Hasan Âli Yücel (d. 17 Aralık 1897, İstanbul - ö. 26 Şubat 1961, İstanbul), öğretmen, eski Milli Eğitim Bakanı, Köy Enstitüleri'nin kurucusu.
Hasan Âli Yücel 17 Aralık 1897'de İstanbul'da doğdu. Aslen Göreleli olan babası; Ertuğrul Fırkateyni'nin kaptanı olan Amiral Osman Bey'in oğlu Ali Rıza Bey'dir, annesi Neyire Hanım ve eşi Gülsüm Refika Hanım'dır. Eğitim yaşamını sırasıyla Mekteb-i Osmani, Vefa idadisi, Cağaloğlu Darülmuallimin-i Âli'ye (Yüksek Öğretmen Okulu) okullarında sürdürdü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nü bitirdi ve 19 Aralık 1922'de öğretmenliğe başladı. 12 Temmuz 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin (Türk Dil Kurumu) kurulmasıyla Hasan Âli Yücel etimoloji kolu başkanlığına getirildi. 1934 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden, İzmir Milletvekili olarak Meclise girdi (TBMM 5. Dönem Milletvekili[1]).
Bakanlık dönemi[değiştir]
28 Aralık 1938'de Hasan Âli Yücel, 2. Celal Bayar hükümetinde Milli Eğitim Bakanlığı'na getirildi. Üniversite reformu (Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi'nin kurulması, Yüksek Mühendis Okulu'nun İTÜ'ye dönüştürülmesi ve Ankara Tıp Fakültesi'nin kurulması), Köy Enstitüleri'nin kurulması[2], Dünya klasiklerinin Türkçeye çevrilmesi[3][4] ve ilk resmi ve telifli Türkçe ansiklopedi olan İnönü Ansiklopedisi'nin ön çalışmaları onun bakanlığı döneminde gerçekleşmiştir. Devlet Konservatuvarının kurulması (20 Mayıs 1940), Türkiye'nin UNESCO'ya girişi onun çabaları sonucunda olmuştur. Dört yıllık çabaları sonucunda 25 Haziran 1946'da Üniversiteler Yasası çıkartılır. "Bu yasayla, yüksek öğretim kurumlarının Bakanlıkla olan "sıkı bağı" önemli ölçüde gevşetilmiş, mevcut kuruluşlar yapısal bir bütünlüğe kavuşturulmuş, böylece üniversiteye organik bir karakter kazandırılmıştır. Bu yasanın getirdiği bir başka sonuç da, "dışarıdan gerilim" yerine "içeriden denetim"in getirilmiş olmasıdır. Ankara Üniversitesi de bu yasanın sonucu olarak kurulmuştur."[5]
Oğlu şair Can Yücel, babası için "Hayatta Ben En Çok Babamı Sevdim" adlı şiirini yazmıştır.
5 Ağustos 1946'da 7 yıl 5 ay sürdürdüğü Milli Eğitim Bakanlığı görevinden istifa etti. İstifasından sonra gazetecilik görevine döndü. 26 Şubat 1961 tarihinde konuk olarak kaldığı Prof. Dr. Tevfik Sağlam'ın evinde öldü. 2 Mart 1961 tarihinde Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Hasan Âli Yücel, şair Can Yücel'in babasıdır.
Dış bağlantılar[değiştir]
|
10. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti |
|
| 2. Bayar Hükümeti (11 Kasım 1938 - 25 Ocak 1939) |
|
| Başvekil |
|
|
| Adliye Vekili |
|
|
| Müdafa-i Milliye (Milli Savunma) Vekili |
|
|
| Dahiliye (İçişleri) Vekili |
|
|
| Hariciye (Dışişleri) Vekili |
|
|
| İktisat Vekili |
|
|
| Maliye Vekili |
|
|
| Maarif Vekili |
|
|
| Nafia (Bayındırlık) Vekili |
|
|
| Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye (Sosyal Yardım) Vekili |
|
|
| Ziraat Vekili |
|
|
| Gümrük ve İnhisarlar Vekili |
|
|
|
11. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti |
|
| 1. Refik Saydam Hükümeti (25 Ocak 1939 - 3 Nisan 1939) |
|
| Başvekil |
|
|
| Adliye Vekili |
|
|
| Müdafa-i Milliye (Milli Savunma) Vekili |
|
|
| Dahiliye (İçişleri) Vekili |
|
|
| Hariciye (Dışişleri) Vekili |
|
|
| İktisat Vekili |
|
|
| Maliye Vekili |
|
|
| Maarif Vekili |
Hasan Âli Yücel
|
|
| Nafia (Bayındırlık) Vekili |
|
|
| Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye (Sosyal Yardım) Vekili |
|
|
| Ziraat Vekili |
|
|
| Gümrük ve İnhisarlar Vekili |
|
|
|
12. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti |
|
| 2. Refik Saydam Hükümeti (3 Nisan 1939 - 9 Temmuz 1942) |
|
| Başvekil |
|
|
| Adliye Vekili |
|
|
| Müdafa-i Milliye (Milli Savunma) Vekili |
|
|
| Dahiliye (İçişleri) Vekili |
|
|
| Hariciye (Dışişleri) Vekili |
|
|
| İktisat Vekili |
|
|
| Maliye Vekili |
|
|
| Maarif Vekili |
Hasan Âli Yücel
|
|
| Nafia (Bayındırlık) Vekili |
|
|
| Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye (Sosyal Yardım) Vekili |
|
|
| Ziraat Vekili |
|
|
| Ticaret Vekili |
|
|
| Gümrük ve İnhisarlar Vekili |
|
|
| Muhabere ve Münakalat (Haberleşme) Vekili |
|
|
|
13. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti |
|
| 1. Saraçoğlu Hükümeti (9 Temmuz 1942 - 9 Mart 1943) |
|
| Başvekil |
|
|
| Adliye Vekili |
|
|
| Müdafa-i Milliye (Milli Savunma) Vekili |
|
|
| Dahiliye (İçişleri) Vekili |
|
|
| Hariciye (Dışişleri) Vekili |
|
|
| İktisat Vekili |
|
|
| Maliye Vekili |
|
|
| Maarif Vekili |
Hasan Âli Yücel
|
|
| Nafia (Bayındırlık) Vekili |
|
|
| Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye (Sosyal Yardım) Vekili |
|
|
| Ziraat Vekili |
|
|
| Ticaret Vekili |
|
|
| Gümrük ve İnhisarlar Vekili |
|
|
| Muhabere ve Münakalat (Haberleşme) Vekili |
|
|
|
14. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti |
|
| 2. Saracoğlu Hükûmeti (9 Mart 1943 - 7 Ağustos 1946) |
|
| Başvekil |
|
|
| Adliye Vekili |
|
|
| Müdafa-i Milliye (Milli Savunma) Vekili |
|
|
| Dahiliye (İçişleri) Vekili |
|
|
| Hariciye (Dışişleri) Vekili |
|
|
| İktisat Vekili |
|
|
| Maliye Vekili |
|
|
| Maarif Vekili |
Hasan Âli Yücel
|
|
| Nafia (Bayındırlık) Vekili |
|
|
| Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye (Sosyal Yardım) Vekili |
|
|
| Çalışma Vekili |
|
|
| Ziraat Vekili |
|
|
| Ticaret Vekili |
|
|
| Gümrük ve İnhisarlar Vekili |
|
|
| Muhabere ve Münakalat (Haberleşme) Vekili |
|
|
