Hebron Protokolü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Arap-İsrail Savaşları
İsrail-Filistin barış süreci
İsrail'in Gazze Şeridi ve Golan Tepeleri'ni içine alan sınırları
██  İsrail
██  Batı Şeria, Gazze Şeridi, Golan Tepeleri a
Görüşmelere katılan taraflar
Filistin Devleti
Filistin yönetimi
İsrail
İsrail
Barış sürecinin geçmişi
Camp David Sözleşmesi · Madrid Konferansı
Oslo Barışı / Oslo II · Hebron Protokolü
Wye Nehri / Şarm el Şeyh Memorandumu
Camp David Zirvesi · Taba Zirvesi
Yol haritası · Annapolis Konferansı
Başlıca pazarlık konuları
Antisemitizm teşvikleri · İsrail yerleşimleri
İsrail Batı Yakası Duvarı · Yahudi devleti
Filistinli göçmenler · Filistin Devleti
Kutsal yerler · Kudüs'ün durumu
Filistin Devleti  Bugünkü önderler  İsrail
Mahmud Abbas
Salam Fayyad
Ehud Olmert
Şimon Peres
Uluslararası arabulucular
Diplomatik Dörtlü · Arap Birliği · Mısır
Birleşmiş Milletler Avrupa Birliği Rusya Amerika Birleşik Devletleri Flag of the Arab League.svg Mısır

a Golan Tepeleri, İsrail-Filistin barış sürecinin bir parçası değildir.

Hebron (El Halil) Protokolü ya da Hebron Sözleşmesi, 7 Ocak 1997'de başlayan ve 15-17 Ocak arasında imzalamayla sonuçlanan yeniden düzenleme amaçlı protokol. Protokolde İsrail'i başbakan Benjamin Netanyahu temsil ederken Filistin Ulusal Yönetimi'ni Yaser Arafat temsil etmiştir.

1994 yılında Hebron'da (El Halil) Ortodoks Yahudilerin partisi Kach üyesi olan Baruch Goldstein adlı fanatik bir İsrailli yerleşimcinin "Hz. İbrahim Camiisi"nde dua eden Filistinlileri öldürmesi Filistinlilerin buradaki güvenlikleri için garanti istemelerine sebep oldu. Bu bağlamda Oslo II Antlaşması daha önceden beri var olan El Halil Uluslararası Geçici Mevcudiyeti'nin yeniden inşası çağrısında bulundu. Antlaşmadan sonra taraflar Norveç'ten bu konuda yardım istediler. Barış süreciini engelleyebilecek şiddet olayları yaşansa da 15 Ocak 1997 tarihinde Filistinlilerin güvenlik ile ilgili güvence isteklerine cevaben El Halil görüşmeleri sonuçlandı ve protokol imzalandı.[1] Protokol uyarınca, İsrail askeri birlikleri El Halil'in %80'inden çekileceklerdi. Buna karşılık %20'lık kısmı ise İsrail kontrolünde kalamya devam edecekti. Bu protokol ile şehir H1 ve H2 olarak ikiye ayrılmış oldu. Tamamen Filistinlilerden oluşan H1 bölgesi Filistin yönetiminde kalırken, 400 Yahudi yerleşimci ile 40.000 Filistinlinin yaşadığı H2 bölgesi İsrail yönetimine verilmiştir. Ancak, protokol El Halil'deki durumu düzeltmeye yetmedi. El Halil Protokolü'nü takiben iki taraf 21 Ocak 1997'de El Halil Uluslararası Geçici Mevcudiyeti'nin yeniden tesisi ile ilgili antlaşmayı imzaladı. Bu antlaşma ile Norveç, İtalya, Danimarka, İsveç, İsviçre ve Türkiye'den gelen 180 kişi ile Uluslararası Geçici Mevcudiyet oluşturuldu ve bunun koordinasyonu Norveç'in sorumluluğuna verildi.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Berna Süer & Ayşe Ömür Atmaca (2007). Arap–İsrail Uyuşmazlığı. Ankara: ODTÜ Yayıncılık. ss. sf. 102-104. ISBN 9944-344-15-X. 
  2. ^ UN Doc Chronological Review of Events January 1997

İlgili kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Lamis Andani, "Redefisning Oslo: Negatiating the Hebron protocal", Journal of Palestine Studies, Spring 1997

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]