Pistoia

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 43°56′N, 10°55′E

Pistoia
Comune di Pistoia
Pistoia merkezinde Katedral Meydani_
Pistoia merkezinde Katedral Meydani_
Pistoia'nin İtalya ve Toskana Bölgesi'nde konumu
Pistoia'nin İtalya ve Toskana Bölgesi'nde konumu
Koordinatlar: 43°56′K 10°55′D / 43.933°K 10.917°D / 43.933; 10.917
Ülke İtalya İtalya
Bölge Toskana
İl Pistoia ili
Yönetim
 - Belediye Başkanı Renzo Berti (Parti Democratica)
Yüzölçümü
 - Toplam 236,77 km2 (91,4 mi2)
Rakım 65 m (213 ft)
Nüfus (30.6.2010)
 - Toplam 90.239
 - Yoğunluk 381,12/km² (987,1/sq mi)
  ISTAT
Zaman dilimi OAZD (+1)
Alan kodu 0573
İnternet sitesi: http://www.comune.pistoia.it/

Pistoia, Orta İtalya'da Toskana bölgesinde, aynı ismi taşıyan Pistoia ilinin merkezi; idari bakımdan bir komün ve şehirdir. Pistoia şehrininin belediye sınırları içindeki alanı 236,77 km²; nüfusu (30.9.2010 tahmini itibariyle) 90.239 kişi olup; nüfus yoğunluğu 381,12 kişi/km² olur.

Coğrafi konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Pistoia merkezi İtalya'da Apenin Dağları eteklerinde konumlanmıştır. Toskana Bölgesine dahil bir şehirdir. Merkezi olduğu Pistoia ili 1927de Mussolini ve Faşistler idarede iken şimdi çevresinde bulunan komşu illerden alınan parçalarla kurulmuştur ve bu il günümüzde İtalya'da yüzölçümü bakımdan en küçük ildir.

Pistoia şehrinde çok hızla akan küçük çaylar şeklinde birkaç akarsu bulunur. Bunların başında şehrin batı varoşlarından geçen "Ombrone Pistoiese" gelir ve bu akarsunun temiz ve berrak suları (kahverengi alabalık gibi) kıymetli tatlısu balığı avcılığına elverişlidir.

Şehir deprem merkezlerine yakındır ve tarihi olarak 1196, 1293, 1527 ve 1815 yıllarında büyük deprem afetlerine maruz kalmıştır.

Pistoia iklimi ülkenin kuzeybatısında ve dağlara yakın olmasından özel olarak etkilenmektedir. Yazlar özellikle gündüzleri çok sıcak ve kuru geçmekte ise de yaz fırtınaları dolayısıyla biraz yağış alıp nemlidir. Bu nedenle diğer Toskana sehirlerine nazaran rakımı ve etrafındaki dağlık arazi yüzünden sehirde yazın boğucu sıcak akşamlar olmamaktadır. Kışları ise nisbeten pek fazla soğuk geçmemektedir. Derece gündüzleri nadir olarak sıfır altına inmekte ve nadir olarak kar yağsa da hemen eriyip karlı manzaralar yaratmaktadır.

Şehrin İtalya'nın önemli şehirlerinden karayolları ile uzaklığı şu tablodan görülebilir:

Bari 740 km
Prato 15 km
Bologna 120 km
Floransa 30 km
Genova 200 km
Milano 315 km
Napoli 510 km
Palermo 1220 km
Roma 315 km
Torino 365 km
Venedik 275 km

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Pistoa'nın Latince ismi "Pistoria", "Pistorium" veya "Pistoriae" idi. MÖ6. yüzyılda Romalılar idaresine girmeden Kelt'lerin, "Ligurlar"'ın ve Etrüskler'in yerleşkesi olmuştu. Antik Roma döneminde çok önemli bir Roma yolu olan "Via Cassia" şehirden geçtiği için stratejik bir yerleşke olmuştur. Ünlü Romalı tarihçisi Gaius Sallustius'un incelediği MO62 ortaya çıkan Lucius Sergius Catilina'nın "Catilina Tertibi"'nin merkezi bu şehir olmuştu.

Batı Roma çökmesi ile önemini kaybetmiştir. Sonra Lombardların eline geçmiştir. Lombard krallığı içinde bazı özel imtiyazları olan bir kraliyet şehri idi. 5. yüzyıldan sonra şehir bir başpiskoposluk merkezi olmuştu.

1177de Pistoia bir bağımsız belde olarak kendini ilan etti. Bundan sonra İtalya'da önemli bir siyasi merkez oldu. Şehir etrafına surlar yapıldı ve şehir içinde çok süslü dinsel ve kamusal binalar yapıldı. Aynı zamanda şehrin önemli aileleri de kendilerine büyük konaklar ve villalar yaptırdılar.

Sonra Pistoia "Toskana Büyük Dükalığı" arazilerine katıldı. Bu dönemde şehrin siyasi ve kültürel hayatı kurulan Akademilerde çok canlı dönemler yaşadı. Özellikle 17. yüzyılda şehrin önemli konaklarında yapılan sosyal toplantılarda edebi şiirler ve nazım eserleri ciddi olarak incelendi ve zamanın ciddi müzik konserleri verildi. 17. yüzyılın sonlarında yapılan bir tiyatro binası bu akademiler için de bir merkez oldu.

Fakat 19. yüzyılda şehrin bu kültürel ve sosyal hareketliği, özellikle İtalya'nın birleştirilmesi ve önemli sosyal ve kültürel hareketlerin merkezi şehirlere kayması dolayısıyla diğer taşra şehirleri gibi Pistoia'da da zayıfladı.

Pistoia 1927de bir il merkezi yapıldı.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pistoia sehri Italya'nin onemli sehirlerinde biri olup nufusu (30.9.2010 tahmini itibariyle) 90.239 kisidir. Nufusun 19. ve 20. yuzyilrada ta 2006ya kadar gelismesi su gosterrimde izlenebilir:

Komşu beldeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pistoia komününün şu beldelerle sınırları vardır: Agliana, Cantagallo (PO), Granaglione (BO), Porretta Terme (BO), Lizzano in Belvedere (BO), Marliana, Montale, Piteglio, Quarrata, Sambuca Pistoiese, San Marcello Pistoiese, Serravalle Pistoiese

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pistoia şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]