Gençlerbirliği Spor Kulübü

Bu maddenin doğruluğu konusunda şüpheler var. (Madde içeriğinde doğruluğu kesin olmayan kısımlar tespit edilmiştir.) Lütfen konuyla ilgili tartışmaya katılın. Gerekirse kaynak gösterin.

Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Gençlerbirliği
Tam isim	Gençlerbirliği Spor Kulübü
Takma isim(ler)	Ankara Rüzgârı, Alkaralar
Renkler	Kırmızı - Siyah
Kuruluş	14 Mart 1923
Stadyum	Ankara 19 Mayıs Stadyumu (Kapasite: 20.600)
Başkan	İlhan Cavcav
Teknik direktör	Metin Diyadin
Lig	Spor Toto Süper Lig
2011-2012	Spor Toto Süper Lig 9.
Resmî site	genclerbirligi.org.tr/
İç saha Deplasman Üçüncü
Şu anki sezon

Kulübün 1923-1929 yılları arasında kullandığı logo.

Gençlerbirliği Spor Kulübü 14 Mart 1923'te Ankara'da kurulan, Cumhuriyet ile aynı yıl kurulması nedeniyle Cumhuriyet Takımı olarak da anılan, forma renkleri kırmızı-siyah olan spor kulübü.

Tarihi

Kuruluşu

Ankara'da futbolun 1917-1918 yıllarından itibaren oynandığı kabul edilmektedir. O zamanlar nüfusu 20 bin civarında olan kentte, 1920'de ilk takımlar kurulmaya başlanmıştır: Sultani İdman Yurdu, Ankara İdman Yurdu, Anadolu Sanatkarangücü, Talimgahgücü, Bahriyegücü. Maçlar, bugün Cebeci Stadı'nın bulunduğu alanda bulunan Cebeci çayırında oynanmaktaydı.

Ankara Futbol Birliği'nin 1921'de Ankara Ligi'ni oluşturması ile, Ankara'da ilk resmi futbol müsabakası 26 Ekim 1922'de Anadolu Sanatkarangücü ve Talimgâhgücü arasında oynanmıştır.

Ankara'nın ilk takımlarından birisi ise Ankara Sultanisi (diğer adıyla Ankara Erkek Lisesi) takımıdır. Futbola meraklı olan Münif Kemal (Ak)'in teşvikleriyle Ankara Sultanisi beden eğitimi hocası Ekrem Bey'in yönetiminde iddialı bir futbol takımı oluşturulmuştur. Ancak, Ekrem Bey'in bazı yetenekli oyuncuları takıma almaması Gençlerbirliği kulübünün kuruluşuna önayak olmuştur.

Takıma alınmayan öğrencilerin ayrı bir kulüp kurma girişimi, 14 Mart 1923'te "Gençlerbirliği Spor Külübü" adı tescil ettirilerek tamamlanmıştır.

Kulüp kurulur kurulmaz Sultani takımı maça çağrılır. Yapılan maçı Gençlerbirliği 3-0 kazanınca iki kulübün birleşmesi eğilimi oluşur. Bir rivayete göre, Gençlerbirliği'ni kuran öğrenciler kırmızı-siyah Ankara gelinciklerinden bir buket yaparak hocalarının gönlünü almaya gidecekler, kulübün rengi gelinciklerin kırmızı-siyahı ile pekişecektir.

1923/1924 sezonunda Ankara Sultanisi liglerden çekilmiş, artık sadece Gençlerbirliği kalmıştır. Ancak Sultani ile kulüp arasındaki gerilim bir süre daha devam edecektir.

Gençlerbirliği ilk kongresini 1925 Mart ayında gerçekleştirir. Bu kongreden bir süre sonra, Gençlerbirliği'ne dahil olan Sultani öğrencileri Ankara Sultanisi eski müdürü Münif Kemal'i ziyaret ederek gönlünü alırlar ve kulübün başkanlığını teklif ederler. Münif Kemal Bey bu öneriyi kabul eder ve 9 yıl boyunca sürecek başkanlığının başlaması ile birlikte Sultani ile kulüp arasındaki gerginlik sona erer.

