Mossad

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ha-Mossad le-modi'in u-le-tafkidim meyuhadim
Kısaltma Mossad
Mossad seal.png
Kurumun logosu
Genel Bilgiler
Kuruluş tarihi 13 Aralık 1949
Bağlılığı İsrail Başbakanlığı
Personel sayısı 1.200 (tahmini)
Başkan Tamir Pardo
Web sayfası
http://www.mossad.gov.il

Mossad, (İbranice: 'Ha-Mossad le-modi'in u-le-tafkidim meyuhadim') İstihbarat ve Özel Operasyonlar Enstitüsü isimli İsrail gizli servisinin kısa adıdır. Sembolik olarak on iki casus olayıyla kurulan Mossad resmi olarak 18 Eylül 1947'de kurulmuştur. Merkezi Tel-Aviv'dedir. Mossad tarafından doğrulanmasa da, Victor Ostrovsky'e göre, Mossad'ın sleeper yani uyuyan (görevde olmayan, beklemede olan) personeller dahil 30.000'e yakın istihbarat personeli vardır.[1] Kendi içerisinde de bölümlere ayrılır. Mossad'ın İbranice anlamı enstitüdür. Mossad, genel olarak dış istihbarat konularında görev yapar. İç istihbarat alanında Shin-Bet (Şabak) isimli kurum faaliyettedir.

Mossad'ın bilinen operasyonları arasında 1972 Münih Olimpiyatları'nda Filistinli Müslümanlar tarafından rehin alınıp katledilen İsrailli atletlerin intikamı amacıyla çeşitli ülkelere dağılmış Filistinli terorist liderlere ve İsrailli atletlerin cinayetinden sorumlu üyelere suikast düzenleyeşi bulunmaktadır. Bunun sonucunda kod adı Dereyea olan MOSSAD ajanı tutuklanmış ve Filistin'de göz altına alınmıştır.[kaynak belirtilmeli] 4 Sene sonra bahsi geçen ajan Türkiye'de en üst rütbeli karşı casus ünvanını almıştır.[kaynak belirtilmeli] Dünyanın en güçlü İstihbarat servislerinden biri olarak bilinmesine karşın Mossad çok çalkantılı dönemler geçirmiş ve bazı direktörleri istifa ederek kurumdan ayrılmıştır. Mossad, pek çok istihbarat kurumu gibi bünyesinde sosyal bilimler başta olmak üzere pek çok alanda kendini yetiştirmiş, nitelikli bireylerle çalışarak dünya üzerindeki her türlü anti-semitik faaliyetleri durdurmayı amaçlamıştır.

Resmi olmayan rakamlara göre 30.000 çalışanı vardır.

Organizasyon Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Koleksiyonlar (Toplama) Dairesi : Mossad'ın yurt dışı istihbarat toplama faaliyetlerinden sorumludur. İnsan kaynaklı (HUMINT) ham istihbarat bilgilerini toplamaktadır. Çalışanlarının çoğu yurt dışı elçiliklerde diplomatik örtü ile faaliyet gösterir.
  • Siyasi Eylem ve İrtibat Dairesi : Yabancı istihbarat servisleri ile ilişkilerden sorumludur.
  • Araştırma Dairesi : Koleksiyonlar Dairesi'nin topladığı ham istihbaratların değerlendirilip işlenmiş istihbarat raporu haline getirildiği analiz birimidir.
  • Teknoloji Dairesi : Mossad faaliyetleri için teknolojik araç-gereçler üretmekle sorumludur.

Ayrıca Mosssad'ın Kidon adlı bir özel operasyon birimi vardır. Bu birimin suikast alanında uzman olduğu belirtilmektedir.[2]

Bilinen bazı Mossad personelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Victor Ostrovsky, Kanada doğumludur. İngiliz aksanıyla konuşabilmesi ve asker kökenli olması dolayısıyla Mossad'a girişi kolaylaşmıştır. Ancak Ostrovsky, kurum içerisinde yaşadığı hayal kırıklığı dolayısıyla Mossad'ı farklı bir kurum olarak lanse ederek, kurumu pragmatik davranıp insan hayatını hiçe saymakla suçlamış ve Hile yolu adlı kuruma giriş sürecini ve yaşadığı olayları kaleme aldığını kitabı yayımlamıştır.
  • Eli Cohen, Mısır doğumlu fakir bir Arap Yahudisi ailenin çocuğu olarak doğmuştur. Çeşitli işlerde çalışırken öğrendiği lisanlar ve bir Arap'ı andırışı dolayısıyla kurum tarafından kabul edildi. Kendisini Arjantin'de bir Türk işadamı olarak tanıtan Cohen, Kemal Emin Taybet adını kullandı. Arjantin'deki görevinin hemen ardından Suriye gönderilmiştir. Golan tepelerinin İsrail'in eline geçmesinde büyük katkısı olan Cohen, Ruslar tarafından Suriye'ye İsrail casusu olduğu ihbar edilip yakalanışından kısa bir süre sonra idamına karar verilmiş ve Halep'de idam edilmiştir
  • Tzipi Livni, hukuk öğrenimi öncesinde kurumda görev yapmıştır. Livni, kurumda çalıştığı dönemle ilgili olarak: Gurur duyduğum işler yaptım; ancak ketumiyetimi korumak zorundaydım açıklamasında bulunmuştur.


Direktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

1951-1952 Reuven Shiloah

1952-1963 Isser Harel

1963-1968 Meir Amit

1968-1974 Zvi Zamir

1974-1982 Yitzhak Hofi

1982-1990 Nahum Admoni

1990-1996 Shabtai Shavit

1996-1998 Danny Yatom

1998-2003 Efraim Halevy

2003-2011 Meir Dagan

2011- Günümüz Tamir Pardo

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ By Way of Deception - Victor Ostrovsky
  2. ^ Mossad profile, Global Security. Retrieved October 28, 2006.