Türkiye İş Bankası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(İş Bankası sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Türkiye İş Bankası A.Ş.
Türkiye İş Bankası logo.svg
İşlem kodu BIST: ISATR

BIST: ISBTR
BIST: ISCTR

LSE: TIBD
Tip Anonim şirket
Slogan Türkiye'nin Bankası
Kuruluş 26 Ağustos 1924 (1924-08-26)
Kurucu Mustafa Kemal Atatürk
Konum İş Kuleleri, 34330 Levent İstanbul
Önemli kişiler Ersin Özince (Yön. Kurulu Bşk.)
Adnan Bali (Genel Müdür)
Alan Finansal hizmetler
Ürün Bankacılık ve sigorta
Net gelir 3,2 milyar (2013)[1]
Yönetilen varlıklar ₺213,2 milyar (2014)[1]
Özkaynak ₺23,6 milyar (2013)[1]
Çalışan sayısı 24.047 (2013)[2]
Yan kuruluş CJSC İşbank
İşbank AG
Ana sayfa isbank.com.tr

Türkiye İş Bankası A.Ş., kısaca İş Bankası,[1][3] Türkiye'de bireysel ve ticari bankacılık hizmeti sunan en büyük özel banka.[1] 1924'te Mustafa Kemal Atatürk'ün yönergeleriyle kurulan İş Bankası, cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankasıdır.[3] 2013'te ₺210,5 milyar aktif büyüklüğe[1] ulaşan banka, The Banker dergisinin açıkladığı sıralamaya göre ana sermaye bazında dünyanın en büyük 110. bankasıdır.[4] Eylül 2013 itibarıyla 20'si yurt dışında olmak üzere 1.296 şube, 5.521 bankamatik ve 24.047 personeli bulunan[2] İş Bankası'nın ayrıca Rusya'da CJSC İşbank ve Almanya'da İşbank AG adıyla iki iştiraki vardır.[5]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk, 22 Ekim 1929'da İş Bankası merkez ofisinde.

"Vatanı kurtaracak ve yükseltecek tedbirlerin başında olarak halkın doğrudan itibar ve itimadından doğup meydana gelen tam manasıyla modern ve milli bir banka kurulması…" 1924 yılının Temmuz ayında Bakanlar Kurulu’nu toplayan Mustafa Kemal, milli bir banka kurulması konusundaki arzusunu böyle dile getirmiştir.[6] Cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankası olan İş Bankası, Atatürk'ün direktifleriyle İzmir Birinci İktisat Kongresi'nde alınan “büyük sermayeli milli bir tedavül bankası teşkil edilerek sermayesinin yalnız ahali tarafından temini kabil olmadığı takdirde bir kısmının hükümet tarafından hisse senedi satın alınmak suretiyle temini ve mütebaki sermayenin münhasıran Türklere aidiyeti” kararı doğrultusunda [7] Celal Bayar'ın liderliğinde Ankara’da 10 personel ile hizmete başlamıştır. 1924 yılının sonlarında İstanbul Şubesi, 1925 yılında ise İzmir ve Bursa Şubeleri açılmıştır.[8]

250.000 Lirası ödenmiş 1 milyon sermaye ile 26 Ağustos 1924’te tek şube olarak kurulan İş Bankası, 8 kişilik bir kadro ile işe koyulmuştur.[9] Bankanın kurucuları arasında Mustafa Kemal Atatürk’ün yanı sıra taahhüt ettikleri sermayenin en az %10’unu ödeyen 36 kişi bulunuyordu.[10]

Kuruluşundan itibaren bankacılığın yanı sıra ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda yatırımlara da girişen İş Bankası, şeker, cam, dokuma sektörlerinde yer almış, maden, liman, kömür işletmeleri gibi çok çeşitli alanlarda iştiraklere girişmiştir.[11] 1927 yılında İtibar-ı Milli Bankası ile birleşmiş ve sermayesini 4 milyona yükseltmiştir.[12]