Başkanlar

Görev Tarihi	Adı
1923-1936	Münif Kemal Ak
?-?	Vehbi Koç
?-?	Abidin Erkmen
?-?	Aziz Barıkan
?-?	Saffet Gürol
1943-1944	Namık Ambarlıoğlu
1944-1946	Fevzi Magat
1947-1948	Namık Katoğlu
1948-1949	Yusuf Bahri
1949-1950	Orhan Şeref Apak
1950-1952	Reşat Taşer
1952-1955	Nuri Togay
1955-1957	Mümtaz Tarhan
1957-1958	Ahmet Salih Korur
1958-1961	Orhan Şeref Apak
1961-1963	Turhan Ogan
1964-1965	İbrahim Sıtkı Hatipoğlu
1965-1966	Yılmaz Mete
1966-1967	İsmet Sezgin
1968-1968	Hadi Özbay
1968-1969	Necip Türegen
1969-1970	Ali Tuzcuoğlu
1970-1972	Adil Evrensel
1972-1974	Sezai Diblan
1976-1977	Hasan Şengel
1977-	İlhan Cavcav

Renkler

Gençlerbirliği'nin takım renkleri olarak kırmızı-siyahı seçmesi hakkında çeşitli rivayetler mevcuttur:

• Kulüp kurulduktan sonra ihtiyaç duyulan formalar için kumaş almaya giden öğrenciler, gittikleri dükkânda o yılların yoksunluğu içinde sadece kırmızı ve siyah renkli kumaşlar bulabilmiş, biraz da mecburiyetten ilk formalar bu renklerle dikilmiş, bunun sonucunda kulüp renkleri belirlenmiştir.

• Beden Eğitimi öğretmeni Ekrem Bey'in bazı öğrencileri Sultani takımına almaması ile Sultani'den ayrılarak kurulan kulüp, barış sağlanıp iki kulübün birleşmesi söz konusu olduğunda, öğrenciler hocalarının gönlünü almak için hocalarına Ankara'da oldukça yaygın olan kırmızı-siyah gelincikler götürmüşler, takım da renklerini bu olayın sonucunda bu çiçekten almıştır.

Logo

Logodaki güneş, Ankara'nın simgelerinden Hitit Güneşi'ni temsil etmektedir. Güneşi de Türk bayrağında bulunan hilalİ temsil etmektedir.

Başarılar

Ulusal Başarılar

• Ankara Ligi:
  • Şampiyonluk (4): 1929-30, 1930-31, 1932-33, 1934-35 [1]
• Milli Lig:
  • Şampiyonluk (2): 1941, 1946
• Türkiye Kupası:
  • Şampiyonluk (2): 1987, 2001
  • Finalist (3): 2003, 2004, 2008

Avrupa Kupaları

Gençlerbirliği, 1987 yılında Türkiye Kupası'nı kazanarak Kupa Galipleri Kupası'nda oynamaya hak kazandı. Bu kupada Sovyetler Birliği'nin Dinamo Minsk takımına deplasmanda 2-0, evinde 2-1 yenilerek ilk turda elendi.

1994-1995 sezonunda, Türkiye 1. Ligi'ni 5. sırada bitirerek İnter-Toto Kupası'nda ülkemizi temsil etmiştir. Mücadele ettiği 11. grupta 2 galibiyet ve 2 mağlubiyetle 3. sırada yer alarak elenmiştir.

2001-2002 sezonunda katıldığı UEFA Kupası'nın ilk turunda İsveç'in Halmstad takımıyla eşleşen Gençlerbirliği ilk maçta Ankara'da 1-1 berabere kaldığı rakibine deplasmanda 1-0 yenildi ve kupaya erken veda etti.

Gençlerbirliği, Avrupa'daki en büyük başarısını 2003-2004 sezonunda yakaladı. UEFA Kupası'nın ilk turunda İngiltere'nin Blackburn Rovers takımını evinde 3-1 yenen Gençlerbirliği, rövanş maçında rakibiyle 1-1 berabere kalarak 2. tura geçti. 2. turda Portekiz'in Sporting Lizbon takımıyla eşleşen Gençlerbirliği, evindeki ilk maçı 1-1 berabere bitirdi. Ancak, deplasmandaki rövanşı 3-0 kazanmayı başararak 3. tura çıktı. 3. turda İtalya'nın Parma takımını deplasmanda 1-0, Ankara'da 3-0 yenerek 4. tura çıktı. 4. turda İspanya'nın Valencia takımıyla eşleşti. Ankara'daki ilk maç 1-0 kazanıldı, İspanya'daki rövanş maçının normal süresi 1-0 sona erdi. Uzatma dakikalarında yediği gole karşılık veremeyen Gençlerbirliği, 2-0'lık yenilgiyle kupaya bu turda veda etti. Gençlerbirliği'nin bu turdaki rakibi Valencia UEFA kupasını kazanma başarısı gösterdi. Gençlerbirliği ise, 2004 senesinde UEFA Kupası'nı kazanan Valencia'yı yenebilen tek takım oldu.

