Candaroğulları Beyliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Çandaroğulları sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Candaroğulları (İsfandiyaroğulları) Beyliği

1291–1461
Bayrak
Beyliğin en geniş sınırları
Başkent Eflani (1291-1309)
Kastamonu (1309-1398)
Sinop (1398-1461)
Dil(ler) Türkçe
Din Sünni İslam
Bey
 - 1291 Şemsettin Yaman Candar
 - 1461 Kızıl Ahmed
Candaroğulları ailesi
Türk tarihi
Mahmud al-Kashgari map.jpg

Candaroğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra Kastamonu ve çevresinde kurulan bir Türkmen beyliğidir.

Denizci özellikleri, Sinop'ta kurdukları tersanenin Osmanlı Devleti'ne katılması ve geliştirilmesi, Osmanlı Donanması'na güç kattı. Kastamonu'nun Küre ilçesindeki bakır ocakları, Beylik daha Osmanlı Devleti'ne ilhak olmadan önce, Osmanlı Devleti'nin top üretimi için kullanılmıştır.

Yıldırım Bayezid, Anadolu'daki birliği sağlama yolundaki çalışmaları sırasında Candaroğulları topraklarına sahip olmuş, fakat Sinop'ta Candaroğulları Beyliğini devam ettirmiştir. İsfendiyar Bey Ankara Savaşı'ndan (1402) sonra Timur'un hakimiyetini tanıdı. Bunun karşılığında da eski Candaroğulları toprakları kendisine verildi, böylece Kastamonu'ya yeniden hakim oldu.

İsmail Bey tahta geçtiğinde Kızıl Ahmed Beyin isyan etmesi sonucu beylik sona doğru sürüklendi. Nihayet 1461 yılında II. Mehmed'in Trabzon seferi öncesinde Candaroğulları, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına tamamen katıldı.

15. Yüzyılın ortalarında Sinop, Candaroğullarının ve Karadeniz'in en müstahkem kalelerinden biri olup, bir rivayete göre 400 topu vardı; kalede 10.000 muhafız ve 2.000 topçu bulunuyordu; Limanında Candaroğullarına ait 900 tonluk bir gemi vardı ki bu gemi, Osmanlılar henüz bu büyüklükte gemi yoktu ve İsmâil Bey'e ait olan bu gemi Osmanlı denizciliğinde benzeri yapılmak üzere bir örnek olmuştu.[1]

Candaroğulları Hükümdarları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra No Bey Hüküm Süresi Notlar
1 Şemseddin Yaman Candar (Şemseddin veya Temür) 1291(?)-? İlk hükümdar. 1291-1292 yılları arasında tahta geçti.
2 I. (Şücaeddin) Süleyman Paşa 1309(?) - 1340(?)[2] İbn Battuta, Süleyman Paşa döneminde beyliği gezmiştir. Toprakları Kastamonu, Sinop ve Safranbolu'ya kadar genişletmiştir. Bu dönemde beylik, İlhanlı etkisi altıdan henüz çıkmamıştı.
3 I. (Gıyaseddin) İbrahim Paşa 1340(?)-?[3] 1339, 1340 veya 1341 yıllarından birinde tahta geçtiği sanılıyor. Babasına isyan ederek tahta geçti.[4]
4 Yakup Bey ?-?
5 Adil Bey 1346(?)-1361(?)
6 Celâleddin veya Kötürüm Bâyezid 1361-1385 Tahta geçmesini istediği oğlu olan İskender, diğer oğlu Süleyman tarafından öldürülünce buna karşılık Süleyman'ın biri kız biri erkek olmak üzere iki çocuğunu öldürmüştür.[5]
7 II. Süleyman Paşa 1385-1392 Kardeşi İskender'i öldürmesiyle Murat Hüdavendigar himayesinde tahta geçip, I. Kosova Muharebesi'nde Osmanlı'ya asker göndererek yardımda bulundu.[6]
8 İsfendiyar Bey 1385-1440 Osmanlı ve Timur ile olan münasebetleri ile hatırda kalır. Bunlara ithafen Candaroğulları ismi yerine İsfendiyaroğulları ismi de kullanılmıştır. [7]
9 II. (Taceddin) İbrahim Bey 1440-43
10 Kemâleddin İsmâil Bey 1443-61 Hüküm sürdüğü dönemlerde Candaroğulları Beyliği, bir ilim merkezi haline gelmişti. Kendisin de Hulviyyat-ı Şahi adlı bir Fıkıh eseri vardır.[8]
11 Kızıl Ahmed Bey 1461 11. ve son beydir. Kardeşi ölünce Osmanlı himayesinde, Beylik Osmanlı'ya katılmadan birkaç ay önce tahta geçti.[9][10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi II. Cilt: İstanbul'un Fethinden Kanuni Sultan Süleyman'ın Ölümüne Kadar, syf. 50
  2. ^ Prof. Dr. Yaşar Yücel, Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar Çoban-Oğulları Beyliği Candar-Oğulları Beyliği, syf. 57
  3. ^ Prof. Dr. Yaşar Yücel, Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar Çoban-Oğulları Beyliği Candar-Oğulları Beyliği, syf. 66
  4. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri, syf. 124
  5. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri, syf. 126
  6. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi I. Cilt: Anadolu Selçukluları ve Anadolu Beylikleri Hakkında bir Mukaddime ile Osmanlı Devleti'nin Kuruluşundan İstanbul'un Fethine Kadar, syf. 84
  7. ^ Talat Mümtaz Yaman, Kastamonu Tarihi, syf. 95
  8. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi I. Cilt: Anadolu Selçukluları ve Anadolu Beylikleri Hakkında bir Mukaddime ile Osmanlı Devleti'nin Kuruluşundan İstanbul'un Fethine Kadar, syf. 88
  9. ^ Yeni Rehber Ansiklopedisi 4, Türkiye Gazetesi, 1993. s. 275 (Türkçe)
  10. ^ Prof. Dr. Yaşar Yücel, Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar Çoban-Oğulları Beyliği Candar-Oğulları Beyliği, syf. 117