Kosova Vilayeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
ولايت قوصوه
Vilâyet-i Kosova
Kosovski Vilajet/Косовски Вилајет
Косовски вилает
Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti

1877-1913
 

 

Location of Kosovo Vilayeti
Kosovo Vilayetii (1900), Avusturya-Macaristan işgali altındaki bölge (Sancak bölgesi) taralı
Merkez Üsküp (Skopje)
Tarih
 - Kuruluş 1877
 - Londra Antlaşması 1913
Nüfus
 - 1911[1] 1.602.949 
Bugün parçası  Sırbistan
 Kosova
 Makedonya
 Karadağ
 Arnavutluk

Kosova Vilayeti (Sırpça: Косовски вилајет/Kosovski vilajet; Arnavutça: Vilajeti i Kosovës; Makedonca: Покраина на Косово / Pokraina na Kosovo) 1877 yılında kurulan Osmanlı İmparatorluğu vilayeti.[2] Vilayetin merkezi önce Priştine sonra Üsküp olmuştur.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1869 yılında Prizren, Manastır Vilayeti'nden ayrılarak bir vilayet haline gelmiştir. Merkezi Prizren olan Prizren Vilayeti'nin 1877 yılında başkenti Priştine'ye taşınmış böylelikle vilayetin adı Kosova Vilayeti olarak değişmiştir. 1877 yılında kurulan Kosova Vilayeti'nin ilk valisi Halil Rıfat Paşa'dır.[2] Kosova Vilayeti'nin ilk merkezi Priştine'dir. Ardından 1893 yılında vilayetin merkezi Üsküp'e taşınmıştır.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası bağımsızlıklarını kazanan Sırplar Kosova'da da hak iddia etmeye başlamışlardır. Berlin Antlaşması ile Kosova Vilayeti'ne bağlı olan Yeni Pazar Sancağı Bosna-Hersek'e bırakılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1912 yılındaki I. Balkan Savaşı'nda yenik düşmesi üzerine Kosova, Sırbistan Krallığı'nın bir parçası haline gelmiştir. Böylelikle Kosova Vilayeti de tamamen ortadan kalkmıştır.[3] I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ile kesin olarak Sırbistan'a bırakılmıştır.

Nüfusu[değiştir | kaynağı değiştir]

Kosova Vilayeti'nin 1893 tarihinde nüfusu 847.419'dur. Bunun 507.080'i Müslüman, 340.339'u Hristiyandır. Vilayette Türk, Arnavut, Boşnak gibi Müslüman unsurlar ve Bulgar, Makedon, Sırp, Rum, Ulah gibi Hristiyan birçok etnik unsur bir arada yaşamıştır.[3]

Nüfus
Kosova
Yıl Nüfus
1870 676.300
1874 1.340.500
1884 561.300
1890 588.300
1891 961.000
1900 1.038.100
Y & G
Kosova Vilayeti 1893 nüfusu[4]
Kaza Müslüman Ortodoks Rum Ortodoks Bulgar Yahudi Başka Toplam
Üsküp 40,256 6,655 22,497 724 38 70,170
İştip 24,166 - 17,575 510 - 42,251
Karatova 4,332 35 19,618 - - 23,985
Radovişte 10,519 - 7,364 - 97 17.980
Kumanova 12,268 87 29,478 - 8 41,841
Eğri Palanka 2,078 388 18,196 - - 20,662
Kaçana 22,239 83 33,120 - - 55.442
Usküp Sancağı 115,858 7,248 147,848 1,234 143 272.331
Priştine 52,614 - 15,268 305 1,633 69,820
Vıçıtırın 20,952 - 2,927 - - 23,879
Mitroviça 4,434 - 3,910 - - 8,344
Gilan 32,738 - 19,305 - 1,616 53,659
Preşuva 15,938 - 26,047 - - 41,985
Priştine Sancağı 126,676 - 67,457 305 3,249 197,687
Seniçe 13,033 - 7,760 12 - 20,805
Yenipazar 19,103 - 15,182 150 - 34,435
Akova 13,440 - 4,633 - - 18,073
Yeni Varoş 1,338 - 7,043 5 - 8.386
Aşağikolaşin 2,472 - 554 - - 3.026
Yenipazar Sancağı 49,386 - 35,172 167 - 84,725
Taşlıca 13,944 7,137 - - 21.081
Prepol 6,611 10,018 - - 16.629
Taşlıca Sancağı 20,555 - 17,155 - - 37.710
İpek 8.114 - 4,348 - 374 12,836
Yakova 9,721 - 261 - 949 10,931
Tergovışte 4.606 - 781 - - 5,387
Berane 620 - 1.640 - - 2,260
Gosine 2,259 - 356 - 10 2,625
İpek Sancağı 25,320 - 7.386 - 1,333 34,039
Prizren 35,492 - 7.100 - 960 43,552
Lume 7.011 - - - - 7,011
Kalkandelen 29,212 4.990 9.830 - - 44,032
Prizren Sancağı 71,715 4.990 16.930 - 960 94,595
Kosova Vilayeti 409,510 29,393 274,793 1,706 5,685 721,087
Not: Aşağikolaşin kazası, Prizren ve İpek sancaklarının bütün kazalarında sadece erkekler sayılmıştır. Gerçek nüfus, büyük ihtimal iki kat fazladır. Toplam müslüman nüfus: 268,867 erkek ve 140,643 kadın. Ortodoks Rum: 18,504 erkek ve 10,889 kadın. Ortodoks Bulgar: 157,364 erkek ve 117,429 kadın. Latin: 4,107 erkek ve 1,481 kadın.

Sancakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yöneticileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Teaching Modern Southeast European History. Alternative Educational Materials, p. 26
  2. ^ a b Kosovo
  3. ^ a b H. Yıldırım Ağanoğlu "Kosova Vilayeti Salnamesi " , Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma (1896).
  4. ^ Karpat, Kemal (1985). Ottoman Population, 1830-1914: Demographic and Social Characteristics. University of Wisconsin Press. ss. 176-177. ISBN 9780299091606. http://m.friendfeed-media.com/1d4fdaf358c69c4c02100b94370454097403f76a.