Nazım Kıbrısî

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Nazım Kıbrısi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Şeyh Nazım Kıbrısî
Sheij Nazim al Haqqani.jpg
Doğum 21 Nisan 1922
Larnaka, Kıbrıs
Ölüm 07 Mayıs 2014 (92 yaşında)
Lefkoşa, KKTC
Milliyet Kıbrıs Türkü
Diğer adı Mevlânâ Nâzım El-Hâkkânî
Mehmet Nâzım Adil
Din Sünni İslam
Resmî sitesi
www.saltanat.org

Nâzım Kıbrısî, Şeyh Nâzım veya Mevlânâ Nâzım El-Hakkânî (Osmanlıca: شيخ ناظم ‎) (d. 21 Nisan 1922 M / 23 Şaban 1340 H - v. 7 Mayıs 2014 M / 8 Recep 1435 H), Nakşibendi Tarikatı şeyhi idi. Kıbrıs’ın Larnaka şehrinde Cuma günü doğan Şeyh Muhammed Nâzım Âdil Kıbrısî, Mutasavvıf ve Nakşibendi şeyhidir. Lefke'de yaşamakta iken dünyanın pek çok ülkesinden müridleri ziyaretine gitmekteydi. Dergaha gömüldüğünden makamına da ziyaretcileri çoğalarak gitmektedir.

KKTC'de tedavi gördüğü Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi'nde kronik karaciğer yetmezliği nedeni ile 7 Mayıs 2014, TSİ 13:30'da hayatını kaybetmiştir.[1][2]

Hayâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Soyu, anne tarafından Kaytazzâde Mehmet Nâzım Efendi ile Mevlevî tarîkatı kurucusu Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'ye, baba tarafından Kâdirî tarîkatı kurucusu Abdülkâdir Geylânî'ye dayanır. 1940`larda İstanbul Üniversitesi Kimya Fakültesinde okudu. İstanbul'da bulunduğu dönem içerisinde Nakşibendi şeyhi Süleyman Erzurumi'ye bağlandı. Bir müddet kendini yetiştirdikten sonra şeyhinin izni ve işareti ile Şam'a gidip Şeyh Abdullah Dağıstani'ye bağlandı ve onun mânevi terbiyesine girdi.

Şeyh Abdullah Dağıstani'nin emri ile insanlara tasavuf terbiyesini vermeye başladı.[3] 1973'de Şeyh'inin vefatı ile onun yerine geçti. 2011'de oğlu Şeyh Mehmet Adil Efendi'nin, halîfesi olarak kendi yerine geçip, silsileyi devam ettireceğini ilan etti.

1941'de Hacı Emine Hanım ile olan evliliğinden dört çocuğu bulunmaktadır. Türkçe, Arapça, Farsça, İngilizce, Kıbrıs Rumcası ve biraz Kürtçe ile Almanca olmak üzere birçok dil bilmekteydi.

Akciğer ve böbrek yetmezliği teşhisiyle Yakın Doğu Hastanesi’nde bir süredir tedavi gören 92 yaşındaki Şeyh Nazım Kıbrisi, 7 Mayıs 2014, Çarşamba günü yaşamını yitirdi.[1][2]

Arapça Ezan[değiştir | kaynağı değiştir]

Ezanın Arapça lafzı ile okunmasının yasak olduğu dönemde Kıbrıs'a geri geldiği ilk gün şerefeye çıkıp ezanı Arapça lafzı ile okumuş ve bunun üzerine bir hafta hapis yatmıştır. Serbest bırakılınca Lefkoşa'nın en büyük camii Selimiye'nin şerefesine çıkıp tekrar Arapça lafız ile ezan okumuş, bunun üzerine kendisine dava açılmıştır. Davayı beklerken Lefkoşa'nın köylerini gezip Arapça lafız ile ezan okumaya devam etmiştir. Hakkında 114 dava aynı zaman diliminde açılmış ve 100 yılı aşan süre mahkumiyeti gündeme gelmiştir. Davaların okunma gününe yakın, Adnan Menderes döneminde, TBMM'nin ezanın Arapça lafız ile okunmasını serbest bırakması üzere hakkındaki davalar düşmüştür.[4]

Türk İslam Kültür Cemiyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk İslam Kültür Cemiyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 1983 yılında kurulmuş olan ve hâlen Lefkoşa'da faaliyetlerine devam eden dernektir.