En küçük tasarrufu değerlendirmek ve kalkınmaya aktarmak üzere kurulan İş Bankası, Türk toplumunda tasarruf bilincinin yerleşmesi ve gelişmesinde büyük rol oynamış 1928 yılında Türkiye’ye ilk kumbaraları getirmiştir.[13] Takip eden yıllarda İş Bankası ülke genelinde şubeler açarak büyümeye başlamıştır. 1932 yılında Hamburg-Almanya ve İskenderiye-Mısır şubelerini açarak yurt dışında şube açan ilk Türk bankası olmuştur. 1950’lerde İş Bankası iştirak portföyünü genişletmiştir. Banka’nın iştirakleri Türk sanayinin itici gücü olurken, imalat sektörleri başta olmak üzere pek çok iş koluna yatırım yapılmış ve finansman sağlanmıştır. 1960’lı ve 1970’li yıllarda şubeleşmeye hız veren İş Bankası 1980’li yıllarda yurt dışındaki şube ağının gelişmesine özel önem vermiştir. 1980’li yıllarla birlikte, İş Bankası çok kanallı bankacılık vizyonu doğrultusunda geniş bir yelpazede müşterilerine hizmet sunmaya başlamıştır. 1982 yılında ilk ATM’leri Türkiye’ye getiren İş Bankası aynı zamanda Bankamatik isminin bir marka haline gelmesini de sağlamıştır. 1991'de [14] hizmete sunulan “Mavi Hat” ve 1997 yılında ilk internet şubesinin kullanıma açılmasıyla, İş Bankası bu alanda öncü bir rol üstlenmiştir. O yıllardan itibaren İş Bankası, sunulan hizmetlerin kalitesi ve çeşitliliğini müşterilerinin istekleri ve beklentileri doğrultusunda arttırmak için gerek AR-GE faaliyetleri gerekse yeni teknolojilerin kullanılması ile ilgili çalışmaları yürütmektedir.

Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre, 15.8.2013 tarihi itibarıyla İş Bankası'nın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:[15]

  • İş Bankası Munzam Sandık Vakfı: % 39.74
  • Atatürk Hisseleri (Cumhuriyet Halk Partisi)*: % 28,09
  • Halka açık pay: % 32.17

*Atatürk'ün vasiyeti çerçevesinde mülkiyeti Cumhuriyet Halk Partisi'ne ait olan söz konusu hisselere ilişkin temettü geliri, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'na bırakılmıştır.[16]

Hizmetler[değiştir | kaynağı değiştir]

İş Bankası'nın Türk bankacılığına getirdiği "ilk"lerden sadece birkaçı şunlardır: [kaynak belirtilmeli]

  • Tasarruf alışkanlığını yaratmak ve yaygınlaştırmak amacıyla Türk halkını kumbarayla tanıştırdı.
  • Günlük harcamalarda çek uygulamasını başlattı.
  • Ülkemizde elektronik bankacılığın temellerini Bankamatik adlı ATM’ler ile attı.
  • Avrupa ve Kıbrıs'ta ilk Türk banka şubelerini açtı.
  • Yatırım Hesabı hizmetini ilk başlatan banka oldu.
  • Yatırım Fonunu ilk sunan banka oldu.
  • İlk kez bünyesinde menkul kıymet alım satımını düzenleyerek, müşterilerinin birikimlerini değerlendirmeye başladı.
  • İlk interaktif telefon bankacılığı hizmetini sunan banka oldu.
  • Türkiye’nin ilk İnternet Şubesini kullanıma açarak bankacılık işlemlerini internete taşıdı.
  • WAP telefon bankacılığı işlemlerini başlattı.
  • İlk Java tabanlı Cep Telefonu Bankacılığı hizmetini müşterilerinin kullanımına açtı.
  • Türkiye’de TRLIBOR piyasasına endeksli getiri sağlayan ilk vadeli mevduat ürünü olan “Değişken Hesabı” müşterilerinin kullanımına sundu.
  • Türkiye’nin ilk sosyal sorumluluk odaklı yatırım fonu olan “Çevreye Yatırım Fonu”nu kurdu.
  • Konut sektöründe çevre dostu teknolojilerin gelişmesine ve yayılmasına yardımcı olunması amacıyla “Çevre Dostu Konut Kredisi” ürününü müşterilerinin kullanımına sundu.
  • Mobil imza ile şubeye gitmeden kredi kullanma ve kartsız para çekme işlemlerini başlattı.
  • Multi Touch özelliğini kullanan ilk getiri sihirbazı karşılaştırma uygulaması “Getiri Sihirbazını müşterilerin hizmetine sundu.
  • Anlık İMKB verilerini sunan ilk finansal uygulama “İşte yatırım i-phone” uygulamasını müşterilerin kullanımına açtı.
  • Üçüncü nesil mobil telefon teknolojisi (3G)ile görüntülü telefon Bankacılığı uygulamasını başlattı.
  • Internet Şubesi ve Mobil bankacılık kanallarında işlem güvenliğini pekiştiren, aynı zamanda da bankamatiklerden kartsız para çekme imkânı sağlayan “Cep Anahtar” uygulamasını müşterilerin kullanımına sundu.
  • Bankamatik cihazlarından şifre tuşlamadan ya da kart kullanmadan para çekilmesini sağlayan "Biyokimlik" uygulamasını hayata geçirdi.
  • Smart TV özellikli televizyonlarda kullanılabilen Türkiye'nin ilk Bankacılık Tv uygulaması "İşTV" müşterilerin kullanımına sunuldu.

