Ulahlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ulahlar
Diller

Bilinen Dil(ler):

Ulahlar, Makedonya'da ve Romanya'da yaşayan bir etnik grup.

Göçebelikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Geleneksel uğraşları çobanlık olan ve daha iyi otlak arayışları sonucunda Balkanlar ve Doğu Avrupa'ya ulaşan Ulahlar'a, bugün kıtanın kuzeyindeki Polonya'da bile rastlamak mümkün. Kır hayatına olan bağlılıkları sayesinde Balkanlar'da yüzyıllar boyunca süren etnik çatışmalardan çoğu zaman uzak kalan Ulahlar, bulundukları her yerde çoğunluk nüfusu ile barış içinde bir arada yaşıyor.

Kökenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulahlar'ın kökeninin, kullandıkları dil açısından benzerlik gösterdikleri Rumenlerle aynı olduğu söylenmektedir. Yunanlılar ise Yunanca konuştuklarını ve Yunan olduklarını iddia etmektedirler[kaynak belirtilmeli]. Topluluğun kökeni Balkanlar'daki Romalıların ve Romalılaştırılmış kolonilerin soyundan gelmektedir. Rumen kültürü Slavlar'ın etkisi altında kalırken, Tuna'nın güneyinde ortaya çıkan Ulah kültüründe Bizans ve Yunan izleri görüldüğü idia edilmektedir. Tarihçiler bu toplulukları Makedon Rumenleri olarak adlandırırken, onlar Arumenler'i kullanmayı tercih ediyorlar.

Dilleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Arumence dilidir. Bu dil hakkında dilbilimcilerin ortak görüşü, Ulah ve Rumen dillerinin aynı Latince temelli dilden türediği yönünde. Bu dilden türeyen bir diğer dil olan Dalmaçya dili 1898'den beri kullanılmazken İstro Rumence Hırvatistan'da hâlâ birkaç bin kişi tarafından konuşuluyor. Karadağ'da bulunan Durmitor Dağı gibi toponimler de Tuna çevresinde ve dağlık bölgelerde Latince konuşan toplulukların yaşadığını doğruluyor.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Got dilinden gelen ve orijinal anlamı "yabancı" olan "Ulah" kelimesi daha sonraları "Latin lehçelerini konuşan" anlamında kullanılmaya başlandı. Alman kabileleri, günümüzün Galler halkını oluşturan Romalıları o dönemlerde "Galli" diye adlandırırken, Güney Belçika'daki Romalılar'a Valonlar denmekteydi. İtalya'nın Macar dili ndeki karşılığı bugün bile "Ulahlar'ın Ülkesi" anlamına gelen "Olaszország".

Hayat Tarzları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulahlar yani Karakaçanîler" Kara "ve" kaçan ", Türkçe terkipten oluşur. Kara hem "siyah" hem de "kara gözlü"deki anlamıyla "güzel" demektir. “kaçan” rumeli türkçesinde çok koşan anlamındadır[kaynak belirtilmeli]. . Karakaçanlar kendileri aralarında bazen birbirlerine "Ulah" demektedirler[kaynak belirtilmeli]. kendini arama. Bu tarz çağrılmaları Yunanistanda geneldir. "Valhs" yani Ulahların “Wallachs” Valehlerle arasında alaka yoktur[kaynak belirtilmeli]. Karakaçanlar yörükler gibi koyun güzerlerdir. Karakaçanlar için göçebe koyunculuk tipik temsil araçlarıdır. Doğa ve doğallık ve mera onlara özgüdür. Mera-gerekçesiyle farklı yerlere - yaz aylarında dağların yüksek yerlerine yani yaylalara ve kışın olduğunda da alçak ve sıcak yerlere göçerler. Koyun ve atların hayatlarında büyük önemi vardır, Karakachanların. Göçebe ailesidirler[kaynak belirtilmeli].

Koyun, gibi bir hayvanın yaşam koşulları, gıda ve güçlü sürü içgüdüsü geliştirdikleri için halk iddiasız, varlık süt, et, yün, gıda, giyim, ev eşyası ihtiyaçlarını temin olduğunu gizlenemez ve için yeri doldurulamaz bir kaynak olmuştu. Atlar onlar için çok önemli bir ulaşım vasıtası olmuştur. Karakachan koyunu, atı ve köpeği göçebeliğe uygun yaşayan bir yol olmuştur.

Hangi Karakaçanlardan olunursa olunsun hayatlarında en önemli katkı onların göçlerinde kendilerine korunaklı bir çadır olmasıdır[kaynak belirtilmeli]. Buna Türkler gibi "chatura" derler[kaynak belirtilmeli]. Chatura basit bir ahşap kabuk ve üzerinde keçi yününden özel dokunmuş eğimli gergin bir çadır olmuştur. Buna "tenda" denir. [1]


Bulgar - Ulah Devleti[değiştir | kaynağı değiştir]

Bizans İmparatorluğu bünyesinde pek çok Ulah eyaleti bulunmakla birlikte bunlardan çok azı güçlü devletler kurabildi. Assan hanedanı döneminde (1185-1258) ikinci Bulgar İmparatorluğu ya da Bulgar-Ulah devletinin kurulması Ulahlar'ın en büyük başarısı olmuşdur. Eflak'ın diğer adı olan Ulahya ismi de Ulahların Ülkesi anlamına gelmektedir. Türkiye'de de çok az sayıda karacaovalılar olarak anılan müslüman bir ulah topluluğu yaşamaktadır.

Yaşadıkları Yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunanistan, Yugoslavya, Arnavutluk ve Bulgaristan

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulahlar: Yunanistan'da 209'000, Bulgaristan'da 10'556, Makedonya'da 9'695, Türkiye'de: 500 Toplam Nüfus yaklaşık: 229'751 kişidir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. http://translate.google.com/translate?prev=hp&hl=tr&js=y&u=http%3A%2F%2Fwww.karakachani.com%2Fen%2Fistoriqezikkultura.php&sl=en&tl=tr&history_state0=
  2. http://translate.google.com.tr/translate?hl=tr&sl=en&u=http://www.faqs.org/minorities/Eastern-Europe/Vlachs.html&ei=A4SrSvfsF8uLsAaRzfTdBw&sa=X&oi=translate&resnum=8&ct=result&prev=/search%3Fq%3Dkarakachani%2Blanguage%26hl%3Dtr%26safe%3Doff%26client%3Dfirefox-a%26rls%3Dorg.mozilla:tr:official%26hs%3Dm5Q