Gençlerbirliği, 2004-2005 sezonunda UEFA Kupası'nın 2. ön eleme turunda Hırvatistan'ın Rijeka takımıyla eşleşti. Evindeki maçı 1-0 kazanan Gençlerbirliği, rövanş maçını 2-1 kaybetmesine rağmen ilk tura çıkmayı başardı. İlk turda Yunanistan'ın Aegaleo (Egaleo okunur) takımına deplasmanda 1-0 kaybettiği maçın rövanşında 1-1 berabere kalarak elendi.

Avrupa mücadelesi

UEFA Kupa Galipleri Kupası:

Sezon	Tur	Ülke	Takım	İç saha	Dış saha	Toplam
1987-88	1R		Dinamo Minsk	1-2	0-2	1-4

UEFA Kupası/UEFA Avrupa Ligi:

Sezon	Tur	Ülke	Takım	İç saha	Dış saha	Toplam
2001-02	1T		Halmstad	1-1	0–1	1-2
2003-04	1T		Blackburn Rovers	3-1	1–1	4-2
	2T		Sporting CP	1-1	3–0	4-1
	3T		Parma	3-0	1–0	4-0
	4T		Valencia	1-0	0–2 (uzt)	1-2
2004-05	2Ö		Rijeka	1-0	1–2	2-2 (dg)
	1T		Egaleo	1-1	0–1	1-2

UEFA İntertoto Kupası:

Sezon	Tur	Ülke	Takım	İç saha	Dış saha
1995	GA		Hapoel Petah Tikva	4-0
	GA		Strasbourg		1–4
	GA		Floriana	3-0
	GA		Tirol Innsbruck		2-3

Gençlerbirliği A2 Takımı

Gençlerbirliği A2 takımı, Gençlerbirliği SK’nın A2 futbol takımıdır. Takım 23 yaş altı futbolcularından oluşur.

Kadroda, A2 Ligi statüsünde 23 yaşından büyük sporcu bulundurma hakkı vardır. Yasalar dahilinde en az üç yıldır Türkiye'de yaşayan 19 yaşından büyük iki yabancı futbolcu da istendiği takdirde alınabilir. Takımın teknik direktörlüğünü Veyis Kanber yapmaktadır.

Lig mücadeleleri

• Süper Lig: 1959-1970, 1983-1988, 1989-
• 1. Lig: 1970-1979, 1980-1983, 1988-1989
• 2. Lig: 1979-1980

Güncel kadro

No. Pozisyon Oyuncu 1 KL Ramazan Köse 3 DF Duško Tošić 4 DF Aykut Demir 6 DF Ante Kulušić 5 OS Doğa Kaya 7 OS Mehmet Kara 8 OS Randall Azofeifa 9 FV Dejan Lekić 10 FV Ermin Zec 11 OS Radosav Petrović 12 FV Ekigho Ehiosun 13 OS Oktay Delibalta 16 DF Serkan Kurtuluş 17 OS Hurşut Meriç 18 FV Björn Vleminckx 19 OS Kerim Zengin 20 DF Debatik Curri 21 OS Jimmy Durmaz

No. Pozisyon Oyuncu 22 OS Onur Bayramoğlu 23 OS Ferhat Çapa 24 OS Özgür İleri 29 DF İlkay Durmuş 30 OS Tayfur Bingöl 35 KL Ferhat Kaplan 40 OS Cem Can (Kaptan) 58 KL Özkan Karabulut 59 DF Mehmet Sedef 67 OS Okan Köse 77 OS Nemanja Tomić 93 OS Yusuf Emre Gültekin 94 DF Ahmet Yılmaz Çalık 95 FV Atabey Çiçek 99 FV Artun Akçakın

Yılın Futbolcusu

• Gençlerbirliği istatistik ve haber sitesi

Yıl Ülke Oyuncu 2004 Ali Tandoğan 2005 Erkan Özbey 2006 Fredrik Risp 2007 Erkan Özbey 2008 Burhan Eşer 2009 Mehmet Nas 2010 Hurşut Meriç 2011 Oktay Delibalta 2012 Oktay Delibalta