Sosyal sorumluluk[değiştir | kaynağı değiştir]

İş Bankası’nın kurumsal sosyal sorumluluk politikasının temeli, kurucusu Atatürk tarafından öngörülen görev çizgisinde, toplumsal değerleri kalıcı ve süreklilik gösterecek şekilde koruyan ve geliştiren bir şekilde ülkeye katkıda bulunmaktır.[17]

  • 81 İlden 81 Öğrenci (eğitim)
  • Karneni Göster Kitabını Al (eğitim)
  • Türkiye Satranç Federasyonu Sponsorluğu (eğitim)
  • 81 İlde 81 Orman (çevre)
  • Kültür Yayınları (kültür ve sanat)
  • İş Sanat (kültür ve sanat)
  • Türkiye İş Bankası Müzesi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f "İş Bankası 210,5 milyar TL aktif ile 2013’te de Türkiye’nin en büyük bankası oldu". Türkiye İş Bankası A.Ş. . 12 Şubat 2014. http://www.isbank.com.tr/content/TR/Bizi_Taniyin/Bizden_Haberler/Detay/_Is_Bankasi_2105_milyar_TL_aktif_ile_2013te_de_Turkiyenin_en_buyuk_bankasi_oldu-562-3751.aspx. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ a b "Türkiye İş Bankası A.Ş. 1 Ocak – 30 Eylül 2013 Konsolide Olmayan Ara Dönem Faaliyet Raporu". Türkiye İş Bankası A.Ş.. http://www.isbank.com.tr/PDF/FaaliyetRaporlari/2013Eylul.pdf. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ a b "O Günlerden Bugünlere". Türkiye İş Bankası A.Ş.. http://www.isbank.com.tr/content/TR/Bizi_Taniyin/Tarihimiz/O_Gunlerden_Bugunlere-234-226.aspx. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  4. ^ "İlk 1000’e 20 Türk girdi, şampiyonluk Çin’e geçti". Dünya. 2 Temmuz 2013. http://www.dunya.com/ilk-1000e-20-turk-girdi-sampiyonluk-cine-gecti-196719h.htm. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  5. ^ "İştiraklerimiz". Türkiye İş Bankası A.Ş.. http://www.isbank.com.tr/content/TR/En_Yakin_Is_Bankasi/Yurt_Disi/Istiraklerimiz_-457-239.aspx. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  6. ^ Cemal Kutay, "Celal Bayar", I.Cilt, İstanbul, 1939, s.25; Cemal Kutay, "Celal Bayar: Bir Türk’ün Biyografisi", İstanbul, Onan Matbaası, t.y., s.82
  7. ^ A. Gündüz Ökçün, Türkiye İktisat Kongresi, 1923-İzmir Haberler-Belgeler-Yorumlar, Ankara, Sermaye Piyasası Kurulu Yayınları, s. 131
  8. ^ Uygur Kocabaşoğlu ve diğerleri (Tarih Vakfı Projesi), Türkiye İş Bankası Tarihi, Kültür Yayınları, İstanbul, 2001, s.75.
  9. ^ Kocabaşoğlu, s. 74.
  10. ^ Kocabaşoğlu, s. 51-52.
  11. ^ Kocabaşoğlu, s. 698-700.
  12. ^ Kocabaşoğlu, s. 114.
  13. ^ Milliyet, 18 Eylül 1928.
  14. ^ Kocabaşoğlu, s. 541.
  15. ^ Ortaklık yapısı
  16. ^ "Türkiye İş Bankası Ortaklık Yapısı". http://www.isbank.com.tr/content/TR/Bizi_Taniyin/Tarihimiz/Ortaklik_Yapisi-256-226.aspx. 
  17. ^ http://www.isbank.com.tr/content/TR/Bizi_Taniyin/Kurumsal_Sosyal_Sorumluluk-852-226.aspx

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]