Hâlen yürüttüğü faaliyetler şunlardır;

  • Toplantı, seminer, konferans ve sohbetler,
  • Grup çalışmaları,
  • Yerel ve uluslararası gençlik kampları,
  • Gençlere gezi ve ziyaretler düzenlenmesi,
  • Gazete basımı, bildiriler ve halkla ilişkiler,
  • Kuran-ı Kerim okuma yarışmaları,
  • Milli-Dini öykü yazma yarışmaları,
  • Film, video ve slayt gösterileri,
  • Köy ve aile ziyaretleri,
  • İslami kuruluşlarla temaslar,
  • Kan bağışı kampanyaları,
  • Ağaç dikme faaliyeti,
  • Fakir çocukların sünnet edilmesi,
  • Gençlere burs temini, fakir ailelere yardım verilmesi,
  • Gençler arasında sportif müsabakalar tertip etme,
  • Camilerimizin tamiri ve inşası için gerekli faaliyeti yapmak,
  • Çeşitli kesimlere iftarlar düzenleme,
  • Gençlere ücretsiz takviye kursları düzenlenmesi,
  • Dini bilgiler kursları açmak,
  • Ortaokul ve üniversite öğrencileri için yurt açma,
  • Kıbrıs davası ve milli konularda aydınlatıcı faaliyetlerde bulunma.

Tâhirî(T) / Gaforî-Mûceddid’îyye(G) / Mûceddidî-Sirac’îyye(MS) / Khâlid’îyye(K) / Hakkânî(H) / Süleyman’îyye(S) Nakşîbend’îyye Silsile - Altın Zincirleri’nin karşılıklı mukâyesesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda Nakşibendiye'nin farklı kollarına ait altın zincirler (Silsile-i saadat) listelenmiştir. Bunlar sırası ile:

  1. (T): Tâhirî
  2. (G): Gaforî-Mûceddid’îyye
  3. (MS): Mûceddidî-Sirac’îyye
  4. (K): Khâlid’îyye
  5. (H): Hakkânîyye
  6. (S): Süleymân’îyye,

yukarıda tanımlanan sembollerle gösterilmiştir.

#T/G/MS #K/H #S Adı Mezarı Doğum Tarihi Vefât Tarihi
1 1 1 Seyyidina Hazreti Muhammad, Son peygamber (SAV) Medine, Hicaz, bugünkü Suudi Arabistan 12 Rebiülevvel, Pazartesi

570/571

12 Rebiülevvel 11 Hicrî

5/6 Haziran 632

2 2 2 Seyyidina Ebû Bekr-î Sıddık Medine, Hicaz, bugünkü Suudi Arabistan 573 22 Cemaziyelahir 13 Hicrî

23 Ağustos 634

3 3 3 Seyyidina Salmân-ı Fârisî Medain, Irak 10 Receb 33 Hicrî

4/5 Şubat 654

4 4 4 Imām Kâsım bin Muhammed bin Ebû Bekr
(Ebu Bekr-i Sıddık'ın oğlunun oğlu.)
Medine, Hicaz, bugünkü Suudi Arabistan 23 Şaban 24 Hicrî

22/23 Haziran 645

24 Cemaziyelahir 101/106/107 Hicrî

720/724/725

5 5 5 İmâm Câ'fer-i Sıddık
(Ebu Bekr-i Sıddık'ın büyük kız-torunun oğlu.)
Medine, Hicaz, bugünkü Suudi Arabistan 8 Ramazan 80 Hicrî

5/6 Kasım 699

15 Receb 148 Hicrî

6/7 Eylûl 765

6 6 6 Hâce Bayazid-î Bestami Bistam, Semnan Eyaleti, İran 186 Hicrî

804

15 Şaban 261 Hicrî

24/25 Mayıs 875

7 7 7 Hâce Ebû’l Hasan Harakânî Harakân, Bistam, Semnan Eyaleti, İran 352 Hicrî

963

10 Muharrem 425 Hicrî

5/6 Aralık 1033

8 - - Hâce Ebû’l Kâsım Gürganî

(Sadece Tahiri/Gafori ve Mûceddidîyye-Siracîyye Silsilesi)

Gürgan, İran 23 Safer 450 Hicrî

19/20 Nisan 1058 Hicrî

9 8 8 Hâce Ebû Ali Farmadî Tus, Horasan, İran 434 Hicrî

1042/1043

4 Rebiülevvel 477/511 Hicrî

10 Temmuz 1084 / 6 Temmuz 1117

10 9 9 Hâce Ebû Yakûb Yûsuf el-Hemedânî Merv, Türkmenistan 440 Hicrî

1048/1049

Receb 535 Hicrî

Şubat/Mart 1141

- - / 10 - Ebû’l Abbas, el-Hızır (Sadece Hakkani Silsilesi)
11 10/11 10 Hâce Abdul Halik Gujdevanî Gijduvan, Buhara, Özbekistan 22 Şaban 435 Hicrî

