Andria

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°13′31″N, 16°18′0″E

Andria
Cità di Andria
Andria'da "Piazza Catuma" Meydani
Andria'da "Piazza Catuma" Meydani
Andria
Bayrak
Andria'nin Italya ve Puglia Bolgesi'nde konumu
Andria'nin Italya ve Puglia Bolgesi'nde konumu
Koordinatlar: 41°13′31″K 16°18′0″D / 41.22528°K 16.3°D / 41.22528; 16.3
Ülke İtalya İtalya
Bölge Puglia
İl Barletta-Andria-Trani ili
Yönetim
 - Belediye Başkanı Nicola Giorgino (PdL)
Yüz ölçümü
 - Toplam 407,86 km2 (157,5 mi2)
Rakım 151 m (495 ft)
Nüfus (30.7.2010)
 - Toplam 99.785
 - Yoğunluk 243,9/km² (631,7/sq mi)
Zaman dilimi OAZD (+1)
Alan kodu 0883
İnternet sitesi: http://www.comune.andria.it/


Andria, İtalya'nın guzey kesiminde, Puglia yönetim bölgesine komun ve bir sehirdir. Haziran 2009a kadar Bari ili'ne bagli iken, o tarihte yeni bir il olarak resmen kurulan Barletta-Andria-Trani ili'ne baglanmistir ve gunumuzde Barletta ve Trani sehirleri ile birlikte bu ilin merkezi konumundadir. Andria Puglia bolgesinin (Bari, Taranto ve Foggia'dan sonra) dorduncu buyuk beldesidir ve yeni kurulan Barletta-Andria-Trani ilinin en buyuk beldesidir.


Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Andria şehrinin ortaya çıkışı hakkında değişik teoriler ortaya atılmıştır. Günümüzde elimizde bulunan Andria ismini ihtiva eden ilk yazılı resmi belge 915de bu yerleşkenin Tranı şehrine bağlı bir "casale" olmasıdır. 1046da Norman Kontu Peter, civarında bulunan diğer yerleşkelere (Barletta, "Çorato" ve "Bisceglie") yaptırdığı gibi, Andria'nın etrafına da surlar inşa ettirmiş ve Andria'ya şehir statütüsü tanımıştır.

14. yy. Napoli Krallığı Anju Hanedanı (Angavin)ler idaresi altında, Andria bir Düklük merkezi yapılmıştır. 1350de şehir, İtalya'ya hücuma geçen bir Macar ordusunun Alman ve Lombard paralı askerleri tarafından kuşatma altına alınmıştır. 1370de ise Napoli hükümdarı Kraliçe Napoli'li İ. Giovanna ordusu da şehri kuşatmıştır. 1431de Andria Dükü olan "Balzo'lu II. Francesco", şehrin günümüzde dinsel evliya koruyucusu olduğu kabul edilen "Andrıa'lı San Ricardo"'nun kalıntılarını şehir katerdarine gömdürmüştür. Aynı hükümdar günümüzde de 23-30 Nisan'da kurulan Andria Panayırı'nı ilk defa açmıştır. 1487de şehrin ve krallığın idaresi Aragonlular Hanedanına, ileride Napoli Kralı olacak IV. Frederico'ya geçmiştir. İspanyollar 1552de ise şehri 100.000 düka altını karşılığında "Fabrizio Carafa"'ya satmışlardır.

