Hilâl

Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Bir hilal örneği

İki dairenin iç içe girmesi ve fakat dairelerin merkezlerinde çakışmaması durumunda oluşan şekil.

Gökbilimde dünya-ay doğrusuyla dünya-güneş doğrusunun aynı hizaya gelmesi durumunda Ay’ın Güneş ışığına yönelik kısmının C harfi şekline bürünür ve bu safhada Ay dünyadan hilal şeklinde görünür.

Sembol olarak Hilâl

Hilâl'in günümüzdeki dini sembollük işlevi Muhammed döneminde bulunmamaktaydı. Hilâl, Arapların fethinden önce de Sasani İmparatorluğu'nun sembolüydü. Arapların imparatorluğu ele geçirmesinden sonra sembol Müslüman idareciler tarafından benimsendi ve güçlerinin sembolü olarak ve İslâm'ın sembolü olarak muhafaza edildi. Hilal aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun da sembolüydü.

Günümüzde pek çok müslüman ülkenin bayrağında veya armalarında (Kızılay da olduğu gibi) Hilâl sembolü kullanılmaktadır. Hilâl edebiyatta sevgilinin kaşlarını sembolize etmek için kullanılır.

Hilâl tapınması

Hilâl sözcüğü "Seherin oğlu Hilâl, Parlak Yıldız" (Helel Ben Shachar-İbr.) sözcüklerinden gelir. Buradaki helel hilâl, ben oğlu, Shachar seherdir. Batı dillerinde bu sözcükler "Crescent, son of the morning star" (İng.) olarak çevrilmiştir.

• Helel Ben Shachar - Hilel Ben Sahar: Ey seherin oğlu Hilâl, Parlak Yıldız - O Crescent, son of the morning star

Hilâl Babil'in üçlü tanrılarından biri olan Sin'in sembolü olarak kullanılmaktaydı. Sin Babil'in Hilâl tanrısının adıydı ve diğer tanrılarla, İştar (beş köşeli yıldız-pentagram) ve Şamaş (güneş) ile üçü bir arada bulunan bir üçlüyü oluşturuyordu. Sin'in sembolü hilâl şeklindeki bir Ay'dı. Hilâl (Sin) aynı zamanda insanların kaderlerini belirleyen bir tanrı olarak görülüyordu. Özellikle Arabistan yarımadasında bu tanrıya ait tapınaklar bulunuyor ve tapınılıyordu. Bu yöredeki Ay tanrısının adı, Babil'deki Sin'den farklı olarak Hubal'dı. Hilâl başlı başına bir tanrı olmayıp, Baal'ın-Hubal'ın simgelerinden biridir.

Hilâl ve Beşgenyıldız simgeleri Baal ve İştar adıyla, güneş simgesi ise Baal'ın diğer bir adı olan Tammuz'la özdeştirler. Bu nedenle genellikle hilâl ve beşgenyıldız bir arada bulunurken, Tammuz'un sembolü haç işareti bunlardan ayrı olarak yer alır. Bununla birlikte her üçü birden, efendi anlamına gelen tek bir tanrı Baal'dır. Bunların asıl üçlük olarak birleştikleri tanrı ise, aslında Babil'in baş tanrısı olan Marduk'tur.

Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Hilâl ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.