Pavia

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 45°11′0″N, 9°9′40″E

Pavia
Città di Pavia
Pavia'dan görüntüler
Pavia'dan görüntüler
Pavia
Arma
Pavia'nin İtalya ve Lombardiya Bölgesi'nde konumu
Pavia'nin İtalya ve Lombardiya Bölgesi'nde konumu
Koordinatlar: 45°11′0″K 9°9′40″D / 45.183333°K 9.16111°D / 45.183333; 9.16111
Ülke İtalya İtalya
Bölge Lombardiya
İl Pavia ili (PV)
Yönetim
 - Belediye Başkanı Alessandro Cattaneo (PdL)
Yüz ölçümü
 - Toplam 62 km2 (23,9 mi2)
Rakım 62 m (203 ft)
Nüfus (30.6.2010)
 - Toplam 71.345
 - Yoğunluk 1,144/km² (3/sq mi)
  Kaynak: ISTAT
Zaman dilimi OAZD (+1)
Alan kodu 0382
İnternet sitesi: http://www.comune.pavia.it/


Pavia, kuzeybatı İtalya'daki Lombardiya bölgesinin ve Pavia ili'nin merkezi olan şehir ve yerel idare bakımından bir komün.

Antik Romalılar döneminde "Ticinum" adı ile bilinen şehri 568-774 döneminde "Lombard Krallığı" başkentliği yapmıştır. Tarihsel gelişmeler Pavia'da çok önemli artistik ve sosyal miraslar bırakmışlardır.

Pavia bir şeref ünvanı olarak İtalyan yerleşimlerine verilen "Şehir (Citta)" unvanını Avusturya İmparatorluğu tarafından 1836da "Città Regie della Lombardia nel Regno Lombardo-Veneto (Lombardo_Veneto Krallığı'nın Lombardia Krallık Şehri)" olarak almıştır.


Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia şehri kuzey İtalya'da Lombardiya'nın güneydoğusunda "Ticino Nehri" üzerinde bu nehirin Po Nehri'ne katılma mevkinin 12km yukarısında konumlanmıştır. Milano Pavia'nın 35 km kuzeyinde; Genova 90 km güneyinde ve Torino 110 km batısında bulunurlar.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haz. Tem. Ağus. Eylül Ekim Kasım Aralık
En yüksek ısı (°C) 3,9 7,7 13,4 18,4 23,3 27,2 29,8 28,6 24,6 17,6 10,0 4,9
En düşük ısı (°C) -2,0 -0,4 3,4 7,1 11,4 15,0 17,1 16,5 13,5 8,7 3,6 -0,3
Toplam aylik yağış
ortalamasi (mm)
57 56 69 74 74 60 48 52 59 88 81 64

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia yerleşimi antik Romalılardan önceye kadar gider. Yaşlı Pliny'ye göre "Laevi" ve "Marici" adlı Ligüryen kabileler tarafından kurulmuştur. Batlamyusa göre ise şehri kuranlar "İnsubres" kabilesidir.

Antik Roma döneminde şehrin ismi Ticinum olarak bilinmekteydi ve bir "municipium" olarak önemliydi. Roma İmparatorluğu çağlaraında önemli bir askeri merkez "castrum"idi. Antik Roma için "Ticinum"'un startejik önemi "Arminum (Rimini)" den Po Nehriin takip edip "Augusta Taurinorum (Torino)" 'ya giden, "Via Aemilia" eyolu üzerinde önemli bir menzil olmasıydı. 476da Odoacer rakibi olan "Falvius Orestes"'i Pavia'ya kuşatri ve şehri eleine geçirdi. Bundan sonra Odoacer şehri yağmalayıp tümüyle yıktı. Orestes Piacenza'ya kaçtı. Odoaer onu takip etti ve öldürdü ve Orontes'in Batı Roma İmparatoru olan Romulus Augustus'da imparatorluk tahtından indirdi. Bu olay tarihçilerce Batı Roma İmparatorluğu'nun sonu olarak kabul edilir.

