Bitonto

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°6′30″N, 16°41′30″E

Bitonto
Comune di Bitonto
Bitonto tarihsel merkezi görüntüsü
Bitonto tarihsel merkezi görüntüsü
Map Region of Puglia.svg
Koordinatlar: 41°6′30″K 16°41′30″D / 41.10833°K 16.69167°D / 41.10833; 16.69167
Ülke İtalya İtalya
Bölge Puglia
İl Bari ili
Yönetim
 - Belediye Başkanı Raffaele Valla (Centrodestra)
Yüz ölçümü
 - Toplam 172,82 km2 (66,7 mi2)
Rakım 118 m (387 ft)
Nüfus (31.8.2010)
 - Toplam 56.474
 - Yoğunluk 326,78/km² (846,4/sq mi)
Zaman dilimi OAZD (+1)
Alan kodu 080
İnternet sitesi: http://www.comune.bitonto.ba.it


Bitonto, guney İtalya'da Puglia Bölgesi'nde, Bari ili'ne bagli ve Bari sehrinin merkezinin 11 km batisinda bulunan bir kent ve bir komün.

Coğrafi konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitonto Adriyatik Denizi'nin 2km yakınlarında olmakla beraber Mürgia platosundaki bir tepenin üzerinde kurulmuş olup ortalama rakımı 118m. dir. Belediye sınırları içinde en düşük rakım kuzeyde denize en yakın noktada 39mde bulunur; ama belediye alanının kuzeyi çok dağlık olup rakım 491m.ye ulaşır. 1928'e kadar bu şehrin Adriyatik Denizi sahilinde bulunan bir semti de bulunmakta idi.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitonti şehri antik İtalya kavimlerinden olan "Peucetii" tarafından kurulmuştur. Sonradan bu bölgeye gelip yerleşen Grek göçmenler tarafından aslının nereden geldiği bilinmeyen Butontinoi ismi verilmiştir. Geleneksel söylentilere göre şehir bir İliryalı kral tarafından "Botone" olarak isimlendirilmiştir. Şehrin ilk surlarının kalıntısı M.Ö. 5.-4. yüzyıldan kalmadır.

Bitonto'da ele geçirilen eski sıkkeler Grek Sparta'nın kolonisi olan Tarentum şehri sıkkeleri ile hemen hemen aynı olup sadece ek olarak BİTONTİNON yazısı taşımaktadır. Antik Romalıların yaptığı Samnit Savaşları (M.Ö. 340-290) sırasında Romalılara müteffik olan civitas Butuntinenses yarı-bağımsızlığını ve eski kanunlarını koruyan bir municipium olarak kabul edilmiştir. Geç Roma İmparatorluk döneminde bir Romalı şehri olarak Frontius tarafından hazırlanmış olduğu Liber Colonis kitabında, Antonini Itinerarium (Antonin Yol Menzilleri) ve diğer imparatorluk yol menzilleri kitaplarında ve Tabula Peutingeriana adlı kitaplarda ismi geçmiştir. Bitonto, Roma'dan Brundisium limanına giden Via Traina adlı ana antik Romalı yolu üzerinde yolcuların atlarını değiştirebilecekleri önemli bir menzil olarak görev yapmıştır.

Günümüzdeki Katedral'in bodrum ve temellerinde yapılan kazılardan aynı mevkide bir erken Hristiyan basilikası bulunduğunu ortaya çıkartmıştır. Ancak ortaçağlar başlarında bu şehirde bir Katolik Hristiyan kilise merkezi olduğuna dair elde hiç belge bulunmamaktadır. Yine Lombardlar'ın bu şehirde idare merkezleri olduğuna dair belge bulunmaz; ama Lombard hukuku ve kanunlarınin bu bölgede devamlı olarak geçip uygulandigi gayet açıktır.

9. yy. da Bitonto Arapların hücumuna uğramıştır. Geleneksel söylentilere göre hücum eden Arapların lideri şehir surları önünde şehit düşürülmüştür.[1]

1009da Bari'li Melus'un isyanına Bitonto da katılmıştır.