Gençlerbirliği, En Çok Forma Giyen Futbolcular

• Gençlerbirliği istatistik ve haber sitesi

#	Futbolcu	Maç	Kariyer
1.	Tevfik Kutlay	337	1959 - 1972
2.	Selçuk Çakmaklı	332	1959 - 1972
3.	Avni Okumuş	317	1983 - 1993
4.	Zeynel Soyuer	288	1959 - 1970
5.	Metin Diyadin	286	1988 - 1998
6.	Nihat Baştürk	279	1994 - 2004
7.	Okan Gedikali	274	1981 - 1991
8.	Cemalettin Sakallıoğlu	235	1975 - 1984
9.	Mehmet Şimşek	233	1993 - 2001
10.	Orhan Yüksel	232	1959 - 1966

Gençlerbirliği, En Çok Gol Atan Futbolcular

• Gençlerbirliği istatistik ve haber sitesi

#	Futbolcu	Gol (Maç)	Kariyer
1	Andre Kona N'Gole	73 (147)	1993-2001
2	Avni Okumuş	72 (317)	1983-1993
3	Orhan Yüksel	70 (232)	1959-1966
4	Ümit Karan	60 (150)	1997-2001
5	Souleymane Youla	56 (134)	2001-2005
6	Muammer Nurlu	48 (150)	1983-1989
7	Zeynel Soyuer	48 (288)	1959-1970
8	Abdullah Çevrim	47 (151)	1961-1966
9	Asım Gündüz	46 (124)	1972-1978
10	Tevfik Kutlay	43 (337)	1959-1972

Gençlerbirliği, Teknik Direktörler

Yüksel Doğanay (1960-1970) Oktay Arıca (1970-1971) Kazım Türesin (1971-1972) Yüksel Doğanay (1972–1973) Fehmi Baştüzel (1973-1974) Tevfik Kutluay (1975) Avni Bulduk (1975) Fehmi Baştüzel (1975–1976) Anvi Bulduk (1976) Oktay Arıca (1976-1977) Ruhi Yavuz (1977–1978) Fehmi Baştüzel (1978–1981) Mümtaz Tümer (1981) Fehmi Baştüzel (1981) Enver Ürekli (1981) Teoman Yamanlar (1981–1982)

Kadri Aytaç (1982-1983) Tınaz Tırpan (1983–1985) Erkan Kural (1985–1986) Metin Türel (1986–1987) Hüsnü Macurni (1987) Tınaz Tırpan (1987–1988) Kadri Aytaç (1988) İbrahim Aydın (1988) Teoman Yamanlar (1988) Erkan Kural (1988–1989) Gündüz Tekin Onay (1989–1990) Metin Türel (1990) Josef Jarabinsky (1990–1991) Aldoğan Argon (1991–1992) Battal Tokyay (1992) Valeri Nepomniachi (1992-1993)

Kurban Berdiyev (1993-1994) Augusto Palacios (1994) Zafer Göncüler (1994–1995) Metin Türel (1995) Georges Heylens (1995-1996) Metin Türel (1996) Sadi Tekelioğlu (1996-1997) Teoman Yamanlar (1997) Luka Peruzovic (1997) Yılmaz Vural (1997–1998) Karol Pecze (1998-2000) Samet Aybaba (2000-2001) Hasan Gül (2001) Walter Meeuws (2001) Erdoğan Arıca (2001–2002) Ersun Yanal (2002–2004)

Erdoğan Arıca (2004) Oğuz Çetin (2004) Ziya Doğan (2004-2005) Mesut Bakkal (2005-2007) Fuat Çapa (2007) Reinhard Stumpf (2007) Bülent Korkmaz (2007-2008) Mesut Bakkal (2008) Samet Aybaba (2008-2009) Thomas Doll (2009-2010) Ralf Zumdick (2010-2011) Mustafa Kaplan (2011) Fuat Çapa (2011-2013) Metin Diyadin (2013-)

Dış bağlantılar

• Resmî site

Kaynakça

• Ankara Rüzgârı-Gençlerbirliği Tarihi, Tanıl Bora, Ankara 2003, (ISBN 975-92422-0-6) (Kulübün kuruluş ve tarihçesine dair ilgili bilgiler bu kitaptan alınmıştır.)
• Gençlerbirliği, Gençlerbirliği Spor Kulübü aylık resmi dergisi, nr. 22, Şubat 2007, s. 12-15.