24/25 Mart 1044

12 Rebiülevvel 575 Hicrî

17/18 Ağustos 1179

12 11/12 11 Hâce Arif Revgari Revgar, Buhara, Özbekistan 27 Receb 551 Hicrî

15 Eylûl 1156

1 Şevval 616 Hicrî

10/11 Aralık 1219

13 12/13 12 Hâce Mahmud İncir Fagnevi Buhara, Özbekistan 18 Şevval 628 Hicrî

18/19 Ağustos 1231

17 Rebiülevvel 717 Hicrî

29/30 Mayıs 1317

14 13/14 13 Hâce Azîzan Ali Râmitenî Harezm, Özbekistan 591 Hicrî

1194

27 Ramazan 715/721 Hicrî

25/26 Aralık 1315 / 20/21 Ekim 1321

15 14/15 14 Hâce Muhammad Baba Samasî Samas, Buhara, Özbekistan 25 Receb 591 Hicrî

5/6 Temmuz 1195

10 Cemaziyelahir 755 Hicrî

2/3 Temmuz 1354

16 15/16 15 Hâce Seyyid Amir Kulal Saukhâr, Buhara, Özbekistan 676 Hicrî

1277/1278

2 Cemaziyelahir 772 Hicrî

21/22 Aralık 1370

17 16/17 16 Hâce Muhammad Bâha'ûddin Nakşbend Buharî Kasr-ı Arifan, Buhara, Özbekistan 4 Muharrem 718 Hicrî[5][ölü/kırık bağlantı]

8/9 Mart 1318 C.E

3 Rebiülevvel 791 Hicrî

2/3 Mart 1389

18 17/18 17 Hâce Alauddin Attar Buharî
(Muhammad Bahauddin Nakşibend'in dâmadı)
Jafaaniyan, Maveraünnehir (Özbekistan) 20 Receb 804 Hicrî

23 Şubat 1402

19 18/19 18 Hâce Yakûb Çerhî Gülistan, Duşanbe, Tacikistan 762 Hicrî

1360/1361

5 Safer 851 Hicrî

21/22 Nisan 1447

20 19/20 19 Hâce Ubeydullah Ahrar Semerkand, Özbekistan Ramazan 806 Hicrî

Mart/Nisan 1404

29 Rebiülevvel 895 Hicrî

19/20 Şubat 1490

21 20/21 20 Hâce Muhammad Zahid Vakhşi Belh, Afganistan 14 Şevval 852 Hicrî

11/12 Aralık 1448

1 Rebiülevvel 936 Hicrî

3/4 Kasım 1529

22 21/22 21 Hâce Derviş Muhammad
(Hâce Muhammad Zahid Vakşhi'nin kızkardeşinin oğlu)
Askarar, Özbekistan 16 Şevval 846 Hicrî

17/18 Şubat 1443

19 Muharrem 970 Hicrî

18/19 Eylûl 1562

23 22/23 22 Hâce Muhammad Amkanaki
(Hâce Derviş Muhammad'in oğlu)
Amkana, Buhara, Özbekistan 918 Hicrî

1512/1513

22 Şaban 1008 Hicrî

8/9 Mart 1600

24 23/24 23 Hâce Muhammad Bâkî Billah Berang Delhi, Hindistan 5 Zilhicce 971/972 Hicrî

14 Temmuz 1564 / 3 Temmuz 1565

25 Cemaziyelahir 1012 Hicrî

29/30 Kasım 1603

25 24/25 24 Şeyh Ahmed el-Farukî el-Sirhindî, İmâm Rabbânî, Müceddid Elf Sânî Sirhind-Fategarh, Hindistan 14 Şevval 971 Hicrî

25/26 Mayıs 1564

28 Safer 1034 Hicrî

9/10 Aralık 1624

26 25/26 25 İmâm Hâce Muhammad Masum
(Farukî, İmâm Rabbânî'nin üçüncü oğlu)
Sirhind-Fategarh, Hindistan 1007 Hicrî

1598/1599

9 Rebiülevvel 1099 Hicrî

13/14 Ocak 1688

27 26/27 26 Hâce Muhammad Saifuddin
(Farukî, Muhammad Masum Farukî'nin oğlu)
Sirhind-Fategarh, Hindistan 1049 Hicrî

1639/1640

19/26 Cemaziyelevvel 1096 Hicrî

Nisan 1685

28 - / - - Hâfız Muhammad Mûhsin Dehlevî

(Sadece Tahiri/Gafori ve Mûceddidîyye-Siracîyye Silsilesi)