Sonradan şehrin Latince ismi (olasilikla Papa'ya atıfla) Papia oldu. Bazan her iki antik ad kullanilarak 'Ticinum Papia olarak anılmıştır. Yıllar geçtikçe "Papia" şehrin şimdiki adı olan Paviaya değişmiştir.

Gotlar idaresi altındayken Pavia onların en önemli müstahkem kalesi idi. I. Justinianos'un İtalya'yı tekrar eline geçirmek için İtalya'ya gönderdiği Belisarius karşısında Gotların son direnme noktası Pavia kalesi oldu.

Lombardlar İtalya'ya girip İtalyan topraklarını ellerine geçirmeye başlayınca kurdukları "Lombard Krallıği" için 568-774 dönemine başkentleri Pavia olmuştur. Bu kralalık zayıflayıp Dükler tarafından idare edilmeye başlanınca Pavia "Zaban" adlı Lombard dükün merkezi oldu ama aynı zamanda çok zayıf Lombard Krallığı'nın idari başkenti olarak görev yaptı.

"Desiderius" adlı zayıf Lombard Kralı hükümdarlığı sırasında yıllarca tamir görmeyen Pavia kalesinin savunma gücü çok azalmisti. Haziran 774de Frankların Kralı Şarlman Pavia kalesini kısa süren bir kuşatmadan sonra eline geçirdi ve kendini Lombardlar Kralı ilan etti. Pavia İtalyan Krallığı başkenti ve İtalya Krallarını taç giyme törenlerinin yapıldığı şehir olarak görevine 12. yüzyıla kadar devam etti. 1004de II. Heinrich (Kutsal Roma İmparatoru'na karşı onun İtalya Krallığı olarak taç giymesine Pavia halkı itiraz edip isyan etti ve imparator bu isyanı pek kanlı olarak bastırdı.

12. yüzyılda İtalya Krallığı otoritesi hemen zayıflayıp hiçe inmişti. Pavia 12. yüzyılda kendikendini bir belediye meclis ile bağımsız olarak idare etme imtiyazı alıp bir bağımsız şehir konumuna girdi. İtalyan Ortaçağlar tarihinin önemli Guelfolar ve Ghibellinolar arasındaki politik ayrılıklar ve savaşlar sırasında Pavia genellikle Ghibellinolar İmparatorluk taraftarı idi. Buna başlıca neden, Pavia'nın Milano şehri ile olan rakipliği idi. İmparator aleyhine kurulan Lombard Ligi ittifakına Pavia katılmadı. Papaya karşı İtalya'da imparatorluğun egemenliğini korumak için Friedrich Barbarossa 1158-1177 döneminde 5 adet İtalya seferi yaptı; Pavia tarafından desteklendi ama bu seferler bir sonuç ortaya çıkarmadı.

Bundan sonraki yüzyıllarda Pavia önemli ve İtalya tarihi için aktif bir şehir olma niteliğini sürdürdü.

1329da IV. Ludwig (Kutsal Roma İmparatoru) İtalya'da bulunmaktayken Kardeşi Rudolf'un oğulları II. Rudolf ve I.Ruprecht ve mirasçılarına "Ren Palatın Kontuluğu"nu bağışladı.

Pavia Milano'nun üstünlüğüne karşı yüzyıllarca direnmişti. Fakat 1359da Milano'da hüküm süren Visconti Hanedanı'ndan II. Galeazzo Visconti şehri eline geçirdi. Kardeşi Matteo Visconti ile Visconti idaresindeki toprakları bölüşüp batı Lombardiya'yı idareye başladı. 1262de sarayını Pavia'ya nakledip 1378de orada ölene kadar hükümdarlık yaptı. Visconti idaresi altında Pavia bir artistik ve entelektüel merkez oldu. 1361de eski bir hukuk okulu yerine Pavia Üniversitesi kuruldu ve çok geçmeden bu üniversite çok büyük isim yaparak Avrupa'nın her ülkesinden öğrenci çekmeye başladı.

