azerbaycan İstiklâl Mücadelesinin Hatıraları, Azerbaycan Gençlik Derneği, 1964, p. 64.
  2. ^ Sadık Albayrak, Demokrasi Yolunda Siyasi Kavgalar: Ya Kanuni Esasi Ya Ölüm, Yenişafak Gazetesi,
  3. ^ Kaçı Vehip Paşa, Kimkimdir.gen.tr sitesi, Erişim tarihi:16.05.012
  4. ^ Abdullah İlgazi, Mustafa Bıyıklı, "Mehmet Vehip (Kaçi) Paşa'nın Çanakkale Muharebelerindeki Yeri ve Önemi", Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi Cilt XXVIII / Mart 2012 / Sayı 82, s. 97.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Mehmet Vehib Kaçı ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.