Delhi, Hindistan
29 27/28 27 Seyyid Nûr Muhammad Badayuni Delhi, Hindistan 11 Zilkade 1135 Hicrî

12/13 Ağustos 1723

30 28/29 28 Şehîd Mirza Mazhar Can-ı Cânân , nâm-ı diğer Şems-ud-Dīn Habīb Allāh Delhi, Hindistan 11 Ramazan 1111 Hicrî

2/3 Mart 1700

10 Muharrem 1195 Hicrî

5 Ocak 1781

31 29/30 29 Hâce Abdullah Dehlevî, nâm-ı diğer Şâh Gulam Ali Dehlevî (Bu noktadan sonra farklı Silsileler mevcuttur. Silsilelerde dallanma ve budaklanmalar başlamaktadır.) Delhi, Hindistan 1156 Hicrî[6][ölü/kırık bağlantı]

1743

22 Safer 1240 Hicrî

15/16 Ekim 1824

32 - / - 30 Hâfız Ebû Saîd Farukî Mûceddidî (Sadece Tahiri/Gafori/Mûceddidîyye-Siracîyye ve Süleymân’îyye Silsileleri) Delhi, Hindistan 2 Zilkade 1196 Hicrî

9/10 Ekim 1782

1 Şevval 1250 Hicrî

30/31 Ocak 1835

33 - / - 31 Hâce Şâh Ahmed Saîd Farukî Mûceddidî nâm-ı diğer Habibullah Can-ı Cânân (Hâfız Ebû Saîd Farukî’nin oğlu) (Tâhirî/Gaforî/Mûceddidîyye-Siracîyye ve Süleymân’îyye Silsileleri) Medine, Hicaz, bugünkü Suudi Arabistan 2 Rebiülevvel 1277 Hicrî

18/19 Eylûl 1860

- / - / - - / - 32 Hazret Muhammed Mazhar İş’an Can-ı Cânân
(Hâfız Ebû Saîd Sâhib'in torunu ve Habibullah Cân-ı Cânân Ahmed Saîd Sahib'in oğlu); (Sadece Süleymân’îyye Silsilesi.)



- / - / - - / - 33 Hazret Buhâra'lı Selahüddin İbn-i Mevlâna Siracüddin (Sadece Süleymân’îyye Silsilesi.)



- / - / - - / - 34 Hazret Ebû’l Faruk Süleyman Hilmi Silistrevî (Sadece Süleymân’îyye. Süleymân’îyye Silsilesi burada sona erdi.) Üsküdar, İstanbul 1305/1306 Hicrî

1888

13 Rebiülevvel 1379 Hicrî

16 Eylûl 1959

34 - / - - Hâce Hacı Dost Muhammad Kandari

(Sadece Tâhirî/Gaforî/Mûceddidîyye-Siracîyye Silsilesi)

Mussa Zai Şerif, Dera İsmail Khan, Pakistan 1216 Hicrî

1801/1802

22 Şevval 1284 Hicrî

16/17 Şubat 1868

35 - / - - Hâce Muhammad Usman Damanî

(Sadece Tâhirî/Gaforî/Mûceddidîyye-Siracîyye Silsilesi)

Mussa Zai Şarif, Dera Ismail Khan, Pakistan 1244 Hicrî

1828/1829

22 Şaban 1314 Hicrî

26/27 Ocak 1897

36 / - / - - / - - Sayyad Laal Şâh Hamdani (Sadece Tâhirî Silsilesi) Danda Şah Bilavval, Çakvval, Pakistan 27 Şaban 1313 Hicrî

11/12 Şubat 1896

37/36/36 - / - - Hâce Muhammad Sirac’ed-Dîn (Hâce Muhammad Usman Damani’nin oğlu) (Tâhirî/Gaforî/Mûceddidîyye-Siracîyye Silsilesi) Mussa Zai Şarif, Dera İsmail Khan, Pakistan 15 Muharrem 1297 Hicrî

29/30 Aralık 1879

26 Rebiülevvel 1333 Hicrî

11/12 Şubat 1915

38 / 37 / - - / - - Pîr Muhammad Fazal Ali Şâh Kureşi

(Sadece Tahiri/Gafori Silsilesi)

Miskeenpur, Muzaffargarh Mıntıkası, Pencap Eyaleti, Pakistan 1270 Hicrî

1853/1854

1 Ramazan 1354 Hicrî

28 Kasım 1935

39 / 38 / - - / - - Hâce Muhammad Abdul Ghaffar Madni Abbasi, nâm-ı diğer Pîr Mitha (Sadece Tahiri/Gafori Silsilesi) Rahmatpur, Larkana, Pakistan 1297 Hicrî

