Gazze Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Dökme Kurşun Operasyonu
Arap-İsrail Savaşları
Gaza Strip map2.svg
Dökme Kurşun Operasyonu
Tarih 27 Aralık 2008 - 18 Ocak 2009
Bölge Gazze Şeridi
Sonuç • İsrail tek taraflı ateşkeş ilan etti; 12 saat sonra Hamas bir haftalık ateşkeş ilan etti.[1][2]
Status quo ante bellum (Savaş öncesi duruma dönüş)
Taraflar
İsrail İsrail (IDF) Filistin Devleti Filistin
Komutanlar
İsrail Ehud Barak (Savunma Bakanı)
*İsrail Gabi Aşkenazi (Genelkurmay Başkanlığı)
*İsrail Ido Nehoştan (İsrail Hava Kuvvetleri Kom.)
*İsrail Eli Marom (İsrail Donanması)
*İsrail Yoav Galant (Güney Kuvvetleri Kom.)
*İsrail Yair Golan (Ana Cephe Komutanı)
Flag of Hamas.svg İsmail Haniye (Hamas lideri)
Flag of Hamas.svg Said Siam 
Flag of Hamas.svg Mahmud ez-Zahar
Flag of Hamas.svg Ahmed el-Cabari
Flag of Hamas.svg Nizar Rayan 
Güçler
176,500 asker (toplam)[3] Hamas:20.000 (toplam)[4]
Kayıplar
10 asker öldü, 41 asker yaralandı, , 3 sivil öldü, [5] ve 31 yaralı (3 ocak ve ilerisi) 1133 sivil ölü, 4580 yaralı
1 Mısırlı sınır görevlisi filistinliler tarafından öldürüldü. [4]

Gazze Savaşı (kod adı: Dökme Kurşun Harekâtı / Arapça: الهجوم على قطاع غزة‎ İbranice: מבצע עופרת יצוקה‎), İsrail Savunma Kuvvetleri'nin, Işık Bayramı'nın devam ettiği[6][7] 27 Aralık 2008 tarihinde yerel saatle 09:30 sıralarında[8] Hamas'ın İsrailli sivillere ve askeri birimlere karşı kassam roketli saldırılar yaptığı gerekçesi ile başlattığı savaş. İsrail'in saldırıları nedeniyle 1000'den fazla insan hayatını kaybetmiştir.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

19 Haziran'da Mısır'ın arabuluculuğuyla 6 aylık ateşkes ilan edildi. 24 Haziran'da İsrail bir İslami Cihad komutanını öldürdü. Aynı gün İsrail'e üç Kassam roketi atıldı, 2 kişi yaralandı. 26 Haziran'da El Fetih İsrail'e roketler gönderdi. Aynı gün Hamas İsrail'in Gazze şeridindeki sınır kapılarını açmamasını ateşkesin ihlali olarak nitelendirdi. Bu nitelemenin ardından Gazze şeridinden İsrail'e her ay çok sayıda roket ve havan topu atışı devam etti, ancak ne İslami Cihad, ne El Fetih, ne de Hamas bu atışların sorumluluğunu üstlenmedi.

4 Kasım'da İsrail askerleri Gazze şeridine operasyon düzenleyip 6 Hamas üyesini öldürdüler. Operasyonun sebebinin sınırın altından kazılan, İsrail karakolunu basıp askerleri rehin almayı hedefleyen bir tünel olduğu söylendi.

13 Aralık'ta İsrail, Hamas'ın da onayıyla ateşkesin devam etmesini istediğini açıkladı. Ancak daha önceki açıklamalarında da ateşkesin devam etmesini Filistin halkının istemediğini söyleyen Hamas, 20 Aralık'ta İsrail sınırı açmadğı için ateşkesi sürdürmeyeceklerini belirterek batı Negev'e havan ve roket atışlarına başladı. Hamas, ateşkesi bozmalarının sebebinin Gazze sınırının açılmaması, dolayısıyla sadece insani yardımların ulaşması olduğunu belirtti. İsrail, Hamas'ın roket ve havan atışları ile silah kaçakçılığını durdurması halinde sınırı açacağını belirtti. Hamas'ın razı gelmemesi üzerine Gazze ablukası devam etti.

23 Aralık'ta İsrail ordusu Gazze sınırına patlayıcı yerleştirmeye çalışan üç Filistinliyi öldürdü. 24 Aralık'ta 24 saat içinde İsrail'e 700'den fazla roket düştü. Negev'e 60'tan fazla Katyuşa ve Kassam roketi ile havan mermisi isabet etti. Hamas İsrail hedeflerine 87 roket ve havan mermisi attığını açıkladı. İsrail ordusuna operasyon izni çıktı.

26 Aralık'ta İsrail, Gazze şeridine beş geçiş kapısını insani yardımlar için açtı. Kapılardan 100 kamyon tahıl, insani yardım ve diğer mallar Gazze'ye taşındı. Ayrıca Gazze'deki elektrik santralinin yakıt vanaları açıldı. Bu hamleye rağmen Gazze şeridinden bir düzine civarı roket ve havan mermisi ateşlendi. İsrail, kapıları açmasına rağmen Hamas'ın davranışına göre operasyon yapıp yapmayacağını 28 Aralık'ta açıklayacağını bildirdi.

Gelişmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

İHH İnsani Yardım Vakfı, Gazze'ye bir yardım filosu gönderme kararı almıştır. Filo yola çıkmış; ancak İsrail özel timi tarafından silahlı saldırıya uğramış ve Gazze filosu saldırısına yol açmıştır. Saldırıda 9 kişi ölmüş ve 60 kişi yaralanmıştır.

Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tanzanya'nın Darüsselam şehrindeki İsrail'in Gazze'ye yapmış olduğu saldırılara karşı yapılan protesto gösterileri.
  • Flag of Hamas.svg Hamas: Hamas lideri Halit Maşal İsrail'e karşı intihar saldırıları gerçekleştireceklerini belirtirken tüm Filistinliler'i üçüncü İntifada'ya çağırdı.[9]
  • Flag of the United Nations.svg Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi: Libya'nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne verdiği dilekçe üzerine acil durum toplantısı yapan Konsey tarafların ateşi kesmelerini istedi.[10]
  • Flag of the United Nations.svg Birleşmiş Milletler: Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon her iki tarafın birbirlerine saldırısını kınadı.[11]
  • Flag of Europe.svg Avrupa Komisyonu: Avrupa Komisyonu dış ilişkiler komiseri Benita Ferrero-Waldner şiddetin bir an önce durdurulmasını istedi.[12]
  • Fransa Fransa: Fransa Devlet Başkanı Nicolas Sarkozy İsrail'in yapmış olduğu saldırıyı abartılı bulurken olayların bu hale gelmesinden Hamas'ı sorumlu tuttu.[13]
  • Vatikan Vatikan: Papanın bir sözcüsü hava harekatını eleştirirken olayların nefreti daha da büyüteceğinden çekindiklerini açıkladı.[12]
    Papa XVI. Benedictus "Gazze giderek büyük toplama kampına dönüşüyor." dedi.[14]
  • Türkiye Türkiye: Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan İsrail'in yapmış olduğu harekatı barışa indirilmiş bir darbe olarak açıklarken[15], İsrail'in insanlık suçu işlediğini belirtti.[16]
  • Almanya Almanya: Federal Almanya Şansölyesi Angela Merkel, İsrail Başbakanı Ehud Olmert'i telefonla arayarak Ortadoğu'daki bu gerginlikten Hamas'ı sorumlu tuttuğunu, İsrail'in yapmış olduğu operasyonun meşru olduğunu belirtti.[17]
  • Suriye Suriye: Suriye, İsrail'le yapılan barış görüşmelerini dondurdu.[18]
  • Venezuela Venezuela: Venezuela Dışişleri Bakanlığı İsrail büyükelçisini ve büyükelçilik diplomatlarını sınır dışı etme kararı aldığını duyurdu. [19][20]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hamas leader in Syria announce one-week ceasefire in Gaza
  2. ^ Hamas agrees to 1-week ceasefire
  3. ^ The Institute for National Security Studies", chapter Israel, 23 Mart 2008.
  4. ^ a b "ABC News: Israeli Troops Mobilise as Gaza Assault Widens". Abcnews.go.com. http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=6536195. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  5. ^ [1]
  6. ^ For Hanukah, lyrics by israeli national poet, Hayyim Nahman Bialik, mp3.co.il (link to English translation [2])
  7. ^ Operation 'Cast Lead' Begins; One Israeli and 205 Arabs are Dead, Arutz Sheva, 27 Aralık 2008
  8. ^ Harel, Amos (27.12.2008). "ANALYSIS / IAF strike on Gaza is Israel’s version of ‘shock and awe’". Ha’aretz. http://www.haaretz.com/hasen/spages/1050405.html. Erişim tarihi: 27.12.2008. 
  9. ^ http://www.haaretz.com/hasen/spages/1050359.html
  10. ^ http://www.reuters.com/article/newsMaps/idUSTRE4BR0H920081228
  11. ^ http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7800985.stm
  12. ^ a b http://www.zeit.de/online/2008/52/hamas-israel-samstag
  13. ^ http://www.idealdusunce.com/index.php/haberler/936-sraile-duenyadan-tepki-yayor
  14. ^ "Papa: Gazze toplama kampı gibi" 8 Ocak 2008 tarihli Yeni Şafak gazetesi (A.A)
  15. ^ http://www.haberler.com/basbakan-erdogan-gazze-saldirisi-bize-de-yapilmis-haberi/ 30 Aralık 2008'de erişildi.
  16. ^ http://www.focus.de/politik/ausland/nahost/friedens-nobelpreistraeger-alle-anzeichen-von-kriegsverbrechen_aid_358423.html 30 Aralık 2008 tarihinde erişildi.
  17. ^ http://www.welt.de/politik/article2946928/Merkel-macht-Hamas-fuer-Eskalation-verantwortlich.html Merkel, Hamas'ı sorumlu tuttu. 30 Aralık 2008 tarihinde erişildi.
  18. ^ http://derstandard.at/?url=/?id=1229975165514 Avusturya Standart Gazetesi. 30 Aralık 2008 tarihinde erişildi.
  19. ^ http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/129277 8 Ocak 2009.
  20. ^ http://www.hurriyet.com.tr/dunya/10714995.asp?gid=229 08 Ocak 2009 tarihinde erişildi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Gazze Savaşı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.