İsmail Beşikçi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

İsmail Beşikçi (1939, İskilip), Türk toplumbilimci ve yazardır. Özellikle Kürtler, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve Türkiye'de tek partili dönemine ait eserleriyle tanınır.

Özgeçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

İskilip'te ilkokulu okuduktan sonra Çorum Lisesi'ni bitirerek, 1962 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu. 1965-1971 yılları arasında Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi'nde asistanlık yaptı. Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi'nde sosyoloji asistanı iken aynı bölümde sosyoloji doçenti olan Orhan Türkdoğan tarafından, Marksist propaganda ve bölgecilik yaptığı gerekçesiyle ihbar edilen Dr. İsmail Beşikçi, 12 Mart 1971 döneminde sıkıyönetim mahkemelerinde yargılandı ve üniversite ile ilişiği kesildi. 1974 affıyla cezaevinden çıktı, daha sonra Kürt sorununu işleyen düşüncelerinden ötürü yargılandı.

Kürt sorunu üzerine araştırmaları ve yazılarıyla tanınan Beşikçi, sekiz kez cezaevine girip çıktı ve yaşamının 17 yılı cezaevinde geçti. 12 Eylül askeri darbesinden önce 1979'da cezaevine girer ve 1987'de serbest bırakılır ancak davalar bir türlü peşini bırakmaz. Bu davalardan giydiği hükümlerle 1999'a kadar tutuklu kalmıştır. 1999 yılında yapılan sınırlı yasal düzenleme sonucu tahliye olduğunda hakkında toplam 100 yıl hapis ve 10 milyar lira para cezası verilmiştir. İsmail Beşikçi'nin yayımlanan 36 kitabından 32'si Türkiye'de yasaklandı.

Atatürk Üniversitesi'nde asistanlığı döneminde doktora tezi olarak hazırladığı "Alikan Aşireti Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme", alanında Türkiye'de yapılmış önemli sosyolojik bilimsel çalışmalardan biridir.

İsmail Beşikçi Sarı Hoca lakabıyla da tanınmaktadır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe yayımlanan eserlerinden bazıları şunlardır:

  • Doğu Mitinglerinin Analizi, 1967
  • Doğu Anadolu da Göçebe Kürt Aşiretlerinde Toplumsal Değişime, 1968
  • Doğu'da Değişim ve Yapısal Sorunlar, 1969
  • Doğu Anadolu'nun Düzeni, Sosyo-Ekonomik ve Etnik Temeller, 1969
  • Bilim Yöntemi, 1977
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 1 Kürtlerin Mecburi İskanı, 1977
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 2 Türk Tarih Tezi, Güneş Dil Teorisi ve Kürt sorunu, 1978
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 3 Cumhuriyet Halk Fırkasının Tüzüğü ve Kürt Sorunu, 1978
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 4 Tunceli Kanunu (1935) ve Dersim Jenosidi
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 5 Orgenerâl Muğlalı Olayı, Otuzüç Kurşun
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 6 Cumhuriyet Halk Fırkası'nın Programı (1931) ve Kürt Sorunu
  • Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 7 Kürdistan Üzerinde Emperyalist Bölüşüm Mücadelesi 1915-1925 I.Cilt (Bu eser yalnızca 1 cilt olarak yayınlanabilmiştir)
  • Devletlerarası Sömürge Kürdistan, 1990
  • Bilim, Resmi Ideoloji, Devlet, Demokrasi ve Kürt Sorunu, 1990
  • Bir Aydın, Bir Örgüt ve Kürt Sorunu, 1990
  • Savunmalar, 1991
  • Hayali Kürdistanın Dirilişi
  • Bilincin Yükselişi
  • Başkaldırının Koşulları
  • Zihnimizdeki Karakolların Yıkılması, Yargılanma Süreçleri ve Özgürleşme
  • Kürt Aydını Üzerine Düşünceler

Almanca[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kurdistan - Internationale Kolonie, 1991
  • Wir wollen frei und Kurden sein - Brief an die UNESCO, 2002

Hakkında yayımlanan kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe
  • Tersinden Kemalizm: İsmail Beşikçi Eleştirisi - Alevilik, Din, Ulus, Bilim ve Politika Üzerine (Demir Küçükaydın) (2004)
  • Antikürdolojiden Kürdolojiye Giden Yol ve İsmail Beşikçi (M. Malmısanij) (2010)
  • İsmail Beşikçi (Barış Ünlü, Ozan Değer) (2011)
  • İsmail Beşikçi ve İfade Özgürlüğü (Mahmut Konuk, Sait Çetinoğlu) (2013)
Kürtçe
  • İsmail Beşikçi (Roşan Lezgin) (2008)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]