Carafa ailesinden olan Dükler Andria'da 1799a kadar hükümet sürmüşlerdir. O tarihte İtalya'yı istila eden Napolyon Bonopart'nin Fransız orduları uzun bir kuşatmadan sonra şehri ellerine geçirmişlerdir. Fransızlar Andria'yı, 1814de Napolyon'un yenilisine kadar, önce kurdukları "Parthenopean Cumhuriyeti"'in bir kısmı olarak; 1806-1808 sonra Joseph Bonaparte ve 1808-1815 arasında Joachim Murat'ın Napoli Krallığı altında, ellerinde bulundurmuşlardır . 1815 Viyana Kongresi kararı ile Napoli'de Burbon hanedanı tekrar idareyi ellerine geçirince, Andria bu Napoli Krallığı ve sonradan da Napoli Krallığı ile Sicilya birleştirilince Sicilyateyn Krallığı'na bağlanmıştır. 19. yy. devamınca Andria İtalyan'nın birleştilmesini isteyenlerin bir merkezi olmuştur. Bu dönemde şehrin etrafında eşkiyalık almış yürümüştür. 1870de İtalya'nın Birleştirilmesi ile Andria da İtalya Krallığına bağlanmıştır. Fakat bundan sonra da eşkiyalık faaliyetleri devam etmiştir. Büyük asillerin malikanelerinin yasaklanması ve kilisenin arazisinin de istimlak edilmesi dolayısiyla 19. yüzyılda Andria'da orta sınıfın gelişmesine ve tarım ve sanat sektörlerinin önem kazanmasına yol açmıştır. Bu nedenle diğer güney İtalya şehrilerinde olduğunun tersine Andrıa nüfusu iş bulmak için Andria dışlarına göç etmemiştir.

İtalya'nın Faşistler tarafından idaresi sırasında Andrıa merkezden gönderilen valiler tarafından idare edilmiştir. Bu idare Andria civarında bulunan büyük çiftlik topraklarının bir kısmını Birinci Dünya Savaşı'nda İtalyan ordusunda savaşan eski askerlere dağıtmıştır. İkinci Dunya Savaşı sırasında 1943den sonra İtalya'nın Faşistleri atıp taraf değiştirmesi dolayısıyla Andria müttefik orduları yetişinceye kadar Alman ordusu tarafından işgal altına alınmıştır.

Harpten sonra 1946da Andria ve civarındanki köylüler ve tarım işçileri tarafından büyük bir isyan çıkmış; şehirdeki zengin sınıflara hücumlar yapılmış ve şehir sokaklarinda barikatlar kurulmuştur. Bu isyan merkezi hükümet ordusu tarafindan çok şiddetli bir şekilde bastırılmıştır. Bu once bir yorel iktisadı kriz yaratıp gençlerin şehirden göç etmelerine yol açtıysa da 1950lı yıllar sonlarında durum sukunet ve istikrara kavuşmuş ve 1960li yıllarda Andria ekonomisi gelişmeye başlamıştır.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Andria komününün belediye sınırları içinde nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllarda gelişmesi resmi nüfus sayımı sonuçlarına göre şu gösterimde özetlenmiştir:[1]

Kişi


Ekonomi ve ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Andria ekonomisi tarım ve hizmet sektörüne dayanır. Üzümcülük ve şarapçılık, zeytin üretimi ve badem üretimi en önemli tarımsal sektör katkılarıdır.

Andrıa İtalya milli otoyollara ağına yakından geçen A14 otoyolu ile bağlıdır. SP98 numaralı il yolu ile "Corato", "Ruvo di Puglia", "Terlizzi" yoluyla Bari'ye ve "Bitonto" yolu ile Foggia'ya erişilebilir. Barletto şehrine giden yol "SS170dir" numaralı il yoludur.

Andrıa'ya Bari'ye ve Barletta'ya bir 19. yy'da kurulmuş bir hafif raylı tramvay sisteminden 20.yy. elektrikli tren hattına değiştirilen "Ferrovie del Nord Barese (Kuzey Bari Demiryolu)" şirketinin yan hattı ile bağlıdır. Sehire en yakın "FS (İtalyan Devlet Demiryolları]]" istasyonu 10km uzaklıkta Berlatta'dadır.

Şehre en yakın havameydanı 45km uzakta olan Bari Havaalanı'dır.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaynak: Fransızca ve İtalyanca Wikipedia

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]