Ortaçağlar ilerledikçe Bitonto birkaç baronun idaresi ve sahipliliği altında kalmıştır. En sonunda bu malikanelik hakları 13. yy'da "Acquaviva" sülalesi eline geçmiştir. Bu sulalale "Atri Dükleri" idi ve 1464de Bitonto'daki malikane haklarını korumak için Napoli Krallığı kararı ile için "Bitonto Markızlığı" kurdular. İlk markız "Giovanni Antonio Acquaviva" dan sonra kardeşi olan "Andrea Matteo Acquaviva" adlı bir ünlü paralı ordu komutanı 1487ye kadar Bitonto Markızlığı yapmıştır. 1552de şehri halkı para toplayıp Acquaviva'lar malikane hakları için 66.000 düka altını verip şehrin bağımsızlığını satın almışlardır.

1734de Polonya Veraset Savaşı sırasında İspanyol Kralı Bourbon'lu III. Carlos ve "Montemar Dükü" komutasındaki İspanyol ve Napoli ordusu "Belmonte Prensi" komutasındaki Avusturya ordusunu şehir duvarları önünde yapılan "Bitonto Savaşı"'nda yenmişler. Böylece Napoli Krallığı Bourbon Hanedanı eline geçmiştir.

Nüfus gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitonto'nun belediye sınırları içinde nüfusu (31.8.2010 itibarıyla) 56.474 kişidir. 19. yy ve 20.yy da Bitonto'nun nüfusunun gelismesi şu gösterimde görülebilir:[2]

Kişi

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitonto civarında tarım üretimi önemlidir; özellikle zeytin, şaraplık üzüm, badem, buğday ve arpa gibi zahire üretimi ziraatı başta gelmektedir. Şehrin etrafında çok geniş alanlarda bulunan zeytinlikler dolayısıyla İtalya'da Bitonto "zeytin ağaçları şehri (città degli ulivi)" olarak tanınmaktadır ve şehrin civarında çok geniş alanlara dikilmiş bulunan "cima di Bitonto" adlı zeytin ağacı tipi de ünlüdür.

Şehirde (şarapçılık, bira üretimi , tekstil gibi) tarıma bağlı sanayiler bulunmaktadır. Zeytinyağcılık şehirde 12.yy da çok geliştirilmiş ve 13.yydan itibaren Akdeniz havzası ve Avrupa'ya ihraç edilmeye başlanmıştır. Şehirde üretilen "ekstra virgin" tipi zeytinyağı tüm Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerine ihraç edilmektedir. Son zamanlarda Bitonto popüler bir turist merkezi de olmuştur.[3]

Görülebilecek turistik yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitonto'da görülebilecek turistik yerler şunlardır:

Bitonto sehrinde ortacaglardan kalma tarihsel merkez ve modern caglarda yapilmis cevre semtler bulunur.

  • Kale,
  • Sehir surlari: Porta Pendile, Porta Nova, Porta Robustina, Porta la Maja ve Porta Baresana adli sehir kapilari
  • Torrione Angioino Kulesi
  • Saraylar ve konaklar
    • Palazzo Sylos-Labini Sarayi
    • Palazzo Bove Sarayi.
    • Palazzo Sylos Vulpano Sarayi: Gec Ronesans mimari stilde.
    • Palazzo Lerm Konagi
  • San Valetino Katedrali: Yapimi 11-12. yy. Romanesk mimari sttilinde. Bari'de bulunan San Nicola Katedrali'inden etkilenerek yapilmistir
  • San Cosma e Damiano Basilikasi.
  • San Francesco KIlisesi: Yapimi 12. yy. 1283de antik Romali duvaralari kalintilari uzerine Assisi'li San Francesko'nun sehri 1222de ziyaretini anmak icin yapilistir. Gec-Romenesk stilinde cephesi bulunur. Giriste bulunan heykeller arasinda "sigir" hayvan figurleri sehir idaresi altinda tutan "Bove Sulalasi"'ne atifla yapilmistir. Can kulesi 16. yy da yapilmistir. Icinde fresko tablolar ve 16.yy da yapilmis kilise mimberleri bulunur.
  • Diger kiliseler:
    • San Gaetano Kilisesi.
    • San Domenico Kilisesi.
    • Santa Caterina Kilisesi.


Komşu komünler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitonto komünü şu komünlerle sınır komşusudur: Altamura, Bari, Binetto, Bitetto, Giovinazzo, Modugno, Palo del Colle, Ruvo di Puglia, Terlizzi, Toritto

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dışsal bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Bitonto ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.