Valois hanedanı ile Habsburg hanedanı arasındaki 1494-1559 dönemindeki İtalya Savaşları sırasında Pavia imparator taraftarı idi. 1525de Fransa Kralı I. François ile kutsal Roma Germen İmparatoru ve İspanya Kralı olan V. Karl orduları arasında yapılan Pavia Savaşı'nda Fransa Kralı yenilip esir düştü.

Bu savaş Pavia şehri için bir dönüm noktası oldu. Bu savaştan sonra Pavia devamlı İspanyol-imparatorluk idaresi altında kaldı. Bu dönemde şehirde eskisi gibi imparator ve papalık taraftarları arasındaki siyasi çatışmalar Fransa taraftarları ve imparator taraftarları arasındaki siyasi çatışmalara dönüştü. Pavia'nın İspanyollar tarafından idaresi 1713e kadar sürdü.

1713de İspanya Veraset Savaşı (1700-1715) sırasında Pavia Avusturya tarafından işgal edildi. Pavia'nın Avusturya tarafından idaresi 1796ya kadar devam etti. Avusturya idaresi altına iken İmparatoriçe Maria Theresia tarafından Pavia Üniversitesinin desteklenmesi ile şehrin entelektüel hayatı yeniden canlandırıldı ve dönemin hümanistleri ve bilim adamları çalışmak için Pavia'yı seçmeye başladılar.

1796da Napolyon Bonapart emrinde bulunan Fransız ordusu İtalya'ya hücuma ve istilaya geçti. Pavia Fransız idaresi altına, Fransız uydusu olan "Tranpadana Cumhuriyeti" (796-1797), sonra "Ticino" deparmanı olarak "Cisalpine Cumhuriyeti" (1792-1802) ve "Olona deparmanı" nın bir komünü olarak "İtalyan Cumhuriyeti" (1802-1805) tarafindan idare edildi ve sonunda Fransız impartorluğu parçası oldu.

1814 Viyana Kongresi tarafından kuzey İtalya şehirleri ve Pavia Regno "Lombardo–Veneto Krallığı" olarak Avusturya idaresi altına verildi. Pavia iki bölgeden oluşan bu krallığın Lombarde bölgesinde "Pavia ili" olarak idare edildi.

1859da İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı'ndan sonra ve ertesi yıl ülke birleştirilip İtalya Krallığı ilan edilince Pavia İtalya Krallığının bir parçası oldu.

Pavia 1872ye kadar bir askeri bir kale olarak etrafı surlar ve tabyalarla çevrili idi. O yıl tabyalar ve surların altları halka açıldı; bulvarlar ve parklar yapıldı; ama duvarlar 1901 kadar yıkılmadı. 1901de duvarlar yıkılarak yerine şehre bir çevre yolu yapıldı.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia'nin nüfusu (30.6.2010 tahminleri itibariyle) 71.345 kişi olup nüfus yoğunluğu 1.144 kişi/km² olur. 19. ve 20. yy/da sehir nüfusunun gelişimi şu gösterimde incelenebilir:[1]

Kişi

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia ve etrafindaki araziler Italya icin cok onemli tarim alanlarai olup buralarda bagcilik, pirinc uretimi ve tahil uretimi cok onemlidir. Hizmet sektoru sehirde cok onemlidir ve bu sektorde bulunan bazi kurumlar tum Italya'da taninmaktadir. Bunlarin en basinda en eski Avrupa universiteleri icinde bulunan tarihsel "Pavia Universitesi" ve "IRCSS Policlinico San Matteo" adli hastanesi gelmektedir.

Komşu komünler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia komunünün şu komünlerle ortak sınırları bulunur: Borgarello, Carbonara al Ticino, Certosa di Pavia, Cura Carpignano, Marcignago, San Genesio ed Uniti, San Martino Siccomario, Sant'Alessio con Vialone, Torre d'Isola, Travacò Siccomario, Valle Salimbene, Bereguardo

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pavia'nin şu kentlerle kardeş şehir bağlantıları bulunur:

Görülecek yerler[değiştir | kaynağı değiştir]


Yüksek eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaynak İtalyanca Wikipedia [1] ve Ispanyolca Wikipedia [2] Pavia maddeleri

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]