1880

8 Şaban 1384 Hicrî

12 Aralık 1964

- / 39 / - - / - - Hazret Maulana Abdul Hakk Medeni Abbasi,

(Sadece Gafori Silsilesi)

- / 40 / - - / - - Hazret Şemsûr Rahman Abbasî Mûceddidî (Daamut Barakaatuhu) (Karaçi) (Sadece Gafori Silsilesi)
40 / - / - - / - - Hâce Allah Bakhş Abbasi Ghaffari, nâm-ı diğer Sohna Saîn (Sadece Tahiri Silsilesi) Allahabad, Kandiaro, Sind Eyaleti, Pakistan 27/28 Safer 1328 Hicrî

10 Mart 1910

6 Rebiülevvel 1404 Hicrî

12 Aralık 1983

41 / - / - - / - - Hâce Muhammad Tahir Abbasi Bakhşi, nâm-ı diğer Sajjan Saîn (Hâce Allah Bakhş Abbâsî Ghaffari'nin oğlu),
(Sadece Tahiri Silsilesi)
24/25 Şevval 1382 Hicrî

21 Mart 1963

- / - / 37 - - Hazret Hoca Abu Sa'ad Ahmed Han (Rahmatullahi Alaihi) Kundian Sharif (Sadece Mûceddidî-Siracîyye Silsilesi)
- / - / 38 - - Hazret Hoca Muhammad Abdullah (Rahmatullahi Alaihi) Kundian Sharif (Sadece Mûceddidî-Siracîyye Silsilesi)
- / - / 39 - - Hazret Hoca Abu Halil Han Muhammad (Rahmatullahi Alaihi) Kundian Sharif (Sadece Mûceddidî-Siracîyye Silsilesi)
- / - / 40 - - Hazret Hoca Halil Ahmad (Daamut Barakaatuhum) Kundia Sharif (Sadece Mûceddidî-Siracîyye Silsilesi)
- / - / - 30/31 - Hazret Ziauddin Mevlânâ Muhammed Hâlid-î Bağdâdî (Sadece Khâlidî/Hakkani Silsilesi);
Khâlid'îyye silsilesi burada tamamlanmakta ve Altın Zincir Hâkkanî Silslilesi olarak devam etmektedir.)
Şam[7] 1192 Hicrî

1778

1242 Hicrî

1826

- / - / - 32 - Hazret Şeyh İsmail Muhammed eş-Şirvanî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Amasya[7] 7 Zilkade 1201 Hicrî

21 Ağustos 1787

10 Zilhicce 1255 Hicrî

14 Şubat 1840

- / - / - 33 - Hazret Şeyh Has Muhammed eş-Şirvanî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Şam[7] 1201 Hicrî

1786

Ramazan 1260 Hicrî

1844

- / - / - 34 - Hazret Şeyh Muhammed Efendi el-Yaragî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Şirvan[7] 1242/1243 Hicrî

1827

- / - / - 35 - Hazret Şeyh Cemâleddin el-Gumuki el-Huseynî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Üsküdar, İstanbul[7] 16 Muharrem 1203 Hicrî

1788

1285/1286 Hicrî

1869

- / - / - 36 - Hazret Şeyh Ebu Ahmed es-Suğurî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Dağıstan[7] Receb 1207 Hicrî

1793

Rebiülahir 1299 Hicrî

1882

- / - / - 37 - Hazret Şeyh Ebu Muhammed el-Medenî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Güneyköy, Yalova[7] 1251 Hicrî

1830

3 Rebiülahir 1332 Hicrî

1 Mart 1914

- / - / - 38 - Hazret Şeyh Şerafeddin Dağıstanî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Güneyköy, Yalova[7] 1292 Hicrî

1875

1355 Hicrî

1936

- / - / - 39 - Hazret Şeyh Abdullah el-Faiz ed-Dağıstanî
(Sadece Hakkânî Silsilesi)
Şam[7] 1309 Hicrî

1891

4 Ramazan 1393 Hicrî

30 Eylûl 1973

- / - / - 40 - Hazret Mevlânâ Nâzım el-Hakkânî el-Kıbrısî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

Lefke, Kuzey Kıbrıs 23 Şaban 1340 Hicrî

21 Nisan 1922

8 Receb 1434 Hicrî

7 Mayıs 2014

- / - / - 41 - Hazret Şeyh Mehmet Adil el-Hakkânî

(Sadece Hakkânî Silsilesi)

27 Şaban 1376 Hicrî

29 Mart 1957

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]